2025 yılının ikinci yarısında Kazakistan’ın dış politikası belirgin bir ivme kazandı. Cumhurbaşkanı Kasım-Cömert Tokayev’in Asya, Avrupa, Orta Doğu ve Amerika Birleşik Devletleri’ni kapsayan yoğun üst düzey uluslararası temasları bu sürecin başlıca göstergesi oldu. Tokayev, bu temasların temposu ve coğrafyasının, Kazakistan’ın küresel düzeyde sorumlu bir aktör olarak artan itibarı ve talep görmesiyle doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti.
Tokayev, 5 Ocak’ta Turkistan gazetesine verdiği röportajda, yurt dışı ziyaretlerinin yanı sıra Astana’nın da çok sayıda lideri ağırladığını, gerçekleştirilen görüşmelerin ise istikrarlı biçimde ekonomik iş birliği, yatırım ve küresel koordinasyon konularına odaklandığını ifade etti. Bu temaslar sonucunda geçen yıl Kazakistan’ın öncelikli sektörlerinin geliştirilmesine yönelik çeşitli belgelerin imzalandığını kaydetti.
Cumhurbaşkanı Tokayev, “Uluslararası anlaşmazlıklarda arabulucu rolü üstlenme gibi bir arzum yoktur ve bazı ülkelerden gelen tekliflere rağmen Birleşmiş Milletler’de yeniden görev alma gibi bir niyetim de bulunmamaktadır. Ancak kapalı istişare ve görüşmelere katılıyorum; zira birçok devlet başkanı benim görüşlerimle ilgilenmektedir. Bu önemli çalışmanın medyada yer almasına ihtiyacım yok, popülizmden uzağım. Görünen o ki, perde arkasındaki istişarelere katılanlar için de bu husus önemlidir” dedi.
Tokayev, Kazakistan’ın coğrafi konumunun ülkeyi dengeli, bağımsız ve ilkesel bir dış politika izlemeye zorladığını, aynı zamanda küresel tartışmaların şekillendirilmesine aktif biçimde katılmayı gerektirdiğini vurguladı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun 70. yıl oturumunda BM reformuna ilişkin Kazakistan’ın tutumunu dile getirdiğini hatırlattı.
Tokayev, transit ve lojistiği Kazakistan’ın uzun vadeli stratejisinin temel taşlarından biri olarak nitelendirdi ve ülkenin büyük kıtasal güzergâhların kesişim noktasındaki benzersiz konumuna dikkat çekti.
“Ülkemiz için transit ve lojistik potansiyelinin güçlendirilmesi stratejik öneme sahip bir görevdir. Denize doğrudan erişimimiz olmamasına rağmen Kazakistan, Avrasya kıtasının tam merkezinde, başlıca transit koridorlarının kesiştiği noktada yer almaktadır. Bu, ülkemizin yararına ustalıkla değerlendirmemiz gereken büyük bir avantajdır” dedi.
Tokayev’e göre Kazakistan, yeni demiryolu hatları ve bölgeler arası mesafeleri önemli ölçüde kısaltacak Merkez–Batı otoyolu dâhil olmak üzere büyük ölçekli demiryolu ve karayolu altyapı projeleriyle Avrasya’nın önde gelen ulaşım merkezlerinden biri olmayı hedefliyor.
Ayrıca Kazakistan, sınırlarının ötesine uzanan bir ulaşım sistemi geliştirerek Sarı Deniz’den Karadeniz’e kadar uzanan bir yük terminali ağı oluşturdu. Tokayev, Çin ile Avrupa arasındaki kara taşımacılığının büyük bölümünü taşıyan 12 uluslararası ulaşım koridorunun ülke topraklarından geçtiğini de vurguladı.
“Elbette bu durum kolay gelirler elde edeceğimiz anlamına gelmiyor. Zira ulaşım ve lojistik, jeopolitiğin ayrılmaz bir parçası hâline geldiğinden bu alandaki rekabet giderek artmaktadır” diye ekledi.
Tokayev, Kazakistan’ın Kuşak ve Yol Girişimi, Kuzey–Güney Koridoru ve Trans-Hazar Uluslararası Taşımacılık Güzergâhı’nın geliştirilmesinde aktif rol almaya devam ettiğini, Orta Koridor kapsamında Çin’in katılımını da memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Kazakistan’ın Birinci Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gerçekleşen görüşmelere dair kamuoyundaki spekülasyonlara değinen Tokayev, bu temasların gayriresmî ve kişisel nitelikte olduğunu söyledi. Nazarbayev’in tarihsel rolüne ilişkin daha önce dile getirdiği değerlendirmelerini yineleyen Tokayev, iktidar devri senaryolarına yönelik iddialardan uzak durdu.
“Bu tür görüşmelerin içeriğiyle ilgilenmiyorum ve hiçbir zaman bu konuda soru sormadım. Nazarbayev’in şahsiyeti konusunda ise onu modern Kazak devletinin kurucusu olarak defalarca değerlendirdim. Devlet kurumlarının, piyasa mekanizmalarının oluşturulması ve yeni başkentin inşasındaki katkıları tartışmasızdır. Kazakistan’ı adaletin, hukukun ve düzenin hâkim olduğu bir ülke hâline getirmek istiyoruz. Bu nedenle her vatandaşın çalışmaları kişisel önyargılardan arındırılmış biçimde adil olarak değerlendirilmelidir. Bu yaklaşım ülkemizin Birinci Cumhurbaşkanı Nazarbayev için de geçerlidir” dedi.
Tokayev, parlamento reformunun Meclis Başkanının rolünü kişisel siyasi amaçlarla güçlendirmeyi hedeflediği yönündeki iddiaları da reddederek bu tür söylemlerin temelsiz olduğunu ifade etti.
“Ülke için en önemli reformların tamamı ulusal referanduma sunulmaktadır. Burada gizli bir anlam yoktur. Benim tutumum nettir: siyasi reformlar devam edecektir. Bazı uzun vadeli planlar her zaman olduğu gibi yakında açıklanacaktır” dedi.
Tokayev, önümüzdeki yılın Kazakistan’ın geleceğini onlarca yıl boyunca etkileyecek önemli siyasi gelişmelere sahne olacağını belirterek bu dönemi “belirleyici” olarak nitelendirdi. Anayasal reform referandumunun şimdiden ilan edildiğini ve kapsamı yeni bir anayasanın kabulüyle kıyaslanabilecek geniş çaplı değişiklikler üzerinde çalışıldığını doğruladı.
Kazakistan’ın 35 yıllık bağımsızlık sürecini değerlendiren Tokayev, ülkenin devlet inşası ve reformlar sayesinde kuşkuları ve dış eleştirileri geride bıraktığını söyledi.
“Gerçeklik, bu öngörüleri boşa çıkardı. Kazakistan, dinamik biçimde gelişen ekonomiye ve saygın uluslararası konuma sahip başarılı bir devlet olarak ortaya çıktı. Ancak önümüzde, hem deneyimli uzmanların hem de genç neslin birlikte gerçekleştirmesi gereken son derece büyük bir çalışma hacmi bulunmaktadır” dedi.
Otuz yılı aşkın süredir yayımlanan Turkistan gazetesi, Kazakistan’ın en etkili basılı yayınlarından biri olarak kabul edilmektedir. Gazete, ülkedeki güncel gelişmelerin yanı sıra Türk dünyasına ilişkin konulara da özel önem vermektedir.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
18:59
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ