Son dönemlerde bazı bölgelerde havanın sürekli değişkenliği riskleri beraberinde getiriyor. Mevsimsel geçişler adeta gün içinde yaşanırken bu sebeple oluşan hava kirliliği de sağlığı olumsuz etkiliyor. Hava kirliliğiyle ilgili yapılan yeni araştırma kronik rahatsızlıkları ortaya çıkardı. Hava kirliliğine maruz kalmanın Alzheimer hastalığı, yüksek tansiyon, inme ve depresyon gibi kronik sağlık sorunu için bilinen bir risk faktörü. Bu kronik rahatsızlıklar Alzheimer hastalığıyla da ilişkili.
Ancak şimdiye kadar hava kirliliğinin bu kronik rahatsızlıklara ve dolayısıyla bunamaya neden olup olmadığı veya bu rahatsızlıkların hava kirliliğinin beyin sağlığı üzerindeki etkilerini artırıp artırmadığı belirsizdi.
Amerikalı araştırmacılar, 2000 ile 2018 yılları arasında 65 yaş ve üzeri 27,8 milyondan fazla ABD vatandaşını inceledi. Bireylerin hava kirliliğine maruz kalma düzeylerini ve Alzheimer hastalığına yakalanıp yakalanmadıklarını inceleyen araştırmacılar, diğer kronik rahatsızlıkların rolüne de vurgu yaptı.
Araştırmacılar özellikle insanların havadaki çok ince partikül maddelere (2,5 mikrometreden küçük parçacıklar, PM2.5 olarak da adlandırılır) maruz kalma düzeyini inceledi. Bu parçacıklar küçük boyutları nedeniyle kan dolaşımına girerek vücutta dolaşabilir ve kalp, beyin gibi diğer organlara yerleşebilirler.
PLOS Medicine dergisinde yayınlanan bulgular, hava kirliliğine daha fazla maruz kalmanın Alzheimer hastalığı riskinde artışla ilişkili olduğunu gösterdi. Çalışmanın baş yazarı Dr. Yanling Deng, "Genel olarak, bulgular hava kirliliğinin Alzheimer hastalığına diğer kronik sağlık sorunlarından ziyade çoğunlukla doğrudan yollarla katkıda bulunduğunu göstermektedir." dedi.
Atlanta, Georgia'daki Emory Üniversitesi'nden Dr. Deng şunları söyledi:
"Uzun süreli ince partikül hava kirliliğine maruz kalmanın, hipertansiyon, inme veya depresyon gibi yaygın kronik rahatsızlıklardan ziyade, büyük ölçüde beyin üzerindeki doğrudan etkiler yoluyla Alzheimer hastalığı riskinin artmasıyla ilişkili olduğunu bulduk."
"Bulgularımız, felç geçirmiş bireylerin hava kirliliğinin beyin sağlığı üzerindeki zararlı etkilerine karşı özellikle savunmasız olabileceğini ve çevresel ve vasküler risk faktörleri arasında önemli bir kesişme noktasına işaret ettiğini göstermektedir."
Çalışmaya dahil olmayan Reading Üniversitesi Hücresel Sinirbilim Bölümü Doçenti Dr. Mark Dallas, bulgular hakkında şu yorumu yaptı:
"28 milyon yetişkinin takip edildiği bu uzun vadeli çalışma, havadaki küçük kirlilik parçacıklarını solumanın Alzheimer hastalığı riskini biraz artırabileceğini gösteriyor."
Uzmanlar DSÖ ve diğer sağlık gruplarına çağrıda bulunarak hava kirliliğine karşı acil önlem alınması gerektiğinin altını çizdi.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
14:05
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ