Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Hac ile umre birbirinden farklı ibadetlerdir. Hac belirli günlerde ve belirli mekanlarda yerine getirilen farz bir ibadetken umrenin zamanı hacdan farklıdır. Umre yapan kişinin hacca ilişkin yükümlülüğü, umre yapmış olmasından ziyade haccın farz olma şartlarını taşıyıp taşımadığına göre belirlenir.
Umre yapmak, kişinin üzerine kendiliğinden hac borcu doğurmaz. Haccın farz olması için gerekli şartları taşımayan bir kişinin yalnızca umre amacıyla Mekke'ye gitmesi, onu daha sonra hac yapmakla yükümlü hale getirmez. Dolayısıyla maddi imkanı bulunmayan veya hac ibadetini yerine getirebilecek şartlara sahip olmayan bir kimsenin umre yapmış olması tek başına hac yükümlülüğü oluşturmaz.

Ancak kişi umre sırasında veya sonrasında haccın farz olması için gereken şartları taşıyorsa durum farklıdır. Maddi ve bedensel imkânı bulunan, hac günlerinde ibadeti yerine getirebilecek durumda olan ve diğer gerekli şartları taşıyan Müslüman için hac farz olur. Bu durumda haccın farz olmasının sebebi umre değil, kişinin hac için gerekli şartları taşımasıdır.
HAC VE UMRЕ ARASINDAKİ FARKLAR
| Özellik | Hac | Umre |
|---|---|---|
| Hükmü | Şartlarını taşıyan Müslümana farzdır | Mezheplere göre hükmü farklılık gösterir |
| Zamanı | Belirli hac günlerinde yapılır | Genel olarak yıl içinde yapılabilir |
| Arafat vakfesi | Yapılır | Yapılmaz |
| Müzdelife ve Mina | Hac menâsikinin parçasıdır | Umrede bulunmaz |
| Tavaf | Hac ibadetinin temel unsurlarındandır | Umrede de tavaf yapılır |
| Sa'y | Safa ile Merve arasında yapılır | Safa ile Merve arasında yapılır |
| Birbirinin yerine geçer mi? | Farz hac kendi şartlarıyla yerine getirilir | Umre, haccın yerine geçmez |
Hac, belirli şartları taşıyan Müslümana farz olur. Bu şartların başında Müslüman olmak, akıl sağlığının yerinde olması, ergenlik çağına ulaşmak ve hacca gidip gelebilecek maddi imkâna sahip olmak gelir. Bunun yanında kişinin hac ibadetini yerine getirebilecek bedensel güce sahip olması ve haccın yapılacağı dönemde gerekli şartları taşıması gerekir.

Maddi yeterlilik değerlendirilirken yalnızca kişinin sahip olduğu malın miktarına bakılmaz. Borçlar, kişinin temel ihtiyaçları ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin nafakası dışında hacca gidip dönmesini sağlayacak imkâna sahip olması dikkate alınır. Yol güvenliği ve hac ibadetini fiilen gerçekleştirebilme imkânı da ayrıca değerlendirilir.
HAC FARZ OLMASI İÇİN ARANAN TEMEL ŞARTLAR
Bu şartların tamamı değerlendirildiğinde hac yükümlülüğü ortaya çıkar. Dolayısıyla “Umre yaptım, şimdi hac bana kesin olarak farz oldu” şeklinde genel bir hüküm bulunmaz. Asıl belirleyici olan kişinin hac ibadetinin farz olmasını sağlayan şartları taşıyıp taşımamasıdır.