Son dönemde ülkemizde ve yakın coğrafyamızda görülen yoğun yağışlar, sosyal medyada “iklim müdahalesi” tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Peki, gerçekten insanlık gökyüzüne hükmedebilir mi? Ya da bir ülke başka bir ülkenin yağışını kontrol edebilir mi? Bilimsel veriler bu sorulara oldukça net cevaplar veriyor.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 37 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 37 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
İşte İTÜ İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölüm Başkanlığı görevini yürüten Prof. Dr. Hüseyin Toros’un açıklamalarıyla, iklim müdahalesine dair bilinmesi gerekenler.
Bulut tohumlama, 1940’lı yıllardan bu yana özellikle kurak bölgelerde kullanılan bir yöntemdir. Temel amaç, yağış potansiyeli olan bulutlara gümüş iyodür veya tuz kristalleri gibi parçacıklar vererek damlacık oluşumunu hızlandırmaktır.
Ancak bu yöntem bir “hava kontrol sistemi” değildir. Bilimsel çalışmalar, bulut tohumlamanın yağışı yalnızca %5–15 oranında artırabildiğini ortaya koymaktadır. Üstelik bu etki:
Bu iddia, sıkça dile getirilen “yağmur hırsızlığı” söyleminin temelini oluşturur; ancak bilimsel gerçeklerle örtüşmez.
Bir fırtına sisteminin enerjisi, insan ölçeğinde üretilebilecek enerjilerin çok üzerindedir. Bu nedenle bir ülkenin başka bir ülkenin yağışını engellemesi ya da yönlendirmesi günümüz teknolojisiyle imkânsızdır.
Evet, son dönemde görülen yağışlar tamamen doğal meteorolojik süreçlerle açıklanabilir. Özellikle ilkbahar aylarında şu faktörler etkili olur:
Bu tür mekanizmalar geçmişte de benzer yağışlara neden olmuştur. Ayrıca küresel iklim değişikliğiyle birlikte aşırı hava olaylarının sıklığı ve şiddetinde artış gözlemlenmektedir.
“Hava kontrolü” kavramı çoğu zaman abartılı yorumlanmaktadır. Günümüzde:
Bulut tohumlama gibi yöntemlerle çok sınırlı müdahaleler yapılabilir.
Ancak bu müdahaleler hava durumunu kontrol etmek anlamına gelmez.
Atmosfer, Kaos Teorisi kapsamında değerlendirilen, çok sayıda değişkenin etkileştiği karmaşık ve hassas bir sistemdir. Küçük bir değişiklik, beklenmedik sonuçlara yol açabilir. Bu nedenle bir bölgenin hava durumunu ya da iklimini tamamen kontrol etmek bilimsel olarak mümkün değildir.
Sosyal medyada yayılan “iklim silahı” veya “gizli operasyon” iddialarının bilimsel bir temeli yoktur.
tarafından belirlenir. Savaşlar veya patlamalar gibi olaylar, atmosferde yalnızca yerel ve kısa süreli etkiler oluşturabilir. Geniş coğrafyalarda yağış rejimini değiştirmeleri mümkün değildir.
Bu tür iddialar genellikle:
İklim bilimi ve meteoroloji mühendisliği, zaman ve mekân ölçekli verilerle çalışır. Veri olmadan yapılan yorumlar yanıltıcı olabilir.
Son dönemde yaşanan yağışlar:
Herhangi bir “iklim müdahalesinin” sonucu değil
Doğal atmosferik süreçlerin ve mevsimsel geçişlerin bir sonucudur
Bununla birlikte, küresel iklim değişikliği nedeniyle aşırı hava olaylarının artması beklenen bir durumdur.
Sonuç olarak, insanlık bugün için gökyüzünü kontrol edebilecek bir teknolojiye sahip değildir. Gelişmiş ülkelerdeki can ve mal kayıplarına yol açan aşırı hava hadiseleri bunların örneğidir. Yapılması gereken, doğayı yönetmeye çalışmak yerine tabiatın değişen dengesine uyum sağlamak ve kaynakları daha verimli kullanmaktır.
İLGİLİ HABERLER
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
10:11
YORUM YAZ