Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Otoyollarda veya şehirlerarası yollarda radar kamerasını görünce frene basıp, kamerayı geçince tekrar gaza basma devri 2026 itibarıyla tamamen kapandı. İçişleri Bakanlığı'nın 81 ilde devreye aldığı ve yapay zeka ile güçlendirilen "Akıllı Koridor Sistemi", sürücülerin anlık hızına değil, iki nokta arasındaki "ortalama hızına" bakıyor. Üstelik yeni sistem sadece hızı değil, "hatalı şerit değiştirme" ve "emniyet kemeri" ihlallerini de yüksek çözünürlüklü lenslerle gece-gündüz tespit edip, cezayı e-Devlet'e düşürüyor.
Yıllardır sürücüler arasında yaygın olan bir refleks vardır: Navigasyon cihazı veya yol kenarı tabelaları "Radar" uyarısı verdiğinde hız düşürülür, polis aracı veya kamera geçildikten sonra eski hıza geri dönülürdü. Bu "tavşanın tazıdan kaçması" oyunu, trafik güvenliğini sağlamakta yetersiz kalıyordu. Ancak 2026 yılı, trafik denetimlerinde teknolojinin zirve yaptığı yıl oldu. Artık yolların kenarındaki o kutular, sadece tek bir noktayı değil, kilometrelerce uzunluğundaki bir yolu saniye saniye izliyor. PTS (Plaka Tanıma Sistemi) kameralarının giriş ve çıkış noktalarına yerleştirilmesiyle oluşturulan "Hız Koridorları", matematiğin şaşmaz gerçeğiyle sürücüleri denetliyor. Siz kameranın önünden 50 km hızla geçseniz bile, eğer iki kamera arasındaki mesafeyi olması gerekenden daha kısa sürede tamamladıysanız, sistem "Demek ki arada gaza bastın" diyerek cezayı otomatik kesiyor.
Ortalama Hız İhlal Tespit Sistemi'nin çalışma prensibi, ilkokul fizik dersindeki "Yol = Hız x Zaman" formülüne dayanır. Örneğin; Ankara-İstanbul otoyolunda iki gişe arası 100 kilometre olsun ve hız sınırı 140 km/s olsun. Kurallara uyan bir sürücünün bu mesafeyi en az 42 dakikada tamamlaması gerekir.
Siz gişeden (A noktası) 14.00'da girdiniz. Diğer gişeden (B noktası) 14.35'te çıktınız. Sistem hemen hesaplar: "Bu araç 100 kilometreyi 35 dakikada gitmiş. Demek ki ortalama hızı 171 km/s." Siz çıkış gişesindeki kamerayı görünce hızınızı 90'a bile düşürseniz, sistem çıkış saatinize bakar. Aradaki 7 dakikalık fark, hız limitini aştığınızın matematiksel kanıtıdır. Ceza makbuzu, fotoğrafınızla birlikte saniyeler içinde sistemden onaylanır.
Sürücüler arasında yayılan yeni bir şehir efsanesi de şudur: "Hızlı giderim, sonra bir benzinlikte 10 dakika çay içerim, ortalamam düşer." Teorik olarak doğru gibi görünse de, 2026 yılında sistemin açıkları kapatıldı. Artık koridorlar "Gişeden Gişeye" (uzun menzilli) değil, "Kavşaktan Kavşağa" (kısa menzilli) kuruluyor.
Özellikle Kuzey Marmara Otoyolu, İzmir-İstanbul Otoyolu ve Anadolu Otoyolu'nda kameralar her 10-20 kilometrede bir (dinlenme tesislerinin giriş ve çıkışlarına) yerleştirilmiş durumda. Yani siz mola verene kadar geçtiğiniz o 20 kilometrelik kısa parkurda hız sınırını aştıysanız, cezayı yersiniz. Mola verip süreyi uzatmanız, sadece bir sonraki parkur için ortalamanızı düşürür, geçmişteki ihlali silmez. Sistem, yolculuğunuzu 50 parçaya bölüp her birini ayrı ayrı denetleyebilir.
Yeni nesil PTS kameralarının tek marifeti hız ölçmek değildir. 2026 model kameralar, "Kızılötesi (IR) ve Yüksek Çözünürlüklü" lenslere sahiptir. Bu kameralar, zifiri karanlıkta bile aracın içini gündüz gibi görüntüleyebilir.
Yapay zeka algoritmaları, çekilen fotoğrafları saniyede binlerce kez tarayarak şunları tespit eder:
Sürücülerin en çok karıştırdığı konu "Yüzde 10 Tolerans" kuralıdır. Evet, kanunen hız sınırının %10 üzerine kadar ceza yazılmaz. Ancak bu bir hak değil, "cihaz hata payı"dır.
Akıllı koridorlarda, ortalama hızınızın 1 km/s bile tolerans sınırını aşması cezayı tetikler. Anlık radarlarda polis bazen inisiyatif kullanabilirdi ancak bilgisayar yazılımlarının inisiyatifi yoktur. Ortalamanız 155 km/s çıktıysa, o ceza yazılır.
Bazı sürücüler, radar noktalarını gösteren cihazlar veya mobil uygulamalarla sistemden kaçmaya çalışır. Ancak 2026 trafik mevzuatında, araçta "Radar Tespit Cihazı" bulundurmanın cezası çok ağırdır ve cihazın müsadere edilmesini (el konulmasını) gerektirir. Ayrıca ortalama hız sisteminde radarın nerede olduğunun bir önemi yoktur; önemli olan sizin A noktasından B noktasına ne kadar sürede vardığınızdır.