Belli bir tarihte sigorta girişiniz yapıldı ancak primleriniz tamamlanmadıysa ya da borçlanmalarınız varsa emekli olmanız için çok kritik detaylara dikkat etmeniz gerekiyor. Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz, kısmi emeklilik yolu açılan kişiler hakkında Tgrthaber.com Ekonomi Editörü Bengü Sarıkuş'a bilgi verdi. Yılmaz, 3600, 4500 ve 5400 günle kısmi emeklilik şartları hakkında merak edilenleri anlattı. İşte detaylar...
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Kısmi emeklilik nedir? Kimleri kapsar?
Emin Yılmaz: Kısmi emeklilik sosyal güvenlik sisteminde çalışma statüsüne göre bağlı olan kurumlara göre değişir. Bunlar SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı. Üçünde de yaşınız ileri olup emeklilik günleriyle, çalışmalarıyla alakalı bazı esnemeler var.
Normal standartlarda örnekleyerek anlatayım. 8 Eylül 1999 öncesinde işe girenlerde başlangıçtan sonra kadında 20 yıl, erkekte 25 yıl şartı var. Prim günü de 5000 günden 5975 güne kadar çıkıyor. Oradaki yaş hattı EYT ile beraber kaldırıldı.
Bir de giriş tarihiniz üzerinden yine ileri yaşlarda olup prim günü 5000 ile 5975 gün değil de biraz daha esnetilerek 3600 günle emeklilik kriteri de var. Dolayısıyla burada 8 Eylül 1999’dan önce girişi olan SSK’lılar için söylüyorum:
Sigorta girişiniz 99’dan önceyse, prim gününüz 3600 ise, yaşınız da kadınlarda 50 ile 58, erkeklerde 55 ile 60 arasında ise bunun üzerinden emeklilik hakkınız mevcut.
Buradaki şart kısmi emeklilikte:
99 öncesi ilk giriş
15 yıl sigortalılık süresi
3600 gün prim
Kadınlarda 50 yaş
Erkeklerde 55 yaş
Ama buradaki 50 ve 55 yaşla alakalı özellikle sigorta başlangıcına göre değişiklik var. 8 Eylül 1976 öncesi erkeklerde, 1 Nisan 1981 öncesi kadınlarda; erkek 55, kadın 50 yaşına geldiği zaman emekli olabiliyor.
Yaş hesabı nasıl yapılıyor?
Emin Yılmaz: Örnek verelim. Erkek sigortalı İlk girişiniz 1980 olsun.
15 yılı ne zaman doldurdunuz?
1980 + 15 = 1995
1995 yılına göre kanuna bakıyoruz. Orada 55 yaş deniyor.
Doğum tarihiniz 1959 olsun.
1959 + 55 = 2014
2014 yılına göre kanuna bakıyoruz. Orada 59 yaş kriteri çıkıyor.
3600 günü ne zaman doldurdunuz?
Örneğin 2009’da doldurdunuz.
2009 yılına göre kanuna bakıyoruz. Orada 58 yaş kriteri çıkıyor.
Şimdi elimizde 3 yaş oldu:
55
59
60
Bunların hangisi büyükse o geçerli. Burada 60 büyük olduğu için kişi 60 yaşında emekli olur.
Dolayısıyla: 15 yıl - 3600 gün ve 55 yaşı doldurma kriterinize göre ayrı ayrı yaşlar hesaplanır.
En yüksek yaş hangisi ise o uygulanır. Aynı hesap kadınlar için de yapılır.
Normal emeklilik ile kısmi emeklilik arasındaki fark nedir?
Emin Yılmaz: Normal emeklilik 5000–5975 gün arası primle ve kadınlarda 20 yıl erkeklerde 25 yıl sigorta başlangıcınızdan sonra süre geçmesi lazım ve yaş haddi 7438 sayılı yasa ile 2023 yılında kaldırılmıştır.
Kısmi emeklilik ise 3600 prim günü ve sigorta başlangıcınızdan sonra 15 yıl ayrıca yaş kriteri mevcuttur.
Bu sadece 8 Eylül 1999’dan önce işe başlayanlar için geçerlidir.
9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 arası girişlerde kısmi emeklilik var mı?
Emin Yılmaz: Evet, var. SSK’lılar için söylüyorum.
Bu dönemde:
25 yıl sigortalılık süresi
Erkekte 60 yaş
Kadında 58 yaş
4500 gün prim şartı var.
1 Mayıs 2008 sonrası girişlerde durum nedir?
Emin Yılmaz: 5510 sayılı yasa ile düzenlendi.
Prim gün sayısı 4600’den başlayıp kademeli olarak 5400 güne kadar çıkıyor. Yaş haddide 65’e kadar çıkabiliyor.
EYT sonrası 3600 günle emeklilik farklı bir konu mu?
Emin Yılmaz: Az önce saydığım 3600 gün kriteri zaten bunun içinde. Aynı kapsamda.
Doğum ve askerlik borçlanması kısmi emeklilik yaşını öne çeker mi?
Emin Yılmaz: Evet, çekebilir.
Erkeklerde:
Önce askerlik yapıp sonra sigortalı olduysa, askerlik borçlanması kadar sigorta başlangıcını geriye çeker. Bu da yaş hesabını etkiler.
Kadınlarda:
Önce sigorta, sonra doğum olmalı. Prim günü eksikse doğum borçlanması ile tamamlanabilir. Bu da avantaj sağlar.
Gelecekte yeni bir kademeli emeklilik düzenlemesi bekleniyor mu?
Emin Yılmaz:
Şu an için hükümet kanadında böyle bir hazırlık görünmüyor. Geçmişte benzer yasalar çıktı. Hiç olmayacak mı? Burası Türkiye, olabilir de. Ama şu an için görünürde bir yasa hazırlığı yok.
İlerleyen dönemde talepler doğrultusunda gündeme gelebilir.
Kısmi emekli maaşı ile tam emekli maaşı arasında fark var mı?
Emin Yılmaz: Eğer prim gününüz daha azsa ve kısmi emeklilikle emekli oluyorsanız normalde maaş daha düşük olur.
Ancak şu an sistemde “alt sınır aylığı” uygulaması var. Hazine tarafından tamamlanan bir tutar var (en düşük emekli maaşının 20.000 TL’ye tamamlanması)
Bu nedenle, asgari ücret civarında prim ödeyenlerde kısmi veya tam emeklilik arasında şu an için fark yok. Prim ödemeleri asgari ücretin 3,5 katından fazlaysa maaş farkı oluşur.
Kısmi emekli maaşları en düşük maaş mı olur?
Emin Yılmaz: Genellikle alt sınır aylığına takıldığı için en düşük emekli maaşı seviyesinde olur.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
14:09
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ