İran'ı savaşın yanı sıra Hamaney'in ölümü de altüst etti: Riskli iktidar yarışı

İran'da ABD ve İsrail'in ortak saldırılarında dini lider Ayetullah Ali Hamaney'in ölümü, 1979 devriminden bu yana en tehlikeli krizi doğurdu. Savaşın yanı sıra İran kendi içinde de artan bir gerilimle karşı karşıya kaldı.

KAYNAK:
Reuters
|
GİRİŞ:
02.03.2026
saat ikonu 10:10
|
GÜNCELLEME:
02.03.2026
saat ikonu 10:12

ABD ve İsrail'in saldırılarında dini lideri 'in öldürülmesi ülkenin hızlı bir çöküş ihtimalini de ortaya çıkardı. Beş bölgesel yetkili ve analistlere göre, İran'ın şimdiye kadar tek lidere bağımlılığı, yetkinin dini kurumlarda, güvenlikte ve güç ağlarında olması kasıtlı bir düzendi.

İran'ı savaşın yanı sıra Hamaney'in ölümü de altüst etti: Riskli iktidar yarışı

0:00 143
HABERİN ÖZETİ

İran'ı savaşın yanı sıra Hamaney'in ölümü de altüst etti: Riskli iktidar yarışı

ABD ve İsrail'in saldırıları sonrası İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in olası ölümü, ülkenin hızla çöküş ihtimalini ortaya çıkarırken, Devrim Muhafızları'nın rejimi ne kadar süreyle ayakta tutabileceği ve İran'ın üç kesişen sınavla karşı karşıya olduğu belirtiliyor.
İran'ın tek lidere bağımlılığı ve yetkinin dini kurumlarda, güvenlikte ve güç ağlarında olması kasıtlı bir düzen olarak nitelendiriliyor.
Hamaney'in ölümünün rejimi zayıflatmak yerine daha da sertleştirebileceği düşünülüyor.
Asıl tehlikenin lider boşluğu değil, savaş ve baskının sistemi direncinin ötesine itmesi olduğu belirtiliyor.
Hamaney'in ölümünün Devrim Muhafızları'nı sertleştireceği veya fiilen yöneten gücün havasını söndüreceği sorusu gündemde.
İran, güvenlik devletinin baskı altında ayakta kalıp kalamayacağı, zor durumdaki elit kesimin bir halef üzerinde anlaşabileceği veya yeni bir yönetim formülüne yönelebileceği ve sarsılmış kamuoyunun krizi daha derin bir siyasi kopmaya itip itmeyeceği gibi üç kesişen sınavla karşı karşıya.
Hamaney'in ölümünden sonraki geçiş dönemini denetleyecek geçici bir liderlik konseyinin kurulacağı duyuruldu.
İran'ı savaşın yanı sıra Hamaney'in ölümü de altüst etti: Riskli iktidar yarışı

DEVRİM MUHAFIZLARI REJİMİ TUTABİLİR Mİ?

Reuters'ın haberinde yer alan bilgilere göre, Atlantik Konseyi'nden Danny Citrinowicz, Hamaney'in ölümünün, rejimin zayıflamasından ziyade daha da sertleşebileceğini söyledi.

Londra Üniversitesi Royal Holloway'de araştırma görevlisi olan Ali Hashem ise "İran, bir liderin kaybına dayanacak şekilde inşa edildi. Tehlike bir boşluk değil. Tehlike, savaş ve baskının sistemi bu direncin dayanabileceği noktanın ötesine itip itmeyeceğidir." ifadelerini kullandı.

Ortadoğu Enstitüsü'nde kıdemli araştırmacı olan Alex Vatanka, "Asıl soru, Hamaney'in ölümünün İran'ı fiilen yöneten güç olan 'nın havasını mı söndüreceği yoksa saflarını sıkılaştırıp daha da mı sertleşeceği. Eğer sıradan yetkililer burada bir gelecek olmadığına karar verirse, Devrim Muhafızları'nın bile rejimi bir arada tutabileceğinden emin değilim." dedi.

İran'ı savaşın yanı sıra Hamaney'in ölümü de altüst etti: Riskli iktidar yarışı

Bölgesel bir yetkili ise Muhafızların ideolojik olarak dönüşüme uğramalarının pek de olası olmadığını ifade etti. Muhafızların kimliklerinin ve görevlerinin devrimi korumaya dayandığı belirtildi. Fakat sistem gerekirse taktiksel evrim geçirebilecek düzeydeler.

Daha az katı bir düzene geçilebilirse ABD ile gerilimi azaltmaya açık olabileceğini söyleyen yetkili, pragmatik orta düzey üyeler olduğunu da belirtti.

İran'ı savaşın yanı sıra Hamaney'in ölümü de altüst etti: Riskli iktidar yarışı

İRAN 3 KESİŞEN SINAVLA KARŞI KARŞIYA

Yetkililere göre İran, şu anda üç kesişen sınavla karşı karşıya: güvenlik devletinin baskı altında ayakta kalıp kalamayacağı; zor durumdaki elit kesimin bir halef üzerinde anlaşabileceği veya yeni bir yönetim formülüne yönelebileceği; ve sarsılmış kamuoyunun krizi daha derin bir siyasi kopmaya doğru itip itmeyeceği.

İran'ın deneyimli siyasetçisi ve Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Larijani, pazar günü yaptığı açıklamada, Hamaney'in ölümünden sonraki geçiş dönemini denetleyecek geçici bir liderlik konseyinin kurulacağını duyurdu.

Larijani ve Meclis Başkanı Mohammad Baqer Qalibaf gibi isimler, böyle bir aşamada güvenlik odaklı ancak pragmatik bir denge yaklaşımını yansıtan potansiyel köprü figürleri olarak görülüyor.

ETİKETLER
#iran
#ayetullah ali hamaney
#devrim muhafızları
#Bölgesel Güvenlik
#Rejim Çöküşü
#Dünya
YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.