Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları 1 aydır aralıksız devam ederken Tahran, şimdiye kadar uygulanan yaptırımlar nedeniyle geliştirdiği 'direniş ekonomisi' sayesinde ayakta kaldı. Fakat bu model de şu an en zorlu sınavını veriyor. Artan saldırılara ve baskıya rağmen ayakta kalmaya çalışan İran, ABD Başkanı Donald Trump'ın son tehditlerini uygulamaya koymasıyla derin bir yara alabilir.

Financial Times'ın aktardığına göre, İran'ın 'direniş ekonomisi' yaptırımlar ve krizlere karşı inşa edildi. Savaş koşullarına ne ölçüde dayanabileceği ise tartışılıyor. Uzun bir süredir ithal ürünler yerine yerli üretimle devam eden İran, ilaçtan otomotiv parçalarına birçok konuda üretkenliğini artırdı. Fakat enerji altyapıları saldırıya uğrarsa durum değişebilir.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik son tehditlerinde Hürmüz Boğazı'nın 'derhal' açılmaması durumunda İran'ın enerji altyapısını, petrol kuyularını, Hark Adası'nı ve tuzdan arındırma tesislerini yok edeceğini söyledi.
Şimdiye kadar ise İran'da yakıt depoları, doğal gaz tesisleri ve bazı sanayi kuruluşları zarar gördü. İran’ın en büyük çelik tesislerinden bazıları da saldırılardan etkilendi.

Uzmanlara göre, İran'ın önceliği ekonomik büyüme değil, sistemin ayakta kalması. Financial Times’a konuşan analistler, sivil ekonominin kaynaklarının savaş ekonomisine yönlendirilebileceğine işaret ediyor.
Haberde, Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalara rağmen İran’ın kara ticaretini sürdürdüğü, Çin ile demiryolu bağlantıları ve alternatif limanların kullanıldığı belirtiliyor. Yetkililer, temel ürünlerde ciddi kıtlık yaşanmadığını savunuyor.

Financial Times’a göre yükselen petrol fiyatları, İran ekonomisine geçici bir rahatlama sağladı. Günlük yüz milyonlarca dolarlık gelir, savaş maliyetlerinin bir kısmını karşılıyor.
Analistler, ABD ve İsrail’in enerji altyapısını hedef alması halinde ekonomik tablonun hızla ağırlaşabileceği uyarısında bulunuyor. Bu tür saldırıların, İran’ı çok daha derin bir krize sürükleyebileceği ifade ediliyor.

Ekonomistler, savaş sona erse bile İran ekonomisinin toparlanmasının uzun yıllar alacağını belirtiyor. Financial Times’a göre mevcut yıkım, ülkeyi en az bir on yıl geriye götürebilir.