ABD'de sandıktan kim çıkacak? Doç. Dr. Merve Suna Özcan, Trump'ın siyasi geleceğini etkileyecek seçimi analiz etti

ABD'de sandıklar yalnızca Kongre'nin geleceğini değil, Donald Trump'ın siyasi gücünü ve Washington'un küresel politikalarına yön verecek dengeleri de belirleyecek. Demokratların Temsilciler Meclisi'ni geri alma ihtimali, Senato'daki belirsizlik ve Trump yönetiminin seçmen nezdindeki karnesi, 3 Kasım ara seçimlerini kritik bir dönüm noktasına taşıyor. 

Peki seçim sonuçları ABD'nin dış politikasını, NATO'yu, Rusya-Ukrayna Savaşı'nı ve Orta Doğu'daki dengeleri nasıl etkileyecek? Uluslararası İlişkiler Uzmanı Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan, ABD ara seçimlerinin perde arkasını ve küresel siyasete olası yansımalarını Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a değerlendirdi.

ABD ara seçimleri, teknik olarak Kongre'nin yenilenmesi anlamına geliyor ancak siyasi açıdan Trump yönetimi için bir güven oylaması olarak değerlendirilebilir mi? Bu seçimin asıl siyasi anlamı nedir?

Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan: Öncelikle ABD'de başkanlık sistemi ile parlamenter sistem arasındaki farkı ortaya koymak gerekiyor. Ara seçimler anayasal açıdan bir güven oylaması değil ancak siyasi açıdan Trump yönetiminin geride bıraktığı yaklaşık iki yılın toplumsal karşılığını görmemiz bakımından önemli bir sınav niteliğinde.

Trump, 2024'te elde ettiği seçim başarısının ardından geçen süreçte ABD toplumunun hangi kesimlerinde desteğini koruyabildi, hangi kesimlerde ciddi bir memnuniyetsizlikle karşı karşıya?

Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan: Ben burada özellikle 2024 seçimleriyle oluşan siyasi dengeye dikkat çekmek istiyorum. Trump, Amerikan toplumuna ekonomik refahı artırma, sınır güvenliğini sağlama ve ABD'nin küresel gücünü yeniden tahkim etme vaatleriyle geldi. Bugün ise bu vaatlerin seçmen nezdindeki karşılığını tartışıyoruz. Reuters/Ipsos'un son araştırmasında Trump'ın görev onayının yüzde 32 seviyesinde olması da bu açıdan dikkat çekici.

Dolayısıyla 3 Kasım seçimleri, yalnızca Kongre'deki sandalye dağılımını belirleyen bir ara seçim olmayacak. Aynı zamanda Trump'ın geride bıraktığı yaklaşık iki yılın siyasi muhasebesinin yapılacağı ve önündeki iki yıllık dönemin hangi siyasi ve kurumsal koşullarda şekilleneceğinin belirleneceği bir süreç olacak. Burada asıl mesele Trump'ın başkanlık yetkilerini kaybedip kaybetmeyeceği değil, bu yetkileri kullanırken Kongre'den ne ölçüde destek alabileceğidir. Çünkü Amerikan sisteminde başkanın görev süresi devam etse de Kongre'deki güç dengelerinin değişmesi, özellikle ekonomi ve dış politika alanlarındaki karar alma süreçlerini doğrudan etkileyebilir.

Aslında bu soruya yalnızca ABD iç siyaseti üzerinden değil, küresel sistemde yaşanan gelişmeler üzerinden de yaklaşmak gerektiğini düşünüyorum. Çünkü Trump, barış söylemiyle iktidara gelen, savaşları sona erdireceğini vadeden ancak görev sürecinde askerî müdahaleler ve yeni çatışma dinamikleriyle gündeme gelen bir lider oldu. Özellikle Orta Doğu'da yaşanan gelişmeler ve enerji piyasalarındaki istikrarsızlık, Trump'ın uluslararası alandaki hareket kapasitesini etkilemenin ötesinde, Amerikan seçmeninin ekonomik beklentilerine de doğrudan yansıdı. Dolayısıyla dış politikada alınan kararların iç siyasetteki karşılığını da dikkate almak gerekiyor.

ABD iç kamuoyuna baktığımızda ise Trump'ın özellikle muhafazakâr ve beyaz Evanjelik seçmenler arasındaki desteğini önemli ölçüde koruduğunu görüyoruz. Ancak 2024 seçimlerinde kendisine yönelen Latin kökenli seçmenlerin ve gençlerin belirli kesimlerinde memnuniyetsizlik dikkat çekiyor. Pew Research'ün ekim araştırmasına göre Latin kökenli seçmenlerde Trump'ın görev onayı yüzde 24 seviyesindeyken beyaz Evanjelik Protestanlarda bu oran yüzde 58 düzeyinde.

Ben burada asıl meselenin, Trump'ın küresel ölçekte izlediği politikaların Amerikan toplumunda nasıl karşılık bulduğu olduğunu düşünüyorum. Çünkü savaşların maliyeti, enerji fiyatları ve hayat pahalılığı artık birbirinden bağımsız meseleler değil. Trump'ın dış politikada güç gösterisi olarak değerlendirdiği adımların ekonomik sonuçları, iç siyasette seçmen desteğini etkileyen unsurlara dönüşmüş durumda. Bu nedenle 3 Kasım seçimlerini değerlendirirken yalnızca Amerikan toplumundaki siyasi kutuplaşmaya değil, küresel istikrarsızlığın ABD iç siyasetinde oluşturduğu etkilere de odaklanmak gerekiyor.

Cumhuriyetçiler Kongre'deki çoğunluğu kaybederse Trump'ın başkanlık yetkilerini kullanma kapasitesi ne ölçüde sınırlanır?

Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan:  Öncelikle Kongre'de çoğunluğun değişmesi Trump'ın başkanlık yetkilerini ortadan kaldırmayacak. Ancak bu yetkilerin kullanılmasında Kongre'nin denetim ve dengeleme kapasitesi daha fazla ön plana çıkacaktır.

Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde etmesi durumunda bütçe, federal harcamalar ve yürütmeye yönelik soruşturmalar açısından farklı bir süreç başlayabilir. Senato'da çoğunluğun değişmesi ise özellikle üst düzey atamalar ve yasama faaliyetleri bakımından önemli sonuçlar doğurabilir.

Bu seçimleri 2028 başkanlık yarışının ilk büyük sınavı olarak okumak mümkün mü? Ara seçimlerin sonuçları, Cumhuriyetçi Parti'de Trump sonrası dönemin aktörlerini ve Demokratların yeni liderlik arayışını nasıl etkileyebilir?

Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan:  Ben burada ABD seçimleri ile İsrail'deki seçimler arasında da bir bağlantı olduğunu düşünüyorum. Elbette iki ülkenin seçim dinamikleri ve siyasi sistemleri birbirinden farklı. Ancak özellikle İran meselesi, Orta Doğu'daki güvenlik dengeleri ve ABD'nin İsrail'e yönelik politikaları dikkate alındığında bu iki seçim sürecini birbirinden tamamen bağımsız değerlendirmek de doğru olmayacaktır.

Dolayısıyla önümüzdeki dönemde yalnızca Washington'daki siyasi dengelerin değil, bu dengelerin İsrail'in güvenlik politikalarına ve bölgesel istikrara nasıl yansıyacağının da önemli olacağını düşünüyorum.

İLGİLİ HABERLER

Çocukların yeni turuncu kabusu bir tıkla karşılarına çıkıyor! Prof. Dr. Ali Murat Kırık'tan ailelere kritik uyarı

2026 yılının şampiyonu kim olacak? Altın mı, dolar mı, Bitcoin mi? Tuna Kaya ilk kez açıkladı