Çorum’un İskilip ilçesinde tam 8 saatte pişen ve UNESCO mirası kabul edilen tescilli keşkek lezzeti, Ramazan sofralarını süslemeye devam ediyor. Sabahın ilk ışıklarıyla taş fırınlara emanet edilen toprak çömlekler, akşam ezanıyla birlikte mahalleliyi "tatlı bir telaşta" buluşturuyor.
Ramazan ayı İskilip’te sadece bir ibadet ayı değil, aynı zamanda nesillerden nesle aktarılan dev bir gastronomi şölenidir. İlçenin dar sokaklarını saran odun ateşi kokusu, sabah saat 07.00’de başlayan hummalı bir çalışmanın habercisidir. İskilip dolmasından sonra bölgenin en zahmetli ikinci yemeği olan keşkek; buğdayın, kemikli etin ve sabrın toprak çömleklerdeki hikayesidir. İşte UNESCO korumasındaki bu asırlık geleneğin iftar sofrasına uzanan 8 saatlik yolculuğu…
UNESCO'nun Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'nde yer alan keşkek, ilçede sadece bir yemek değil; bir kimlik, bir buluşma noktası. Her mahallede bulunan tarihi keşkek fırınları, bu ayda kapılarını asırlık bir gelenek için açıyor.
Hünerli eller, gece sahurdan sonra işe koyuluyor. Buğday yarması, kemikli et, tereyağı, taze domates ve özel baharatlar toprak çömleklerde buluşuyor. İlçe sakinlerinden Ayşe Sarıdoğan süreci şöyle özetliyor: "Bu bizim olmazsa olmazımız. Sabah erkenden her şeyini hazırlar, fırına emanet ederiz."
Fırınların önünde sabah saatlerinde büyük bir yoğunluk yaşanıyor. Onlarca çömleğin birbirine karışmaması için uygulanan yöntem ise oldukça samimi: Herkes çömleğinin üzerine adını veya lakabını yazıyor. Bu çömlekler, 8 saat sürecek ağır ateş yolculuğuna fırıncılar tarafından yerleştiriliyor.
Keşkeği meşhur kılan en önemli detay, modern fırınlarda değil, odun ateşinde ve taş fırınlarda pişmesi. 8 saat boyunca buğdayın etle özleşmesiyle kıvam alan yemek için Sabri Çiçekçi, "İçinde yapay hiçbir şey yok; sadece ham buğday, et ve emek var" diyerek lezzetin doğallığına vurgu yapıyor.
Keşkek fırınları sadece yemek pişirilen yerler değil, aynı zamanda mahalle kültürünün kalbi. Kadınlar sabah çömlekleri bırakırken veya akşam teslim alırken burada uzun sohbetler ediyor. Fırınlar, modern zamanın unutturduğu "komşuluk" bağlarını Ramazan boyunca yeniden canlandırıyor.
İftar saati yaklaştığında İskilip Kalesi’nden yükselen davul sesleri ve top atışı, sadece iftar vaktini değil, keşkeğin de fırından çıkma vaktini haber veriyor. Kadir Kumcu o anki heyecanı şu sözlerle anlatıyor: "Davul sesleri bize keşkeğin piştiğini gösterir. O an tüm İskilip fırınlara akın eder."
Saat 17.30 sularında fırınların kapakları açıldığında, etrafa yayılan koku iştahları kabartıyor. Vatandaşlar, dumanı üstünde tüten çömleklerini teslim alıp iftar sofrasına yetiştirmek için tatlı bir koşturmaca içine giriyor.
Google Play
App Store