Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi 12 Mart tarihinde TBMM’ye sunulmuştu. Meclis’te kabul edilen düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 33214 sayılı Resmî Gazete’de kararlar ve atamalar ilan edildi. Buna göre Arazi Kullanım Planlaması Uygulama Yönetmeliği ile Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik yayımlandı. Peki, hobi bahçelerinin durumu ne olacak; bungalovlar ve bağ evleri yıkılacak mı?

Türkiye’nin toprak ve arazi envanterinin belirlenmesine ve bu varlığın kullanımına dair usul ve esaslar yeniden düzenlendi. Tarım ve Orman Bakanlığınca hazırlanan Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe alındı. Yönetmelikle; toprak ve arazi varlığının tespiti, tarım arazilerinin sınıflandırılması ve geliştirilmesi, toprağın muhafazası, toprak koruma projelerinin hazırlanması ile uygulanması ve çevre odaklı sürdürülebilir kalkınma ilkesi doğrultusunda arazilerin planlı kullanımının sağlanmasına ilişkin usul ve esaslar hüküm altına alındı. Tarım arazilerinin amacı dışında kullanımına yönelik taleplerde, birden fazla kişiyi ilgilendiren ve çeşitli fonksiyonlar barındıran plan çalışmalarına başlanmadan önce planlamayı gerçekleştirecek kamu kurum ve kuruluşları ya da plan yapma yetkisine sahip idarelerce yetkilendirilen plan müellifleri tarafından Tarım Arazileri Değerlendirme ve Bilgilendirme Sistemi (TAD Portal) üzerinden il müdürlüklerine başvuru yapılacak. Gerçek veya tüzel kişilerce tarım arazilerinin tarımsal ya da tarım dışı amaçlarla kullanım talebinde bulunulması halinde, arazi belediye ve mücavir alan sınırları içinde ise belediyelere; bu sınırların dışında ise il özel idarelerine ya da plan yapma yetkisi bulunan diğer kurumlara müracaat edilecek. Arazi incelemesi sonucunda hazırlanan etüt raporlarında tarımsal arazi kullanım bütünlüğünün bozulduğunun belirlenmesi durumunda başvuru reddedilecek ve konu Toprak Koruma Kurulu gündemine dahi alınmayacak.

Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nda belirtilen istisnalar dışında, tarım arazileri arazi kullanım planlarında yer alan amaçların haricinde kullanılamayacak. Arazi kullanım planlaması yapılan bölgelerde amaç dışı kullanıma tahsis edilmiş alanların bulunması halinde bu yerler alternatif saha olarak değerlendirilecek. Tarım arazilerinin korunması, geliştirilmesi ve etkin şekilde kullanılması amacıyla inceleme, değerlendirme ve izleme yapmak; ortaya çıkan olumsuzlukları tespit etmek; toprağın korunmasına yönelik tedbirleri almak, geliştirmek ve uygulanmasını sağlamak üzere görüş oluşturmak amacıyla ayda en az bir kez olağan şekilde toplanacak Toprak Koruma Kurulu en az 9 üyeden oluşacak.

Kurulun toplantıları üye tam sayısıyla yapılacak; ancak zorunlu hallerde en az 6 üye ile toplanabilecek. Gündemdeki konulara ilişkin görüşün kabul edilebilmesi için en az 6 üyenin olumlu oy kullanması şart olacak. Büyük ova koruma alanı ilan edilen bölgelerde yer alan tarım arazileri hiçbir şekilde amacı dışında kullanılamayacak. Bununla birlikte alternatif alan bulunmaması ve kurul ya da kurullarca uygun görüş verilmesi koşuluyla Bakanlık tarafından izin verilebilecek. Tarımsal amaçlı yapılarda ve tarım dışı arazi kullanımlarında izin alınması ve toprak koruma projelerine uygun hareket edilmesi zorunlu tutulacak. İzin alınmadan inşa edilen tüm yapıların yıkılması ve arazinin yeniden tarımsal üretime elverişli hale getirilmesi gerektiği belediyelere veya il özel idarelerine bildirilecek. İlgili belediye ya da il özel idaresi, bir ay içerisinde yıkımı gerçekleştirecek ve arazinin tarımsal üretime uygun duruma getirilmesini sağlayacak. Hakkında yıkım kararı verilmiş olmasına rağmen bir ay içinde belediye veya il özel idarelerince yıkılmayan yapılar, Bakanlık tarafından doğrudan yıkılabilecek ya da yıktırılabilecek.

İzinsiz inşa edilen ve kamuoyunda “tarım alanı gecekonduları” olarak anılan bu plansız yapıların, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının tüm uyarılarına rağmen alım satıma konu edildiği görülüyor. 2017 yılında yürürlüğe giren yönetmelik, tarım arazilerindeki işgal ve kötüye kullanımı önlemede yetersiz kalmıştı. Bu nedenle iki ayrı yeni yönetmelik yayımlanarak uygulamaya alındı. Bu çerçevede artık tarım alanlarında bina, apartman, villa, üretim iş yeri, köy evi, çiftlik evi ve bungalov türü yapılar inşa edilemeyecek. Yalnızca 2005 yılındaki kanundan önce yapılmış yapılar için kazanılmış hak söz konusu olacak. Kaçak yapıların yıktırılması belediyeler ve kaymakamlıkların sorumluluğunda bulunuyor. Bu kurumların işlem tesis etmemesi halinde Bakanlık resen yıkım gerçekleştirebilecek. İlgili plan ve projelere aykırı davranılması durumunda bozulan arazinin her metrekaresi için idari para cezası kesilecek ve projeye uygunluğun sağlanması amacıyla en fazla iki ay süre tanınacak. Tarım arazilerini yönetmeliğe aykırı biçimde bölerek ya da çok hisseli hale getirip satışına aracılık eden emlak şirketleri ile bu alanlarda izinsiz yapı ve tesislerin inşasına ve projelendirilmesine destek sunan mühendis ve mimar gibi kişiler de yaptırımla karşılaşacak.