Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Avrupa Birliği, artan enerji maliyetleri karşısında yeni bir yol haritası arıyor. Brüksel’de düzenlenen AB Liderler Zirvesi sonrası konuşan AB Konseyi Başkanı Antonio Costa, özellikle Orta Doğu’daki gelişmelerin enerji fiyatlarını yukarı çektiğini ve bunun artık görmezden gelinemeyecek bir sorun haline geldiğini söyledi.

Costa’ya göre mesele sadece enerji değil; rekabet gücü, istihdam ve hatta vatandaşın alım gücü doğrudan bu tabloya bağlı. “Rekabet gücümüzü artırmak hayati” derken aslında biraz da bunun altını çizdi.
Zirvede yalnızca enerji değil, ekonominin genel yapısı da masadaydı. AB liderleri, tek pazarı güçlendirmeye yönelik kapsamlı bir reform paketine onay verdi. Plan, 2027 sonuna kadar piyasadaki en kritik 10 engeli kaldırmak, şirketler için tek bir düzenleyici çerçeve oluşturmak ve İş gücü hareketliliğini artırmak. Costa, yıl sonuna kadar şirketlerin tüm AB’de daha rahat faaliyet göstermesini sağlayacak düzenlemelerin tamamlanacağını söyledi. Aynı zamanda sermaye piyasaları ve yatırım sistemlerinde entegrasyon da hızlandırılacak.

AB’nin ekonomik dönüşüm planında dijital euro da önemli bir başlık. Costa, yıl sonuna kadar bu konuda somut adımlar atılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca menkul kıymetler, emeklilik sistemleri ve piyasa denetimi gibi alanlarda daha sıkı entegrasyon hedefleniyor. Açıkçası, Brüksel finansal sistemi de yeniden şekillendirmek istiyor.
Ama işin kalbi hâlâ enerji. Costa bunu açık açık söyledi: “Yüksek enerji fiyatları, AB’nin rekabet gücü açısından en büyük zorluklardan biri.” Orta Doğu’daki krizle birlikte bu baskı daha da arttı. Bu yüzden AB, iki yönlü bir strateji izliyor; Kısa vadede vatandaş ve şirketleri koruyacak destekler, uzun vadede enerji bağımlılığını azaltacak dönüşüm ve yerel enerji kaynaklarına yönelme ve karbon emisyonunu azaltma vurgusu da burada devreye giriyor.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de enerji fiyatlarının doğrudan krizden etkilendiğini net bir dille anlattı. Özellikle Katar’daki gaz altyapısına yönelik saldırılar sonrası fiyatların yüzde 30 artması, riskin ne kadar büyük olduğunu gösterdi. Von der Leyen’e göre alınacak önlemler geçici olacak, hedef odaklı uygulanacak, ülke ve sektör bazlı farklılıkları dikkate alacak.

En dikkat çekici başlıklardan biri ise elektrik fiyatları. Von der Leyen, bazı durumlarda elektriğin gazdan 15 kat fazla vergilendirildiğini söyledi ve bunu açıkça eleştirdi. Yeni plan kapsamında elektrik üzerindeki vergilerin düşürülmesi ve Fosil yakıtlara kıyasla daha avantajlı hale getirilmesi gündemde.
AB, sadece kısa vadeli çözümlerle yetinmiyor. Emisyon ticaret sisteminden finanse edilecek 30 milyar euroluk bir fon da planlanıyor. Bu kaynak, karbonsuzlaşma projelerine aktarılacak. Yani enerji krizine çözüm aranırken aynı zamanda yeşil dönüşüm de hızlandırılmak isteniyor.
Zirvede bir diğer gerilim başlığı ise Ukrayna’ya verilmesi planlanan 90 milyar euroluk kredi oldu. Macaristan’ın vetosu sert tepki çekti. Costa, bu tutumu açıkça eleştirerek “Hiç kimse AB kurumlarını şantajla yönlendiremez” dedi. AB liderleri, daha önce alınan kararın uygulanması gerektiği konusunda oldukça net bir duruş sergiledi.