Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Ev sahibi ile kiracı arasındaki anlaşmazlıklarda en çok başvurulan hukuki belgelerden biri olan tahliye taahhütnameleri, bu kez dikkat çeken bir iddiayla gündemde. Kiracının yurt dışında bulunduğu tarihte imzalandığı öne sürülen tahliye taahhütnamesinin hukuki geçerliliği tartışma konusu olurken, pasaport ve sınır geçiş kayıtları uyuşmazlığın seyrini değiştirebilecek deliller arasında gösteriliyor.
Kiracının imzasını taşıyan her tahliye taahhütnamesi, ev sahibine doğrudan tahliye hakkı sağlamıyor. Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesi kapsamında belgenin yazılı olması, kiralananın tesliminden sonra düzenlenmesi ve belirli bir tahliye tarihini içermesi gerekiyor. Bunun yanı sıra belgenin hangi tarihte ve hangi koşullarda imzalandığı da hukuki açıdan büyük önem taşıyor.

Peki kiracının yurt dışında bulunduğu bir tarihte düzenlendiği ileri sürülen tahliye taahhütnamesi geçersiz sayılabilir mi? Kiracı, yurt dışında olduğunu hangi belgelerle kanıtlayabilir? Ev sahibi bu belgeye dayanarak tahliye işlemi başlatabilir mi?
Avukat Gizem Gonce, Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er'e yaptığı açıklamada, tahliye taahhütnamesinin geçerliliği, kiracının ispat yükümlülüğü ve Yargıtay'ın konuya ilişkin yaklaşımını değerlendirdi. Av. Gonce, özellikle yurt dışı giriş-çıkış kayıtlarının önemine dikkat çekerek kiracılara kritik uyarılarda bulundu.

Kiracının yurt dışında olduğu tarihte düzenlendiği belirtilen tahliye taahhütnamesinin hukuki durumunu değerlendiren Av. Gizem Gonce, belgenin gerçek düzenlenme tarihinin ve imzalandığı
"Burada öncelikle tahliye taahhütnamesinin gerçekten hangi tarihte ve hangi koşullarda imzalandığının tespit edilmesi gerekir. Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca tahliye taahhüdünün yazılı olması, kiralananın tesliminden sonra verilmesi ve belirli bir tahliye tarihini içermesi gerekir.
Ancak olayımızda önemli olan husus, kiracının tahliye taahhütnamesinde belirtilen düzenleme tarihinde yurt dışında bulunmasıdır. Eğer kiracı o tarihte Türkiye dışında olduğunu resmi kayıtlarla ortaya koyabiliyorsa belgenin belirtilen tarihte düzenlenmediğine ilişkin güçlü bir delil elde etmiş olur. Böyle bir durumda belgenin gerçek düzenlenme tarihi ve nasıl oluşturulduğu araştırılmalıdır."

Tahliye taahhütnamesinin düzenlendiği tarihte yurt dışında olduğunu öne süren kiracının bunu resmi belgelerle desteklemesi gerektiğine dikkat çeken Av. Gonce, ispat sürecinde kullanılabilecek kayıtları şöyle sıraladı:
Bu belgeler, tahliye taahhütnamesindeki düzenleme tarihiyle karşılaştırılarak değerlendirilmelidir."

Kiracılar açısından önemli bir ayrıntıya dikkat çeken Av. Gonce, yalnızca yurt dışında bulunmanın tahliye taahhütnamesini kendiliğinden geçersiz hale getirmediğini belirtti.
Ancak kiracının söz konusu tarihte belgeyi imzalamasının fiilen mümkün olmadığını ortaya koymasının, belgenin sonradan düzenlendiği veya tarihinin gerçeği yansıtmadığı iddiasını güçlendirebileceğini ifade etti:
"Burada hukuki açıdan önemli bir ayrım var. Yurt dışında bulunmak tek başına belgenin geçersizliğini doğurmaz. Ancak kiracının o tarihte belgeyi imzalamasının fiilen mümkün olmadığını göstermesi, belgenin sonradan düzenlendiği veya tarihinin gerçeği yansıtmadığı iddiasını destekleyebilir. Mahkemenin yalnızca belgenin üzerindeki tarihe bakması yeterli değildir. Diğer delillerle birlikte değerlendirme yapılmalıdır."

Tahliye taahhütnamelerine ilişkin Yargıtay kararlarının da uyuşmazlıklarda önem taşıdığını belirten Av. Gizem Gonce, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.09.2021 tarihli, 2017/975 E. ve 2021/1108 K. sayılı kararına dikkat çekti.
Söz konusu kararda, boş olarak imzalanan tahliye taahhütnamesinin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğunu ileri süren kiracının bu iddiasını ispatlaması gerektiğinin belirtildiğini aktaran Gonce, kararın yurt dışında bulunma nedeniyle doğrudan verilmiş bir geçersizlik kararı olarak yorumlanmaması gerektiğinin de altını çizdi:
"Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 28.09.2021 tarihli, 2017/975 E. ve 2021/1108 K. sayılı kararında, boş olarak imzalanan tahliye taahhütnamesinin anlaşmaya aykırı şekilde doldurulduğunu ileri süren kiracının bu iddiasını ispatlaması gerektiği belirtilmiştir.
Bu kararın önemli yönü, tahliye taahhütnamesinin hangi koşullarda düzenlendiğinin ve ispat yükünün dikkate alınması gerektiğini ortaya koymasıdır. Dolayısıyla yurt dışı kayıtları da bu çerçevede değerlendirilmelidir. Bu kararın doğrudan yurt dışında bulunma nedeniyle geçersizlik kararı olmadığının altını çizmek gerekir."

Ev sahiplerinin tahliye taahhütnamesinde kiracının imzasının bulunmasına dayanarak tahliye talebinde bulunabileceği düşünülse de hukuki süreçte yalnızca imzanın varlığı yeterli olmayabiliyor.
Av. Gonce, belgenin kanuni şartları taşıması ve hukuken geçerli olması gerektiğini vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"İmzanın kiracıya ait olması elbette önemlidir. Ancak tek başına yeterli değildir. Taahhüdün kanuni koşulları taşıması ve hukuken geçerli olması gerekir. Özellikle belgenin düzenleme tarihi, imzanın atıldığı koşullar ve kiralananın tesliminden sonra verilip verilmediği araştırılmalıdır."

Hakkında tahliye taahhütnamesine dayanılarak icra takibi başlatılan kiracıların izlemesi gereken yolu da anlatan Av. Gizem Gonce, özellikle tebligat ve itiraz sürelerinin önemine işaret etti.
Kiracıların öncelikle icra takibinin kendilerine tebliğ edilip edilmediğini kontrol etmesi gerektiğini belirten Gonce, yurt dışında bulunulan döneme ilişkin resmi kayıtların da vakit kaybetmeden temin edilmesi gerektiğini söyledi:
"Kiracı öncelikle icra takibinin kendisine tebliğ edilip edilmediğini ve itiraz sürelerini kontrol etmelidir. İtiraz ve dava süreçlerinde süreler son derece önemlidir. Yurt dışında bulunduğu tarihe ilişkin resmi kayıtlar temin edilmeli, tahliye taahhütnamesinin gerçek düzenlenme tarihi ve geçerliliği hukuki yollarla tartışılmalıdır."

Tahliye taahhütnamesinin kiracının konutunu veya iş yerini kaybetmesine yol açabilecek önemli bir hukuki belge olduğunu hatırlatan Av. Gonce, kiracıların imzaladıkları belgelerin bir örneğini saklamaları gerektiğini vurguladı.
Boş tahliye taahhütnamesi imzalanmaması ve hak kaybı yaşanmaması için yasal sürelerin takip edilmesi gerektiğini belirten Gonce, kiracılara şu uyarılarda bulundu:
"Tahliye taahhütnamesi, kiracının konutunu veya iş yerini kaybetmesine neden olabilecek önemli bir hukuki belgedir. Bu nedenle yalnızca imzanın varlığına dayanılarak değerlendirme yapılması doğru değildir. Kiracının bulunmadığı bir tarihte düzenlendiği ileri sürülen belge, ciddi bir ispat uyuşmazlığı doğurabilir. Pasaport ve sınır geçiş kayıtları bu uyuşmazlığın çözümünde önemli rol oynayabilir.
Kiracılar açısından en önemli uyarım şudur: Boş tahliye taahhütnamesi imzalamayın, imzaladığınız belgelerin bir örneğini mutlaka saklayın ve hakkınızda başlatılan tahliye işlemlerinde yasal süreleri kaçırmayın."