Geleneksel buzdolaplarını unutun! Yepyeni bir soğutma yöntemi geliştirildi

Bilim insanları, çevreye zararlı mevcut soğutucu gazların yerine kullanılabilecek iyonokalorik soğutma sistemini geliştirdi. Sistemin geleneksel buzdolaplarının yerini alabileceği üzerinde duruluyor.

KAYNAK:
Murat Makas
|
GİRİŞ:
06.03.2026
saat ikonu 16:51
|
GÜNCELLEME:
06.03.2026
saat ikonu 16:53

Geleneksel buzdolaplarının çevreye verdiği zararı ortadan kaldırmayı hedefleyen yepyeni bir soğutma yöntemi geliştirildi. Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı ve Kaliforniya Üniversitesi araştırmacıları tarafından geliştirilen ve "iyonokalorik soğutma" adı verilen yöntem, sıcaklıkları düşürmek için tamamen farklı bir mekanizma kullanıyor.

Geleneksel buzdolaplarını unutun! Yepyeni bir soğutma yöntemi geliştirildi

0:00 135
HABERİN ÖZETİ

Geleneksel buzdolaplarını unutun! Yepyeni bir soğutma yöntemi geliştirildi

Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı ve Kaliforniya Üniversitesi'ndeki araştırmacılar, geleneksel buzdolaplarının çevreye verdiği zararı ortadan kaldırmayı hedefleyen, iyonokalorik soğutma adı verilen yeni bir yöntem geliştirdi.
Geliştirilen iyonokalorik soğutma yöntemi, sıcaklıkları düşürmek için elektrik yüklü parçacıklar (iyonlar) kullanıyor.
Bu yöntem, katı buzun eriyerek çevresindeki ısıyı emmesi prensibine dayanıyor ve kışın yollara tuz dökülmesine benzetiliyor.
Araştırmacılar, etilen karbonatı eritmek için iyot ile sodyumdan oluşan bir tuz ve lityum iyon pillerde de kullanılan karbondioksit bazlı bir organik çözücü kullandı.
Bu sistemin karbondioksit kullanması, küresel ısınma potansiyelini sıfıra hatta eksi değerlere düşürme ihtimali taşıyor.
Yapılan deneyde, bir volttan az şarjla 25 santigrat derecelik sıcaklık değişimi ölçüldü.
Araştırmanın temelinde, soğutucu akışkanın küresel ısınma potansiyelini, enerji verimliliğini ve ekipmanın maliyetini dengelemek yatıyor.

Science Alert'in haberine göre, klasik soğutma sistemleri, ısıyı buharlaşarak gaza dönüşen bir sıvı aracılığıyla ortamdan uzaklaştırıyor. Ardından oluşan gaz, kapalı bir borudan geçirilerek yeniden sıvıya yoğuşturuluyor. Fakat bu süreçte kullanılan bazı soğutucu akışkanların çevreye ciddi zararlar verdiği biliniyor.

Geleneksel buzdolaplarını unutun! Yepyeni bir soğutma yöntemi geliştirildi

İYONOKALORİK SOĞUTMA YÖNTEMİ NASIL ÇALIŞIR?

Katı buzun eriyerek sıvı suya dönüşmesi sırasında çevresindeki ısıyı emmesi prensibine dayanan sistem, ortama elektrik yüklü parçacıklar yani iyonlar ekleyerek çalışıyor. Kışın yollardaki buzlanmayı önlemek amacıyla tuz dökülmesi, bahsettiğimiz mekanizmanın en yaygın örneği olarak karşımıza çıkıyor.

Kaliforniya'daki Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nda görev yapan makine mühendisi Drew Lilley, soğutucu gazlar konusunun hâlâ çözülememiş bir problem olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

"Şimdiye kadar kimse hem eşyaları soğutan hem verimli çalışan hem de çevreye zarar vermeyen bir yöntem geliştirmeyi başaramadı. İyonokalorik döngünün, doğru uygulandığı takdirde tüm hedeflere ulaşma potansiyeli taşıdığını düşünüyoruz."

Geleneksel buzdolaplarını unutun! Yepyeni bir soğutma yöntemi geliştirildi

Araştırma ekibi, etilen karbonatı eritmek için iyot ile sodyumdan oluşan bir tuz kullanarak çeşitli deneyler gerçekleştirdi. Lityum iyon pillerde de kullanılan organik çözücü karbondioksit kullanılarak üretiliyor. Sistemin karbondioksit kullanması küresel ısınma potansiyelini sıfıra hatta eksi değerlere düşürme ihtimali taşıyor.

Gerçekleştirilen deneyde bir volttan daha az şarj uygulanarak 25 santigrat derecelik sıcaklık değişimi ölçüldü. Ekipten makine mühendisi Ravi Prasher ise çalışmalarının temelinde üç önemli denge unsuru yattığını belirterek şunları söyledi:

"Soğutucu akışkanın küresel ısınma potansiyelini, enerji verimliliğini ve ekipmanın maliyetini dengelemeye çalışıyoruz. İlk denememizde elde ettiğimiz veriler, üç açıdan da son derece umut verici görünüyor."

Günümüzde yaygın şekilde tercih edilen buhar sıkıştırmalı sistemler, hidroflorokarbonlar (HFC'ler) gibi yüksek küresel ısınma potansiyeline sahip gazlara dayanıyor.

Çalışmanın detayları Science dergisinde yayımlandı.

ETİKETLER
#buzdolabı
#Çevre Dostu
#Yenilikçi Teknoloji
#Iyonokalorik Soğutma
#Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı
#Teknoloji
YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.