Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Ev işleri arasında fiziksel olarak en çok efor gerektiren ve en ufak bir dikkatsizlikte kıyafetleri kullanılamaz hale getiren işlemlerin başında ütü yapmak gelir. Yanlış ısı ayarı, sentetik kumaşların tabana eriyip yapışması veya şebeke suyundan kaynaklanan yoğun kireçlenme, zamanla o pürüzsüz ütü tabanını kapkara, yapışkan ve yanık kokan bir enkaza dönüştürür. Kararmış bir ütüyle işlem yapmak, en sevilen gömleklerin veya pahalı ipek bluzların üzerinde sarı yanık izleri bırakmak anlamına gelir. Çoğu kişi bu yanık tabakayı temizlemek için mutfaktaki bulaşık süngerinin sert kısmını, hatta bıçak ucu gibi delici aletleri kullanarak ütünün teflon veya seramik yüzeyini tamamen çizer ve cihazı çöpe atılacak hale getirir. Oysa evdeki eczane dolabında duran, baş ağrısı için içilen sıradan ve ucuz parasetamol hapı, kimya biliminin sunduğu en şaşırtıcı reaksiyonlardan biriyle bu kapkara lekeleri saniyeler içinde eritip yok edecek güce sahip.
Modern ev aletleri son derece hassas kaplamalara sahiptir ve temizliklerinde yapılan en küçük bir mekanik hata, cihazın ömrünü anında bitirir. Ütü tabanındaki yanıklar, aslında yüksek ısıda karbonlaşmış plastik veya sentetik iplik kalıntılarıdır. Bu karbonlaşmış yapıyı fiziksel olarak kazımaya çalışmak yerine, ısıyla tepkimeye giren organik çözücüler kullanmak gerekir.
Eczanelerde reçetesiz satılan ve en yaygın ağrı kesici etken maddesi olan parasetamol, sadece insan vücudundaki ağrı reseptörlerini bloke etmekle kalmaz. Parasetamol hapı yüksek ısıya maruz kaldığında eriyerek sıvı ve jelatinimsi bir asit formuna dönüşür. Bu erimiş madde, karbonlaşmış yanık lekelerinin üzerine uygulandığında moleküler bir çözülme başlatır.
Parasetamol, ütünün tabanındaki o kapkara, taşlaşmış sentetik kalıntıları kendi içine çekerek sıvılaştırır. Yani hap, lekeyi fiziksel olarak kazımaz; lekeyi eriterek kumaşın yanmış dokusunu tabandan tamamen ayırır. Piyasada satılan ve solunduğunda akciğerlere zarar veren ağır kimyasal ütü temizleyicilerin aksine, bu yöntem tamamen kokusuz, zahmetsiz ve saniyeler içinde sonuç veren kusursuz bir bilimsel hiledir.
Bu sihirli temizliği gerçekleştirirken cihazın kaplamasına zarar vermemek ve işlemi güvenli bir şekilde tamamlamak için takip edilmesi gereken adımlar şu şekilde:
Hazırlık ve Isıtma: İşleme başlamadan önce ütünün su haznesi tamamen boşaltılır. Ütünün fişi prize takılır ve ısı ayarı en yüksek (genellikle pamuklu/keten) seviyesine getirilir. Ütünün tam anlamıyla ısınması ve tabanının kızgın hale gelmesi reaksiyonun başlaması için hayati önem taşır.
Doğru Hap Seçimi: Temizlik için kullanılacak ağrı kesicinin dışı şeker kaplı veya jel kapsül olmamalıdır. Dışı pürüzsüz ve renkli olan haplar tabanda daha çok yanık oluşturur. Standart, beyaz renkli ve toz preslenmiş bir parasetamol tableti kullanmak şarttır.
Cımbız İle Müdahale: Ütü son derece sıcak olduğu için hapı kesinlikle çıplak elle tutmamak gerekir. Bir cımbız veya metal maşa yardımıyla sıkıca tutulan parasetamol hapı, ütünün o kapkara yanık bölgelerinin üzerine hafifçe bastırılarak dairesel hareketlerle gezdirilir.
Erime ve Sökülme Aşaması: Hap kızgın tabana değdiği an erimeye ve su gibi akmaya başlar. Eriyen sıvı, yanık lekelerini anında çözer. Hap küçüldükçe yeni bir hapla işleme devam edilir.
Son Silme ve Parlatma İşlemi: Hapın erittiği yanık kalıntıları henüz sıcakken, ütünün tabanı temiz, kalın ve yüzde yüz pamuklu bir havluya bastırılarak sertçe silinir (sentetik bezler anında eriyip tekrar yapışır). Ütünün deliklerine kaçan hap kalıntıları varsa, su haznesine bir miktar su konup şok buhar düğmesine basılarak gözenekler tamamen temizlenir.
İşlem bittiğinde tabanın fabrikadan yeni çıkmış gibi pırıl pırıl olduğu görülecektir.