Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Pekin Üniversitesi'ndeki araştırmacıların geliştirdiği yeni yapay zeka uygulaması, Amerikalı bir matematikçi tarafından ortaya atılan ve yaklaşık on yıldır çözülemeyen zorlu cebir problemini insan müdahalesi olmadan çözmeyi başardı.
2014 yılında Iowa Üniversitesi profesörü Dan Anderson tarafından ortaya atılan cebir problemi, araştırmacının 2022'deki vefatına kadar bir muamma olarak kalmıştı.
Sistemin arkasındaki araştırmacılar, on yıllardır biriken matematiksel literatürü işleyerek sonuca ulaştı. Dong Bin liderliğindeki ekip, elde edilen başarının yapay zekanın matematiksel araştırmaları ne kadar büyük oranda otomatikleştirebileceğine dair somut bir örnek teşkil ettiğini vurguluyor.

Günümüzde dünya çapında birçok yapay zeka sistemi matematik problemlerini çözmek üzere eğitiliyor. Ancak mevcut modeller, doğruluk gerektiren işlemlerde güvenilir olmaktan çıkıp uzman yönlendirmesine ihtiyaç duyuyor.
Çinli bilim insanları, uzmanlar tarafından yazılan kanıtların bile küçük hatalar barındırabileceğine dikkat çekiyor. Son dönemde popülerleşen büyük dil modelleri (LLM) tarafından üretilen sonuçların ise halüsinasyon görme eğilimi nedeniyle çok daha az güvenilir olduğuna vurgu yapılıyor.

Yeni yapay zeka "Rethlas" adı verilen gelişmiş bir akıl yürütme altyapısı kullanıyor. Matematik teoremleri arama motoru olan "Matlas"tan beslenen mimari, tıpkı gerçek matematikçilerin izlediği stratejilere benzer bir yol haritası çiziyor.
Rethlas potansiyel bir kanıt bulduğunda, "Archon" isimli ikinci bir sistem devreye girerek LeanSearch arama motorunu kullanıyor ve elde edilen kanıtı interaktif bir teorem ispatlayıcıya dönüştürüyor. Yüz binlerce teorem ile tanım içeren Lean 4 programlama dilinin kullanıldığı sistem, Dan Anderson'ın problemini sadece 80 saatlik bir çalışma süresinin ardından çözüme kavuşturdu.
Sürece hiçbir insanın matematiksel yargısıyla müdahale etmediği raporda açıkça belirtildi. Fakat araştırmacılar, Archon sistemine bir matematikçinin rehberlik etmesi halinde sürecin çok daha hızlı işleyebileceğini de ifade etti.