Türkiye'nin cari dengesi fazla verdi! Ekonomist Necmettin Batırel nedenini açıkladı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılı Ağustos ayı Ödemeler Dengesi Gelişmelerine göre cari işlemler hesabı 4.053 milyon ABD doları fazla kaydetti. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise 8.205 milyon ABD doları fazla verdi. Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3.746 milyon ABD doları olarak gerçekleşti.

Yıllıklandırılmış verilere göre, Ağustos ayında cari açık yaklaşık 42,1 milyar ABD doları olurken, ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret dengesi de 78,4 milyar ABD doları açık verdi. Aynı dönemde hizmetler dengesi 63,9 milyar ABD doları fazla verirken, birincil gelir dengesi ve ikincil gelir dengesi sırasıyla 25,6 milyar ABD doları ve 1,9 milyar ABD doları açık verdi.

Hizmetler dengesi kaynaklı net girişler bu ay 9.711 milyon ABD doları seviyesinde gerçekleşti. Bu kalem altında taşımacılık hizmetleri ve seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler sırasıyla 3.265 milyon ABD doları ve 7.285 milyon ABD doları oldu.  Ekonomist Necmettin Batırel, açıklanan cari denge rakamlarını Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a değerlendirdi.

Cari denge, ağustosta 3,8 milyar dolarlık beklentiyi aşarak 4,05 milyar dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise 8,21 milyar dolar fazla verdi. Yıllıklandırılmış verilere göre, ağustos ayında cari açık yaklaşık 42,1 milyar dolar oldu. Cari denge (cari işlemler dengesi), bir ülkenin diğer ülkelerle yaptığı mal ve hizmet ticareti, gelir transferleri ve karşılıksız transferlerin toplam net sonucudur.

Dış Ticaret Dengesi: Ülkenin yaptığı mal ihracatı ile mal ithalatı arasındaki farktır.

Hizmetler Dengesi: Turizm, taşımacılık (navlun), sigortacılık gibi hizmet kalemlerinden elde edilen gelirler ile yapılan giderlerdir.

Birincil Gelir (Yatırım) Dengesi: Yurt dışındaki yatırımlardan elde edilen kazançlar ile yabancıların ülkeden transfer ettiği kâr payları, faiz ve temettülerdir.

Cari dengenin fazla vermesi, bir ülkenin dış dünyaya (diğer ülkelere) sattığı mal ve hizmetler ile elde ettiği gelirlerin, dışarıdan aldığı mal ve hizmetler ile ödediği giderlerden daha fazla olduğu anlamına gelir. Ülkeye dışarıdan giren döviz miktarı, çıkan döviz miktarından fazla olduğu için Merkez Bankası'nın veya ülkenin döviz rezervleri artar. Ülke, dış borç almak veya yabancı sermaye çekmek zorunda kalmadan kendi ürettiği kaynaklarla büyüme ve döviz ihtiyacını karşılama imkânı bulur. Ülke içinde döviz fazlası oluştuğu için döviz kurları üzerindeki yukarı yönlü baskı azalır ve yerli para birimi istikrar kazanır. Küresel krizler veya dış borç bulmanın zorlaştığı dönemlerde ülkenin dışarıya olan bağımlılığı düşük olduğu için finansal kırılganlığı azalır. Ağustos ayında doğrudan yatırımlar kaynaklı net girişler 141 milyon dolar oldu.

PEKİ, CARİ DENGE NASIL FAZLA VERDİ?

Altın ve enerji ithalatındaki gerileme ile özellikle yaz döneminin etkisiyle zirve yapan turizm ve hizmet gelirlerinin artması sonucunda, Türkiye'nin dış ticarete bağımlı olduğu altın ve enerji ithalatı dışarıda bırakıldığında cari fazla 8 milyar 205 milyon dolar gibi oldukça yüksek bir seviyeye ulaştı. Bu durum, yapısal ithalat kalemleri dışındaki ekonomik faaliyetlerin güçlü bir fazla ürettiğini gösteriyor.

Ödemeler dengesi tanımlı dış ticaret açığı 3 milyar 746 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. İthalattaki yavaşlama eğilimi, bu açığın hizmet gelirleriyle kolayca kapanabilecek bir seviyede kalmasını sağladı.

İLGİLİ HABERLER

Orta Asya’da güç savaşı kızışıyor! DİPAM Başkanı Dr. Tolga Sakman'dan yeni denklem analizi

Yargıtay'dan emsal karar:  Görev yeri değiştirilen çalışana müjde!