Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
İran'da 31 eyaletin tamamına yayılan protestolarda can kaybı arttı. İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), protestolarda 5'i 18 yaşından küçük toplam 34 eylemci ve emniyet güçlerine bağlı 8 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.

Ülke genelinde toplam 2 bin 277 kişi gözaltına alındı.
Yaralanmaların büyük ölçüde saçma ve plastik mermi isabeti sonucu meydana geldiği belirtildi. İran makamlarından gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

HRANA, dün 11'inci güne ilişkin raporunda ölü sayısının 38'e, gözaltına alınanların sayısının da 2 bin 217'ye yükseldiğini duyurmuştu.
Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, İran'da devam eden gösterilerde insanların öldürülmesi halinde Washington'ın "İran'ı çok sert vuracağını" söyledi. "The Hugh Hewitt Show" programına katılan Trump, İran'daki gösterilerde çok büyük kalabalıkların oluştuğunu ve izdiham çıktığını belirtti.

Trump, gösterilerde insanların hayatını kaybettiğini ancak sorumluluğun bir tarafa yüklenip yüklenemeyeceğinden emin olmadığını ifade ederek, bu tür eylemlerin sürmesi halinde İran'ın ağır bedeller ödeyeceğini dile getirdi.
Başkan Trump, "Çok kötü durumdalar. Onlara şunu da ilettim: Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa ki ayaklanmaları sırasında bunu yapma eğilimleri var, sık sık ayaklanma çıkarıyorlar eğer bunu yaparlarsa, onları (İran) çok sert şekilde vuracağız." dedi.

İran'da halk 12 gündür ekonomik sorunlar nedeniyle sokaktayken, dini lider Ali Hamaney ilk kez açıklamalarda bulundu. ABD Başkanı Donald Trump'ın ''Protestolarda can kaybı devam ederse vururuz'' tehditlerine cevap veren Hamaney, ABD liderinin kendi ülkesine odaklanmasını söyledi. Halka seslenen Hamaney, İranlıların birlik olması gerektiği çağrısında bulundu.
Hamaney, ABD Başkanı Donald Trump'a da seslendi. Hamaney, "Ülkede bazı isyancılar var ve bunlar kamusal mala zarar vererek ABD Başkanı'nı memnun etmeye çalışıyor" dedi.
İran'ın ruhani lideri, "Trump kendi ülkesindeki sorunlara odaklansın" ifadesini kullandı.

Hamaney konuşmasında Trump ile ilgili olarak "Elleri, binden fazla İranlının kanıyla kirlendi. 12 gün savaşında komutanlarımız, bilim insanlarımız ve ileri gelenlerimizin yanı sıra binden fazla yurttaşımız şehit oldu. Bu kişi 'Emri ben verdim, savaşı ben yönettim' dedi" diye belirtti.
İranlı lider "Dolayısıyla ellerinin İranlıların kanıyla kirlendiğini itiraf etti. Şimdi de 'İran halkının destekçisiyim' diyor. Bir avuç tecrübesiz, gafil ve düşüncesiz insan da buna inanıyor, kabul ediyor ve onun arzularına göre hareket ediyor" dedi.

"Herkes şunu bilmeli: İslam Cumhuriyeti yüz binlerce asil insanın kanıyla iktidar geldi. Yıkımcıların karşısında geri adım atmayacağız" diye konuşan Hamaney, "Kibir ve gururla oturup tüm dünyayı yargılayan o adam (Trump) bilmeli ki Firavun, Nemrut, Rıza Han, Muhammed Rıza gibi dünyanın en zalim ve kibirlileri tam da özgüvenlerinin zirvesindeyken devrilmişti. Bu da öyle devrilecek" dedi.

İran'ın 1979'da ülkeden sürgün edilen devrik lideri Şah Muhammed Rıza Pehlevi'nin en büyük oğlu olan sürgündeki Rıza Pehlevi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, İran’daki kitlesel protesto gösterilerine destek verdi. Milyonlarca İranlının özgürlük talebiyle sokaklara çıktığını hatırlatan Pehlevi, "Buna karşılık İran rejimi tüm iletişim hatlarını kesti. İnterneti kapattı. Sabit hatları kesti. Hatta uydu sinyallerini engellemeye bile çalışabilir" ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran yönetimine yaptığı "Göstericileri öldürmeme" uyarılarını hatırlatan Pehlevi, "Özgür dünyanın lideri Başkan Trump'a, rejimi hesap vermeye zorlama sözünü yinelediği için teşekkür etmek istiyorum" dedi. Avrupa liderleri dahil tüm liderlere Trump’ın izinden giderek sessizliklerini bozma çağrısında bulunan Pehlevi, "İran halkını desteklemek için daha kararlı bir şekilde hareket etmenin zamanı geldi" ifadelerini kullandı.

Dünya ülkelerine İran halkına destek olma çağrısı yapan Pehlevi, "Tüm liderlerden İran halkının sesinin ve iradelerinin duyulmasını ve görülmesini sağlamak için mevcut tüm teknik, mali ve diplomatik kaynakları kullanmalarını rica ediyorum. Cesur yurttaşlarımın seslerinin susturulmasına izin vermeyin" dedi.
Daha sonra İbranice olarak paylaştığı bir mesajda göstericilere desteğini yineleyen Pehlevi, "Gördünüz ki muazzam kalabalıklar, baskıcı güçlerin geri çekilmesini sağlıyor. Tereddüt edenlere çağrım şudur: Cuma gecesi diğer yurttaşlarınıza katılın; kalabalığı daha da büyütün ki rejimin baskı kapasitesi daha da zayıflasın" ifadelerine yer verdi. Gösterilere öncülük eden saha liderlerini farklı kitleleri birleştirmeye ve toplanan kalabalıkları büyütmeye çağıran Pehlevi, "İnternet ve iletişimin kesilmesine rağmen sokakları terk etmeyeceğinizi biliyorum. Emin olun ki zafer sizindir!" dedi.

İran'da 28 Aralık 2025'te ülkedeki yerel para biriminin döviz kurlarına karşı yüksek değer kaybı ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, ülkenin birçok kentine yayıldı.
Tesnim Haber Ajansı, gösterilerde yaralanan polis sayısının 568'e ve milis gücünün (Besic) 66'ya yükseldiğini duyurmuştu.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'daki protestolara ilişkin yaptığı açıklamalarda, protestocuların öldürülmesi halinde ABD'nin yardıma koşacağını ve Tahran yönetimine sert bir darbe vuracağını söylemişti.
Devrim Muhafızları Ordusu tarafından 5 Ocak'ta yapılan açıklamada, göstericilere müsamaha gösterilmeyeceği duyurulmuştu.