Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
ABD’nin gelecekte uçak gemilerinden görev yapacak yeni savaş uçağını hangi şirketin geliştireceği belli oldu. ABD Donanması, 6. nesil F/A-XX savaş uçağı programında tercihini Boeing’den yana kullandı. 20 milyar doların üzerindeki sözleşme, F/A-XX’in tam ölçekli geliştirme çalışmalarının yanı sıra çeşitli görevlerde kullanılacak test uçaklarının üretimini de kapsıyor.

Yeni savaş uçağının 2030’lu yıllarda hizmete alınması ve ilerleyen dönemde F/A-18E/F Super Hornet ile EA-18G Growler filolarının yerini almaya başlaması planlanıyor.
F/A-XX, ABD Donanması’nın Next Generation Air Dominance (NGAD) sistemleri kapsamında geliştiriliyor. Yeni uçağın en önemli görevlerinden biri, uçak gemilerinin operasyonel menzilini artırmak olacak. F/A-XX yalnızca insanlı uçaklarla değil, insansız savaş araçlarıyla da birlikte görev yapacak. Özellikle İşbirlikçi Savaş Uçağı (Collaborative Combat Aircraft - CCA veya loyal wingman) olarak tanımlanan insansız platformlarla koordineli hareket etmesi hedefleniyor. Yani yeni nesil savaş uçağı, tek başına görev yapan bir platformdan çok, insanlı ve insansız sistemlerin birlikte hareket ettiği daha geniş bir hava muharebe ağının parçası olacak. Bu ihale Boeing açısından ayrıca dikkat çekici bir anlam taşıyor. Şirket böylece ABD’nin iki ayrı 6. nesil savaş uçağı programını aynı anda üstlenmiş oldu. Boeing, Mart 2025’te ABD Hava Kuvvetleri’nin yeni nesil savaş uçağı F-47 için de seçilmişti.
Pentagon tarafından açıklanan sözleşme yalnızca uçağın tasarlanmasıyla sınırlı değil. Anlaşma kapsamında yer testleri, uçuşa elverişlilik değerlendirmeleri, sistem entegrasyonu ve silah entegrasyonu gibi çalışmalar için birden fazla test uçağı üretilecek.
F/A-XX’in ilk uçuşlarının 2030’lu yıllarda gerçekleştirilmesi öngörülüyor. ABD Donanması’nın beklentisi ise oldukça net: Yeni uçak mevcut savaş uçaklarından daha uzun menzilli olacak ve gelişmiş gizlilik özellikleriyle öne çıkacak. Ancak uçağın teknik özelliklerinin önemli bir bölümü, ABD ulusal güvenlik ve ihracat yasaları kapsamında gizli tutuluyor.
F/A-XX’in gelişmiş gizlilik kabiliyetlerinin yanı sıra daha uzun menzil ve dayanıklılığa sahip olması bekleniyor. Yeni uçağın insansız savaş uçaklarıyla ve uçak gemilerinin hava savunma sistemleriyle entegre şekilde görev yapması da programın öne çıkan hedeflerinden biri. F/A-XX hizmete girdikten sonra F-35C’lerle birlikte görev yapacak. Böylece ABD Donanması’nın gelecekteki uçak gemisi hava kanadında iki farklı gelişmiş savaş uçağı birlikte kullanılacak.
ABD Donanması, F/A-XX’i 2030’lu yıllardan itibaren mevcut F/A-18E/F Super Hornet ve EA-18G Growler uçaklarının yerine kullanmayı planlıyor. Ancak geçiş bir anda gerçekleşmeyecek. İlk aşamada yeni uçakların mevcut filoyu desteklemesi, daha sonra ise bu platformların bir bölümünün yerini alması öngörülüyor. F/A-18 Super Hornet filosunun 2040’lı yıllara kadar görev yapmaya devam etmesi bekleniyor. Donanma bunun yanında uçak gemilerinde kullanılmak üzere 270’ten fazla F-35C satın almayı da planlıyor. F-35C ve F/A-XX, gelecekte ABD uçak gemisi hava kanadının temel savaş unsurları arasında yer alacak.
Boeing, F/A-XX programında Northrop Grumman ve Lockheed Martin ile rekabet etti. Lockheed Martin, 2025’te isterleri karşılayamadığı gerekçesiyle yarıştan çıkarılmıştı. Northrop Grumman ise Donanmaya yüksek beka kabiliyetine ve gelişmiş dijital özelliklere sahip bir 6. nesil savaş uçağı sunduğunu belirterek, verilen karar hakkında daha fazla bilgi beklediğini açıkladı.