Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
KADEM tarafından yürütülen Kadın Kooperatiflerini Destekleme ve Koordinasyon Merkezi KooPro Projesi, farklı illerde üretim yapan kadın kooperatiflerini aynı çatı altında buluşturuyor. Eğitim, danışmanlık, saha çalışmaları ve hibe desteğiyle kadınların üretimlerini sürdürülebilir işletmelere dönüştürmesi hedeflenirken, proje kapsamında desteklenen kooperatiflerin başarı hikayeleri de dikkat çekti. Kahramanmaraş Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi başkanı Yasemin Ayranpınar ve Ferfeneçat Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi'nden Şermin Salgın yaşadıkları gururu Mavi Kadın'a anlattı.
Kadınların evlerinde başlayan üretimlerini ekonomik değere dönüştürmelerine destek olmak amacıyla hayata geçirilen KooPro Projesi, yalnızca ürün üretmeye değil, kooperatiflerin kurumsal yapılarının güçlendirilmesine de odaklanıyor.
Proje kapsamında farklı illerden 15 kadın kooperatifi desteklenirken; kooperatiflere yönetim, finans, üretim, kalite, markalaşma, dijital pazarlama, e-ticaret ve gıda mevzuatı gibi alanlarda eğitim ve danışmanlık desteği sağlandı. Kooperatiflerin mevcut durumlarının yerinde değerlendirilmesi amacıyla saha ziyaretleri gerçekleştirilirken, her kooperatif için iş planı çalışmaları da yürütüldü.
KooPro Hibe Programı kapsamında ise 8 kadın kooperatifi toplam 1 milyon 200 bin liralık hibe desteği almaya hak kazandı.
Kahramanmaraş Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi, 2018 yılında kentin kültürel değerlerini yaşatmak ve evde üretim yapan kadınlara destek olmak amacıyla kuruldu.
Kooperatifin gönüllülük esasına dayalı bir yapı olarak çalışmalarını sürdürdüğünü anlatan kooperatif temsilcileri, yaptıkları işin merkezinde kadınların hayatına dokunmanın bulunduğunu belirtiyor.
Kahramanmaraş'ın kültürel mirasını günümüze taşımayı hedefleyen kooperatif, KADEM'in KooPro Projesiyle birlikte markalaşma konusunda da önemli bir adım attı. Kooperatif, Zayn markasıyla çalışmalarını sürdürürken, Maraşlı kadınların emeğini daha geniş kitlelere ulaştırmayı amaçlıyor.
Kooperatif temsilcileri için hedef yalnızca ticari büyüme değil. Kültürel değerlerin korunması ve kadın emeğinin katma değere dönüştürülmesi, çalışmaların temelini oluşturuyor.
Kahramanmaraş Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi başkanı Yasemin Ayranpınar: "Kahramanmaraş hem el işi hem de gıda üretimi bakımından zengin bir şehir, kadınlarımızın evde ürettikleri ürünlere hem maddi ham manevi destek olmak için kuruldu. Bu sayede de Türkiye'nin dört bir yanına sağlıklı ürünler gönderiyoruz."
Nevşehir'den KooPro programına katılan Ferfeneçat Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi ise yöresel ürünleri gelecek nesillere aktarmak için çalışıyor.
Kooperatifin üretiminde üzüm turşusu gibi yöresel ürünlerin yanı sıra anne usulü mantı, makarna ve erişte de bulunuyor.
Kooperatif temsilcileri, değişen yaşam koşullarının geleneksel ev üretimini zorlaştırdığına dikkat çekerek, geçmişten gelen bu lezzetleri bugün evinde hazırlayamayan ancak o tatları özleyen insanlara ulaştırmayı hedeflediklerini ifade ediyor.

Yöresel ürünleri modern üretim anlayışıyla buluşturmak isteyen kadınlar, geleneksel tarifleri inovatif ürünlere dönüştürerek daha sağlıklı ve güvenilir gıdaları tüketiciyle buluşturmayı amaçlıyor.
Kooperatif aynı zamanda kadınların yalnızca ekonomik değil, sosyal açıdan da güçlenmesini hedefliyor. Ferfeneçat, üretim sürecinde 8 kadına maddi ve manevi destek sağlıyor.
Ferfeneçat Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi'nden Şermin Salgın: " Kendi ürettiğimiz kültürel ürünlerimizi doğal ortamlarda yapıp Türkiye'nin 4 bir yanında göndermek en büyük amacımızdır. Bu ürünler doğal ortamlarda üretilince daha sağlıklı oluyor. Üreten kadın olmak ve bunu topluma göstermek gurur verici bir durum. "
Erzurum'un Tortum ilçesinden programa katılan Tortum Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi ise 7 ortakla çıktığı yolda bugün 20 kadın ortak ve üyeyle çalışmalarını sürdürüyor.
Kooperatif bünyesinde 15 kadına istihdam sağlanırken, bölgenin doğal ve yöresel ürünlerinin tanıtılması ve markalaştırılması için çalışmalar yürütülüyor.
Kooperatif temsilcileri, hedeflerini yalnızca mevcut ortaklarına istihdam sağlamakla sınırlamıyor. Tortum'daki kadınların tamamına ulaşmayı ve bölgedeki kadınların sesi olmayı amaçlıyor.
Afyonkarahisar'ın Evciler ilçesinde faaliyet gösteren Evciler Kadın Kültür Evi Kadın Girişimi ve Üretim Kooperatifi, 2021 yılında 7 kadın ortağın bir araya gelmesiyle kuruldu.
Bugün 14 ortağı ve 9 kadın çalışanıyla üretim yapan kooperatifin uzmanlık alanı ise çikolata.

Kooperatif, KADEM'in kooperatiflere yönelik eğitim programına katılarak üretim ve işletme süreçlerindeki eksiklerini tamamlama fırsatı buldu. Bu süreçte Afyonkarahisar'ın önemli yöresel ürünlerinden haşhaşı çikolatayla buluşturan kadınlar, haşhaşlı çikolata üretmeye başladı.
Kooperatifin hedefleri arasında ürünlerini daha geniş bir pazara ulaştırmak da bulunuyor. Kooperatif temsilcileri, ekim ayının başında Migros Türkiye ile yapılması planlanan sözleşmeyle İncila markasını Türkiye genelinde tanıtmayı hedeflediklerini belirtiyor.
KooPro Projesi, yeni kurulan kooperatiflere de önemli bir deneyim alanı sundu.
Kozalak Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi temsilcisi Berrin Koçak, KADEM'in projesinin kooperatif açısından önemli kazanımlar sağladığını ifade ediyor.
Koçak, eğitim ve desteklerle daha sağlam adımlar atmaya başladıklarını belirtirken, kooperatifin kuruluş amacını yalnızca ticari bir faaliyet olarak görmediklerini vurguluyor.
Kooperatifin hedefi, kadınlara maddi ve manevi açıdan destek olmak ve kadınların üretim hayatındaki varlığını güçlendirmek.
Karabük'teki El Emeği Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi (ELEK), KADEM'in Güvenli Aile Güçlü Gelecek Eğitim Projesi kapsamında 2020 yılında kuruldu.
Bugün 32 ortağı bulunan ELEK, Karabük'ün en büyük kadın kooperatiflerinden biri olma özelliğini taşıyor.
Kooperatif, özellikle kenar mahallelerde yaşayan ve üretime katılmak isteyen kadınlara ulaşmayı hedefliyor. Seramik-çini, el sanatları, dikiş ve gıda alanlarında faaliyet gösteren farklı atölyelerde kadınların kendi emeklerini ortaya koyabilecekleri üretim alanları oluşturuluyor.
Kooperatifin çıkış noktası ise Anadolu kadınının el emeği ve alın teri.
"ELEK" adı da kadınların emeğini temsil eden bu anlayıştan yola çıkılarak oluşturuldu.
Kayseri merkezli Kayseri Kadim Kadınlar Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi de geleneksel Kayseri lezzetlerini üretmeye devam ediyor.
2021 yılından bu yana faaliyet gösteren kooperatifte coğrafi işaretli tepsi mantısı ve Kayseri mantısının yanı sıra katmer, yağ mantısı, puro mantı ve farklı özel mantı çeşitleri üretiliyor.
KooPro Projesi kapsamında alınan eğitimlerin ardından istihdam edilen kadın sayısını artırdıklarını belirten kooperatif temsilcileri, eğitimlerin kendilerine daha özgüvenli adımlar atma konusunda da katkı sağladığını ifade ediyor.

KooPro Projesi kapsamında kadın kooperatiflerine yalnızca finansal destek sağlanmadı. Kooperatiflerin uzun vadede kendi ayakları üzerinde durabilmesi için saha ziyaretleri, danışmanlık çalışmaları ve eğitimler gerçekleştirildi.
Kooperatif yöneticileri ve üretimde görev alan kadınlara; kooperatifçilik ve mevzuat, kurumsal yönetim, finans ve muhasebe, ürün maliyeti ve fiyatlandırma, üretim planlaması, ürün geliştirme, pazarlama ve e-ticaret, dijital pazarlama, gıda mevzuatı, hijyen ve sanitasyon, HACCP ve ISO 22000, kalite yönetimi, marka kimliği, coğrafi işaret, ambalajlama ve etiketleme gibi alanlarda eğitimler verildi.
Kooperatiflerin markalaşma süreçlerine de destek sağlanarak web sitesi, logo ve ambalaj tasarımı gibi çalışmalar gerçekleştirildi.
KooPro Hibe Programı kapsamında 8 kadın kooperatifi destek almaya hak kazandı.
200 bin lira hibe alan kooperatifler:
Kula Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
Beypazarı Kınalı Eller Lezzet Atölyesi Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
Kuşadası Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
Ferfeneçat Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
100 bin lira hibe alan kooperatifler:
Kahramanmaraş Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
El Emeği Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
Kozalak Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
Kayseri Kadim Kadınlar Kadın Girişimi Üretim ve İşletme Kooperatifi
Verilen hibelerle kooperatiflerin üretim ve satış kapasitelerinin artırılması, ürünlerin pazarlanabilirliğinin geliştirilmesi ve kadınlar için daha sürdürülebilir gelir imkanlarının oluşturulması hedefleniyor.

KooPro Projesi'nin pilot dönem kapanış programında, farklı illerden gelen kadın kooperatifi temsilcileri hem proje sürecindeki deneyimlerini paylaşacak hem de ürettikleri ürünleri tanıtacak.
Program kapsamında kurulacak küçük stantlarda kooperatiflerin yöresel ürünleri de görülebilecek.
Farklı şehirlerden gelen kadınların üretim hikâyeleri, evde başlayan emeğin nasıl kooperatife, markaya ve istihdama dönüştüğünü göstermesi açısından dikkat çekiyor.
Kapanış programıyla kadın kooperatiflerinin görünürlüğünün artırılması, kadın emeğinin ekonomik değerine dikkat çekilmesi ve başarılı uygulamaların daha geniş kitlelere ulaştırılması amaçlanıyor.
Proje kapsamında kamu, özel sektör, medya ve sivil toplum kuruluşları arasında yeni iş birliklerinin geliştirilmesi ve kadın kooperatiflerinin pazara erişiminin güçlendirilmesi de hedefleniyor.
KooPro Projesi'nin pilot dönem kapanış programında konuşan KADEM Başkanı Canan Sarı, kadınların ekonomik güçlenmesinin yalnızca bireysel değil, aile ve toplum açısından da önemli olduğunu vurguladı.
Kadın Kooperatiflerini Destekleme ve Koordinasyon Merkezi Projesi'nin pilot dönemini tamamlamanın mutluluğunu yaşadıklarını belirten Sarı, programın KADEM'in yeni mekânındaki ilk buluşmalardan biri olmasının da kendileri için ayrı bir anlam taşıdığını ifade etti.
KADEM olarak 13 yıldır kadınların onuruyla yaşayacağı, güvenli ve adaletli bir toplum için çalıştıklarını belirten Sarı, kadınların güçlenmesini eğitimden istihdama, girişimcilikten karar alma mekanizmalarına katılıma kadar bütüncül bir mesele olarak ele aldıklarını söyledi.
Sarı, ekonomik güçlenmenin bu alanların önemli bir taşıyıcısı olduğuna dikkat çekerek kadın kooperatiflerinin de kadınların ekonomik hayata katılımında önemli bir rol üstlendiğini belirtti.
Kadın kooperatiflerinin yalnızca üretim yapan yapılar olmadığını ifade eden Sarı, kooperatiflerin Anadolu'nun yerel birikimini ekonomik değere dönüştürdüğünü, yöresel lezzetlerin, geleneksel sanatların, zanaatların ve bölgesel bilgi birikiminin kadınların emeğiyle yeniden hayat bulduğunu söyledi.
Kadın kooperatiflerinin kuruluş aşamasının ardından önemli bir sürecin başladığına dikkat çeken Sarı, "Bir kooperatifi kurmakla iş bitmiyor. Asıl mesele, o kooperatifin yaşamasını, büyümesini ve sürdürülebilir hale gelmesini sağlamak" değerlendirmesinde bulundu.
Kooperatiflerin sermaye yetersizliği, eğitim eksikliği, pazara erişim, satış ve pazarlama gibi alanlarda çeşitli sorunlarla karşılaşabildiğini belirten Sarı, iyi ürün ortaya koyan ancak ürününü doğru pazara ulaştırmakta zorlanan kooperatiflerin bulunduğunu ifade etti.
KooPro Projesi'nin de bu ihtiyaçlardan yola çıkılarak tasarlandığını anlatan Sarı, projeyi kadın kooperatiflerini üretimden pazara kadar destekleyen bir kapasite geliştirme ve koordinasyon modeli olarak tanımladı.
Proje kapsamında kooperatiflerin mevcut durumlarının ve ihtiyaçlarının belirlendiğini aktaran Sarı, bu doğrultuda eğitim, danışmanlık ve kapasite geliştirme çalışmalarının yürütüldüğünü söyledi.
Kooperatiflerin kurumsal yapılarının yanı sıra üretim süreçleri, kalite standartları, dijitalleşme, markalaşma ve pazarlama kapasitelerinin de birlikte ele alındığını belirten Sarı, farklı sektörlerden paydaşlarla kurulan bağlantıların da projenin önemli ayaklarından biri olduğunu kaydetti.
Sarı, KooPro ile yalnızca ürünlerin değil, kooperatiflerin iş yapma kapasitelerinin de güçlendirilmesini ve kadın kooperatifleri etrafında sürdürülebilir bir ekosistem oluşturulmasını hedeflediklerini dile getirdi.