İran’ın gölge lideri Ali Laricani kimdir, hangi görevlerde bulundu? Ali Raciani öldü mü, hayatta mı?

Rejimi ayakta tutan isimlerden olarak gösterilen Ali Laricani’nin ailesi siyasetten, hukuka, dinden akademiye kadar İran’daki iktidar yapısının pek çok alanına temas ediyordu. Laricani’yi İran’daki birçok siyasetçiden ayıran özelliklerden birisi ise klasik medrese çizgisinin dışında aldığı eğitim oldu. Şerif Teknoloji Üniversitesi’nde matematik ve bilgisayar bilimi okuyan Laricani, Tahran Üniversitesi’nde Batı felsefesi alanında yüksek lisans ve doktora yaptı. 80’li yılların başında Devrim Muhafızları’na katılan Ali Laricani, İran-Irak savaşı sırasında komutanlık yaptı. Laricani ile Ahmedinejad arasında yaşanan anlaşmazlıkların ardından Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi sekreteri ve İran’ın baş nükleer müzakerecisi görevinden ayrıldı. 2015 yılında İran ile dünya güçleri arasında imzalanan nükleer anlaşmanın meclisten geçmesinde önemli rol üstlenen Ali Laricani, Batı’yla uzlaşabilecek bir figür olarak öne çıktı. Peki İran’ın gölge lideri Ali Laricani kimdir? İşte, Ali Laricani’nin hayatı…

ALİ LARİCANİ KİMDİR?

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’nin İsrail ordusu saldırılarında hayatını kaybettiğini iddia etti. İran tarafından konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama gelmedi.

Ali Laricani, 3 Haziran 1958’de Irak’ın Necef kentinde dünyaya geldi. Ali Erdeşir Laricani, İran siyasetinde on yıllardır nüfuz sahibi elit bir aileden gelirken babası dönemin etkili din adamları arasında yer aldı.

Kum'da medrese eğitimi gören Laricani, üniversitede matematik ve bilgisayar bilimleri eğitimi aldı. Tahran Üniversitesi'nde Batı felsefesi üzerine doktora yapan Laricani, mmanuel Kant, Sauk Kripke ve David Lewis üzerine kitaplar kaleme aldı.

Ali Laricani, 80'lerde, İran-Irak Savaşı sırasında Devrim Muhafızları'nın komutanlığını üstlendi. Savaş gazisi Laricani, 1994'ten itibaren 10 yıl İran Radyo ve Televizyon Kurumu İRİB'in Genel Müdürlüğü'nü yaptı.

Hamaney, 1996'da Laricani'yi, Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi üyeliğine atadı. Konsey Başkanlığı da yapan Laricani, 2004'te dini lider Ali Hamaney'in ulusal güvenlik danışmanı oldu.

2005'teki Cumhurbaşkanlığı seçiminde, üç muhafazakar aday arasında favori gösteriliyordu ancak sonuncu oldu. Muhafazakarlar adaylardan Mahmud Ahmedinejad kazandığı seçimi, Laricani yüzde 5.83 oy oranıyla altıncı bitirdi.

Ağustos 2005'te, Batı ile yürütülen nükleer müzakerelerde İran heyetinin başına geçti. 2007'de Ahmedinejad ile görüş ayrılığına düşünce istifa etti.

Kum milletvekili olarak girdiği parlamentoda, 2008'den itibaren 12 yıl Meclis Başkanlığı yaptı. Siyasi dengelerin sık sık değiştiği bir rejimde bu sürenin uzun olduğuna dikkat çekiliyor.

2015'te İran ile Batı arasındaki nükleer müzakereler anlaşmayla sonuçlandı. Laricani, muhafazakarların şiddetli muhalefetine rağmen anlaşmanın meclisten geçmesini sağladı.

2021 ve 2024'te yeniden cumhurbaşkanlığına adaylığını koydu. Ancak bütün adayları incelemeden geçiren Uzmanlar Konseyi, Laricani'yi veto etti. Hamaney'in en güvendiği isim seçime sokulmadı. Hamaney, Haziran 2025'teki 12 gün savaşının ardından Laricani'yi, yeniden Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi'nin başına getirdi. Yaklaşık 20 yıl önce üstlendiği göreve geri getirilmesi, güvenlik politikalarında pragmatik bir dönüşümün habercisi olarak değerlendirildi.