Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Çin'in Şanghay kentinde geçtiğimiz yıl 6 yaşındaki bir kız çocuğunun hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan gen düzenleme tedavisini yürüten bilim insanları görevden alındı. Şanghay belediye komitesi ve yerel hükümetin talimatıyla başlatılan soruşturmada, araştırmacıların bilimsel etik kurallarını ihlal ettiği ve hastanın ailesinden yüklü miktarda haksız kazanç sağladığı ortaya çıktı.

SCMP'nin haberine göre, raporda bilim insanlarının daha önce maymunlar üzerinde yapılan testlerde ortaya çıkan olumsuz sonuçları operasyon öncesinde doktorlarla paylaşmadığı bildirildi. Denemenin gerçekleştirildiği Xinhua Hastanesi'nin de prosedürü temel güvenlik verileri eksikken onayladığı ve aileye ölüm riskini açıkça bildirmediği tespit edildi.
Soruşturma yetkilileri, Şanghay Jiao Tong Üniversitesi'nden baş araştırmacı Qiu Zilong ve hastanedeki çalışma arkadaşı Yang Kan'ın, ailenin sunduğu nakit para ve elektronik cihazlar dahil olmak üzere yaklaşık 1,06 milyon yuan değerindeki ödeme ve hediyeleri kabul ettiğini açıkladı.

Araştırmacılar, şubat ayında Nature dergisinde yayımladıkları konuyla ilgili makalede söz konusu ödemeleri bir çıkar çatışması olarak beyan etmedi. Makalede sahte veriye rastlanmasa da bazı deneylerin yanlış tasvir edildiği ve çeşitli akademik usulsüzlükler yapıldığı belirlendi.
İhlallerin kesinleşmesinin ardından Qiu Zilong ve Yang Kan görevlerinden ihraç edildi. İki ismin 5 yıl boyunca devlet destekli bilim projelerini yönetmesi, bu projelere katılması veya akademik ödüllere aday gösterilmesi yasaklandı. Her iki araştırmacı da ulusal akademik sicil bozukluğu veritabanına eklendi.
Hastane tarafında ise klinik çalışmadan sorumlu doktor Yu Yongguo araştırma bölümü başkanlığından alınarak rütbesi düşürüldü. Üç farklı yetkiliye daha disiplin cezası verildi. Şanghay Jiao Tong Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne bağlı birimlerin yönetimini sıkılaştırma talimatı verilirken, Xinhua Hastanesi ile Songjiang Bölgesi Merkez Hastanesi idari cezalara çarptırıldı.

Science dergisinin ailenin mahremiyetini korumak amacıyla "Mei" takma adıyla andığı 6 yaşındaki anaokulu öğrencisi, dünya çapında yalnızca 237 kişide görülen nadir Snijders Blok-Campeau sendromu ile mücadele ediyordu. Konuşma, öğrenme ve hareket yetilerini yavaşlatan, bilinen etkili bir tedavisi bulunmayan sendroma karşı Çin'deki büyük hastanelerde çare bulamayan aile, Temmuz 2023'te özel bir gen düzenleme tedavisi tasarlaması umuduyla Qiu Zilong'a başvurmuştu.
Araştırma ekibi, Mei'nin omurilik sıvısına zararsız virüsler aracılığıyla gen düzenleme araçları enjekte ederek DNA'daki hatalı tek harfi düzeltmeyi planladı. Operasyon dünyada kendi alanındaki ilk deneme olacaktı. Aile, projeyi finanse etmek için virüsleri üreten ve büyük hayvanlarda test eden şirketlere yapılan 4,84 milyon yuanlık ödemeler dahil toplam 5,34 milyon yuan harcadı.

Geçtiğimiz yılın ocak ayında Xinhua Hastanesi etik kurulunun onayıyla başlayan süreçte, 24 Mart'ta çocuğa ilk enjeksiyon yapıldı. Science dergisinin aktardığına göre, enjeksiyondan birkaç gün sonra Mei'nin böbrekleri iflas etti ve kan trombositleri hızla düştü. Gen terapisinin bilinen bir yan etkisi olan, küçük kan pıhtılarının damarları tıkayarak organlara zarar vermesi sonucu yoğun bakıma alınan Mei 31 Mart'ta hayatını kaybetti.
Ekibin Mei tedavi edilmeden 3 ay önce Nature dergisine sunduğu ve ölümünden neredeyse 1 yıl sonra yayımlanan makalede ise yalnızca farelerdeki otizm benzeri davranışların tersine çevrildiği aktarılırken çocuğun klinik vakasına hiç değinilmedi.

Skandalın detaylarının açıklanmasının ardından Çin'in popüler tıp platformu DXY'de cezaların yetersiz kaldığı yönünde yoğun tepkiler oluştu. Kullanıcılar yaşananların doğrudan rüşvet suçu olduğunu belirterek neden cezai işlem uygulanmamasını eleştirdi.