Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Boşanma süreci hem maddi hem de manevi ciddi bir yük oluşturuyor. Boşanma davası ile mal rejimi davasının aynı şey olduğu yanılgısının hakim olması nedeniyle birçok kişi, boşanırken yıllarca emek verip biriktirdiği malvarlığını kaybedebiliyor. Evlilik birliği içinde alınan ev veya araç, tapuda kimin adına kayıtlı olursa olsun paylaşılabiliyor.
Avukat Kortan Toygar, boşanma aşamasındaki çiftleri mal kaçırma girişimlerine karşı uyarırken, yeni nafaka modelinde hakimi ikna etmenin altın kurallarını Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a açıkladı.
Boşanma süreçlerinde eşlerin mal paylaşımı konusunda yaptığı en büyük stratejik hatalar nelerdir?
Avukat Kortan Toygar: Boşanma belki de insan hayatı boyunca karşılaşılacak en büyük duygusal zorlukların başında gelir. Bu zor süreçte, hukuken karşılaştığımız ve geri dönüşü zor olan stratejik hataların birkaçını burada belirtmek isterim:
Boşanma davası ile mal rejimi davasının farklı yapıda olması: Sanılanın aksine, boşanma davası açıldığında, mahkeme malları otomatik olarak paylaştırmaz. Mal rejimi tasfiyesi davası, boşanma davasından bağımsız, ayrı bir davadır. Mal Rejimi Davasını açmak için genellikle boşanma davasının kesinleşmesi beklenir (bekletici mesele yapılır).
Kanunun tanıdığı hakları bilmeden yapılan anlaşmalı boşanma protokolü: Sürecin hızlı bitmesi adına edinilmiş mallara katılım rejimi es geçilerek eş tarafından tek taraflı hazırlanan boşanma protokolünü imzalamak. Örneğin: Evlilik birliği içinde eşlerden birinin çalışıp kazanarak aldığı bir ev veya araç, tapuda veya ruhsatta sadece onun adına yazılı olsa bile, diğer eş yasal olarak bunun yarısı üzerinde hak (katılma alacağı) sahibidir.
Kişisel mal ile edinilmiş mal ayrımı: Evlilikten önce sahip olunan, miras kalan veya karşılıksız kazandırma (örneğin bağış, hibe) yoluyla gelen mallar kişisel maldır ve eş ile paylaşılma hakkı yoktur. Ancak bu kişisel malların evlilik süresince getirdiği gelirler (örneğin miras kalan dükkanın kira geliri) edinilmiş mal sayılır ve paylaşıma tabidir.
Boşanma aşamasında mal kaçırma şüphesiyle karşı karşıya kalan eşlerin, hızlı ve etkin bir şekilde alabilecekleri hukuki tedbirler nelerdir?
Avukat Kortan Toygar: Eşlerden birinin boşanma arifesi öncesi malları 3. kişilere devretmeye, satmaya veya bankadaki nakit parayı çekmeye çalışması çok yaygın bir davranıştır. Bu gibi durumlarda yapılması gerekenleri şöyle sıralayabiliriz:
İhtiyati Tedbir Kararı: Mal kaçırdığından şüphelenilen eşe, mal rejimi davası açılır açılmaz (veya boşanma davasıyla birlikte açılan mal rejimi davasında), mahkemeden "dava konusu taşınmazların, araçların ve banka hesaplarının üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir" talep edilmelidir.
Tapuya "Aile Konutu Şerhi" Koydurmak: Ailenin beraber yaşadığı ev tapuda diğer eşin üzerine kayıtlıysa, boşanma davası açılmadan ilgili Tapu Müdürlüğü’ne başvurularak aile konutu şerhi işlenebilir. Bu şerh konulduğu an, tapu sahibi olan eş, diğer eşin açık rızası olmadan o evi satamaz, devredemez veya üzerinde ipotek tesis edemez.
Geçmişe Dönük Tasfiye ve "Eklenecek Değerler": Eğer eşiniz sizden mal kaçırmak amacıyla malları dava öncesinde 3. kişilere devrettiyse de hukuken yapılabilecek bazı işlemler vardır. Türk Medeni Kanunu uyarınca; bir eşin mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yaptığı karşılıksız kazandırmalar (bağışlar) ile mal kaçırmak amacıyla yaptığı devirler süre sınırı olmaksızın, sanki hiç satılmamış gibi mevcut mal varlığına "eklenecek değer" olarak hesaplanır ve borçlu eşten talep edilebilir.
Aile hukukunda zorunlu arabuluculuk sisteminin gelip gelmeyeceği konusu sıkça gündeme geliyor. Bu konudaki düşünceniz nedir? Bu sistem neleri değiştirir?
Avukat Kortan Toygar: Aile hukukunda (özellikle boşanmanın mali sonuçları ve mal paylaşımında) zorunlu arabuluculuk sistemi, doğru sınırlar ve uzman kadrolarla uygulandığı takdirde yargının iş yükünü hafifletebilecek ve tarafları yıpratıcı dava süreçlerinden kurtarabilecek bir mekanizma olabilir. Bu sayede uzun dava sürecinden kaçınılır, emek ve masraflar azalır, taraflar psikolojik olarak daha az yıpranır. Buna ilave olarak taraflar, kanuni sınırlar dahilinde, mal rejiminin tasfiyesini kendilerine uygun ve pratik şekilde çözebilirler. (örneğin "Ev sende kalsın, aracı ben alayım, nakit kısmını taksitle öde")
Boşanma aşamasındaki bireylere en önemli 3 tavsiyeniz ne olurdu?
Avukat Kortan Toygar: Bu zor süreci daha kolaylıkla atlatabilmek adına 3 kritik tavsiyede bulunabilirim.
Duygusal Kararlarla Değil, Mantıksal ve Hukuki Stratejiyle Hareket Edin: Öfkeyle atılan adımlar, tehditkar mesajlar veya "Hepsini yakacağım" gibi fevri çıkışlar mahkemede aleyhinize delil olarak döner. Sakin kalmalı, haklarınızı ve sorumluluklarınızı bilerek hareket etmelisiniz.
Söz uçar yazı kalır (delil ve ispat): Eşinizin mal kaçırma girişimlerini, gelir durumunu veya kusurlu davranışlarını kanıtlayacak belgeleri (tapu fotokopileri, banka hesap dökümleri, şirket ortaklığı belgeleri vb.) yasal sınırlar içinde toplayın. Fakat; eşinizin telefonuna casus yazılım yüklemek, gizlice odasına, aracına ses kayıt cihazı yerleştirmek gibi yöntemlerle elde edilen veriler mahkemede delil kabul edilmeyeceği gibi, hakkınızda ceza davası açılmasına neden olabilir.
Çocukları Asla Bir Silah veya Pazarlık Konusu Yapmayın: Eşinize olan öfkenizi çocukların velayeti, şahsi ilişkisi veya iştirak nafakası üzerinden yansıtmamalısınız. Çocukları birer "haberci" veya "tehdit" olarak kullanmak, hem onların psikolojisinde geri dönülemez hasarlar bırakır hem de mahkemedeki velayet incelemesinde pedagog görüşmesine olumsuz yansır, hak kaybı oluşturabilir.
Süresiz nafaka resmen kalktı mı? Ne zaman kaldırılacak?
Avukat Kortan Toygar: Anayasa Mahkemesi (AYM), 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde yer alan "süresiz olarak" ibaresini anayasaya aykırı bularak oy çokluğuyla iptal etti. AYM, iptal hükmünün yürürlüğe girmesi için 9 aylık bir geçiş süresi (Mart 2027'ye kadar) tanımıştır. Bu süre zarfında TBMM’nin, tarafların haklarını gözeten adil ve süreli yeni bir yoksulluk nafakası modelini (örneğin evlilik süresine göre kademeli süre sınırları getiren yasal düzenlemeyi) yasalaştırması beklenmektedir.
Fakat, kanunların geriye yürümezliği ilkesi gereğince, daha önce kesinleşmiş olan süresiz nafakalar kendiliğinden iptal olmaz. Yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra, nafaka yükümlülerinin mahkemeye başvurarak yeni kriterler ışığında "uyarlama veya kaldırma davası" açması gerekecektir.
Hangi kriterler bir hakimi 'nafakayı süresiz değil, süreli bağlamaya' ikna ediyor?
Avukat Kortan Toygar: Yeni yasal düzenleme Meclis'te şekillenene kadar, mevcut pratik uygulamada ve gelecekteki yasa taslaklarında hakimi nafakanın süresini/miktarını sınırlamaya ikna eden temel kriterler şunlardır:
Evlilik süresi: 1-2 yıl gibi çok kısa süren evliliklerde, yeni kanun ile değişmesi beklenen, hakimin nafaka süresini oldukça kısa tutması (veya toplu ödemeye hükmetmesi) yönündeki kanaati çok güçlüdür. Evlilik süresi uzadıkça nafaka süresi de artar.
Yaş: Genç, sağlıklı, mesleği olan ve çalışmasına engel bir durumu bulunmayan eşin nafakası; yeni bir iş bulup kendi ayakları üzerinde durabileceği makul bir süreyle (örn. 1-3 yıl) sınırlandırılmaya çok müsaittir.
Eğitim: Üniversite mezunu veya geçmişte çalışma tecrübesi olan bir eşin yoksulluk durumunun "geçici" olduğu kabul edilir.
Fiili birliktelik: Nafaka alan eşin resmi olarak evlenmese bile fiilen bir başkasıyla karı-koca gibi yaşaması, asgari ücretin üzerinde düzenli bir gelire kavuşması veya haysiyetsiz bir hayat sürmesi durumunda nafaka tamamen kaldırılır.
Kusur: Yoksulluk nafakası talep eden tarafın boşanmada hiç kusuru olmaması veya diğer eşten daha az kusurlu olması gerekir. Eşit kusur veya daha ağır kusur durumunda hakim nafaka talebini doğrudan reddeder.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
11:38
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ