Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD, İsrail ve İran arasındaki savaş bir ayı aşkın süredir aralıksız saldırılarla devam ediyor. İran misilleme saldırıları kapsamında BAE, Irak, Bahreyn, Kuveyt, Suudi Arabistan, Umman, Azerbaycan gibi birçok çevre ülkeyi de hedef aldı. Orta Doğu'da yayılan savaşın, yeni bir dünya savaşına dönüşme ihtimalini uzmanlar değerlendirdi.

BBC'ye açıklamalarda bulunan Oxford Üniversitesi'nde uluslararası tarih alanında emekli Profesör Margaret MacMillan, insanların genellikle savaşların iyi planlandığını ve tarafların ne yaptıklarından tam olarak emin olduklarını düşündüğünü ifade etti. Fakat durumun bu şekilde olmadığını belirtti. MacMillan, ''Geçmiş savaşlara baktığınızda… Birinci Dünya Savaşı'na... Çoğunlukla kazayla ya da rakip ülkelerin birbirlerini yanlış değerlendirmesiyle tetiklendi.'' dedi ve ''Okulda tutuşulan kavgalar gibi'' diyerek örneklendirdi.

Londra'daki King's College'da uluslararası tarih profesörü Joe Maiolo, dünya savaşını tüm büyük güçlerin yer aldığı kapsamlı bir savaş olarak tanımlıyor ve şunları söylüyor:
"Birinci Dünya Savaşı'nda bu, Avrupa'nın imparatorluk güçleriydi. İkinci Dünya Savaşı'na ise ABD, Japonya ve Çin dahildi."
Maiolo, Orta Doğu'da yaşananları ise 'bölgesel' olarak tanımlıyor.

Profesör Margaret MacMillan, "Bunu tırmandırabilecek ülke muhtemelen İran ya da Yemen'deki Husiler gibi İran'ın müttefikleridir" dedi. İran'ın atabileceği olası adımlar konusunda ise Hürmüz Boğazı'nın tamamen kapanmasının küresel sonuçlar doğurabileceğini ifade etti. Bu durumun büyük güçleri içine çekebileceğini söyledi. Diğer ülkelerin doğrudan taraf olmasa da ekonomik ve stratejik olarak etkilendiğini dile getirdi.

Ayrıca Orta Doğu'daki çatışmaların başka yerlerde fırsat oluşturma ihtimali de var. Örneğin Çin'in, Batı'nın dikkatinin dağılmasını Tayvan'a yönelik hamle için bir fırsat olarak değerlendirebileceğini; ya da Rusya'nın, küresel odak başka yere kaymışken Ukrayna'daki eylemlerini yoğunlaştırabileceğini belirtiyor.
MacMillan, "Çatışmanın bir bölge dışına yayılması ihtimali her zaman var çünkü bölge dışında olanlar, çatışmadakilerin onları durduramayacağını düşündükleri için bunu bir fırsat olarak görebilir" ifadelerini kullandı.

Prof. Maiolo ise çatışmanın bölgesel kalacağını ve Suudi Arabistan'ın da dahil olduğu Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerini içine çekebileceğini düşünüyor. Ancak Çin ve Rusya'nın savaşa çekileceğini düşünmüyor.
Maiolo, "Dünyada bir şeyler olur olmaz Çin'in Tayvan'a saldıracağı fikri… tamamen saçmalık. Eğer dünya savaşından, yani Üçüncü Dünya Savaşı'ndan bahsediyorsak, Çin ya da Rusya'nın doğrudan dahil olmak gibi bir eğilimi olduğunu düşünmüyorum ve hatta Avrupa için bu daha düşük." yorumunda bulundu.

Orta Doğu'daki savaşın devam etmesi durumunda da hiçbir taraf için 'istenen sonucun' ortaya çıkmayacağını belirten Maiolo, "Yaptırımların kaldırılmasına ilişkin bazı düzenlemeler, bazı güvenlik düzenlemeleri, İran'ın küresel siyasetteki yerine dair bir tür anlayış gerekecek." ifadelerini kullandı.
Maiolo, çatışmaya dahil güçlerin ancak arabuluculukla ateşkese varabileceğini ve bunun daha kalıcı bir düzenlemeye dönüştürülebileceğini söylüyor.