Tatile çıkarken buzluğa neden bozuk para koymalısınız? Hayat kurtaran o ipucu

Uzun bir tatile veya memlekete giderken aklınızın bir köşesi hep evde, özellikle de buzdolabında kalır. "Acaba elektrikler kesildi mi? Buzluktaki etler çözülüp tekrar mı dondu?" endişesi, tatil dönüşü gıda zehirlenmesi riskiyle birleşince kabusa dönüşebilir. İşte tam bu noktada, bir bardak su ve bir adet madeni para ile uygulayacağınız basit bir fizik kuralı, dönüşte dolabınızdaki gıdaların güvenli olup olmadığını size saniyesinde söylüyor. İşte o dahi yöntem.

Evinizden uzun süre uzak kaldığınızda, bölgenizde yaşanan elektrik kesintilerinden haberdar olamayabilirsiniz. Modern buzdolapları ve derin dondurucular, elektrik kesilse bile 24 saate kadar ısıyı muhafaza edebilir. Ancak kesinti 1-2 gün sürerse felaket senaryosu başlar: Dondurucudaki etler, tavuklar ve sebzeler çözülür. Bakteriler hızla ürer. Elektrik tekrar geldiğinde ise bu gıdalar, üzerlerindeki milyarlarca bakteriyle birlikte tekrar donar. Siz tatilden döndüğünüzde her şeyi "kaskatı donmuş" ve normal görürsünüz. Oysa o gıdalar bozulmuş ve zehirli hale gelmiştir. Çözülüp tekrar donmuş bir gıdayı tüketmek, ölümcül olabilen "Botulizm" veya Salmonella zehirlenmesine yol açabilir. Peki, gıdaların siz yokken çözülüp çözülmediğini nasıl anlarsınız? Cevap, cebinizdeki 1 TL'de saklı.

MADENİ PARA TESTİ NASIL YAPILIR?

Bu yöntemi uygulamak için sadece üç şeye ihtiyacınız var: Bir plastik bardak (veya şeffaf kap), su ve bir madeni para.

1. Suyu Dondurun: Tatile çıkmadan birkaç gün önce plastik bir bardağı suyla doldurun ve derin dondurucuya koyun. Suyun tamamen buz kalıbı haline gelmesini bekleyin.
2. Parayı Koyun: Evden çıkmadan hemen önce, donmuş olan bu buz kalıbının üzerine bir adet madeni para (1 TL veya 50 Kuruş) bırakın.
3. Dondurucuya Yerleştirin: Bardağı dondurucunun düz bir zeminine yerleştirin ve tatile çıkın.

İşlem bu kadar basit. Bu düzenek, siz yokken dondurucunun iç sıcaklığının değişimlerini kaydeden analog bir "kara kutu" görevi görecektir.

SONUÇLAR NASIL YORUMLANMALI?

Tatilden döndüğünüzde ilk iş olarak dondurucuyu açın ve bardağa bakın. Karşınıza üç farklı senaryo çıkabilir:

• Senaryo 1: Para hala buzun en tepesinde duruyor. Yorum: Müjde! Elektrikler hiç kesilmemiş veya kesilse bile buzları eritecek kadar uzun sürmemiş. Dondurucudaki tüm gıdalar güvenli, afiyetle tüketebilirsiniz.
• Senaryo 2: Para buzun ortasına kadar inmiş ve orada donmuş. Yorum: Siz yokken elektrikler bir süre kesilmiş, buzlar kısmen erimeye başlamış (para suya batmış) ama sonra elektrik gelince tekrar donmuş. Bu durumda, dondurucudaki gıdaların kalitesi düşmüş olabilir ancak muhtemelen tamamen bozulmamıştır. Et ve tavuk gibi hassas gıdaları tüketirken çok dikkatli olmalı, kokusunu ve rengini kontrol etmelisiniz. Şüpheleniyorsanız atın.
• Senaryo 3: Para bardağın en dibinde ve üstü tamamen buz. Yorum: Tehlike çanları çalıyor! Bu görüntü, siz yokken elektriğin çok uzun süre (günlerce) kesildiğini gösterir. Buz tamamen suya dönüşmüş, para dibe batmış ve daha sonra elektrik gelince su tekrar donmuştur. Bu, dondurucudaki TÜM gıdaların tamamen çözüldüğü, oda sıcaklığına geldiği ve bakterilerin ürediği anlamına gelir. O dolaptaki hiçbir şeyi (özellikle hayvansal gıdaları) tüketmemelisiniz. Görüntü donmuş olsa bile içi zehir doludur. Hepsini çöpe atın.

NEDEN SADECE "BUZ ERİMİŞ Mİ?" DİYE BAKMAK YETMEZ?

Çoğu kişi, "Buzluktaki buz torbası erimemişse sorun yoktur" diye düşünür. Ancak poşetli buzlar eriyip tekrar donduğunda şekil değiştirir, bu da anlaşılması zor bir işarettir. Madeni para testi ise yerçekimi kanununa dayandığı için hatasızdır. Katı buzun içinden para geçemez, sadece sıvılaşma (çözülme) varsa para hareket eder.

Bu yöntem sadece tatillerde değil, yazlık evlerde veya sık elektrik kesintisi yaşanan bölgelerde sürekli uygulanabilir. Dondurucunun bir köşesinde her zaman "Paralı Buz Bardağı" bulundurmak, ailenizin gıda güvenliği için alabileceğiniz en basit ve en etkili önlemdir. Unutmayın, gıda zehirlenmesinin şakası yoktur, ancak önlemi bir bozuk para kadar ucuzdur.