Süper El Nino olarak tanımlanan hava olayının, başta Türkiye olmak üzere pek çok coğrafyada hava sıcaklıklarını ciddi ölçüde değiştirebileceği değerlendiriliyor. Araştırmacılar, okyanus akıntılarındaki bu büyük ölçekli ısınmanın atmosfer dolaşımını sekteye uğratarak alışılmış mevsim geçişlerini bozabileceği yönünde uyarılar yapıyor. Özellikle 1880’lerden itibaren tutulan veriler esas alındığında, bu yıl meydana gelmesi beklenen ısınma eğrisinin daha önce “süper” kategoride sınıflandırılan tüm olayları aşma potansiyeli barındırdığı belirtiliyor.
El Niño, en yalın ifadeyle Orta ve Doğu Pasifik Okyanusu’ndaki deniz yüzeyi sularının belirli aralıklarla ısınması sürecidir. Ancak “Süper El Nino” kavramı, bu ısınmanın normal değerlerin en az 2 ila 2,5 derece üzerine çıktığı ve etkilerinin katbekat arttığı durumlar için kullanılmaktadır. Standart bir El Nino döngüsünde yağış düzenleri değişiklik gösterirken, Süper El Nino evrelerinde okyanustan atmosfere aktarılan yüksek miktardaki enerji; bir bölgede aşırı taşkınlara, başka bir bölgede ise onlarca yıldır görülmeyen şiddette kuraklıklara neden olur. European Centre for Medium-Range Weather Forecasts (ECMWF), mart ayında yayımladığı değerlendirme raporunda süper El Nino olasılığının güçlü olduğuna vurgu yapmıştı. Kurumun güncellenmiş son analizleri ise bu ihtimalin daha da yükseldiğine işaret ediyor. Buna göre, El Nino’nun olağanüstü derecede güçlenmiş bir formunun yaz ya da sonbahar döneminde ortaya çıkma olasılığı oldukça yüksek görünüyor. Yeni projeksiyonlar, önceki tahminleri desteklemekle birlikte risk seviyesinin daha da netleştiğini ortaya koyuyor.
El Nino’nun Türkiye üzerinde de etkili olması bekleniyor. Ülkemiz açısından tipik El Nino eğilimleri çoğunlukla Akdeniz havzasında gözlemleniyor. Ancak aşırı güçlü bir El Nino, Türkiye’nin iklimini şekillendiren ana sistemler üzerinde olumsuz sonuçlar doğurabilir. İlkbahar ve yaz dönemlerinde kuraklık olasılığı yükselebilir, yağış miktarı mevsim normallerinin altında kalabilir, yaz aylarında aşırı sıcaklıklar daha sık yaşanabilir ve orman yangını tehlikesi artış gösterebilir. Bu etkinin özellikle Akdeniz ile Ege bölgelerinde daha belirgin hissedilebileceği değerlendiriliyor. Tahminlere göre; Güney Amerika, ABD’nin güney kesimleri, Avrupa, Afrika, Orta Doğu, Hindistan ve Avustralya gibi geniş alanlarda sıcak hava dalgalarının daha sık ve daha yoğun şekilde yaşanması öngörülüyor. ABD’nin batı bölgelerinde ise yaz mevsiminde hem sıcaklıkların hem de nem oranının ortalamanın üzerine çıkabileceği, bunun da şiddetli fırtına sistemlerini tetikleyebileceği belirtiliyor. Küresel iklim değişikliğinin bir diğer sonucu ise atmosferdeki nem oranının yükselmesi olarak gösteriliyor. Daha yüksek sıcaklıktaki hava kütleleri daha fazla nem tutabildiğinden, bu durum aşırı yağışların daha sık meydana gelmesine yol açıyor.
Gerçekleştirilen iklim modellemeleri, muhtemel bir süper El Nino’nun etkilerinin yalnızca kısa süreli olmayacağını, 2027 yılına dek uzanabilecek kapsamlı sonuçlar doğurabileceğini ortaya koyuyor. Bu zaman diliminde küresel ortalama sıcaklıkların yeni rekor seviyelere ulaşması bekleniyor. Özellikle 2027 yılında, daha önce kayda geçen en sıcak yılların dahi geride bırakılabileceği tahmin ediliyor. Uzmanlara göre güçlü El Nino olayları çoğunlukla rekor düzeyde sıcaklıklarla birlikte anılmaktadır. Bunun temel sebebi ise okyanuslarda biriken ısının atmosfere taşınması ve ardından jet akımları aracılığıyla dünya geneline dağılmasıdır.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
17:05
YORUM YAZ