Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Kerkük’te 100 yıl aradan sonra göreve gelen ilk Türkmen vali Mehmet Seman Ağa, TGRT Haber canlı yayınında yaptığı açıklamalarda hem tarihi süreci hem de yeni döneme ilişkin hedeflerini anlattı. Türkmenlerin geçmişte yönetsel görevlerde bulunduğunu hatırlatan Ağa, "Türkmenler 1926’ya kadar valilik alabiliyordu. Hatta Kraliyet Dönemi’nde diyelim. Cumhuriyet dönemi 1958’de kurulduktan sonra, ondan sonra müteakip kurulan hükümetler; Abdülkerim Kasım, Abdüsselam Arif, Abdürrahman Arif, Ahmet Hasan Bekir, Saddam Hüseyin ve 2003’ten sonra demokrasi geldikten sonra müteakip tüm hükümetlerde bir asır boyunca Irak’ta hiçbir tane Türkmen vali yoktu" dedi.

Bu durumun temelinde Osmanlı sonrası oluşan endişelerin bulunduğunu belirten Ağa, "Bunun da sebebi aslında Osmanlı Devleti yıkıldıktan sonra Türkmenlere yönelik bir korkuydu. ‘Türkler tekrar Osmanlı’yı geri getirir’ gibi bir endişe vardı" dedi.
Türkmenlerin bu süreçte devlete bağlılığını kanıtladığını vurgulayan Ağa, "Biz bu 100 sene içerisinde şunu ispat ettik: Bizler ve atalarımız Irak Devleti’ne bağlı kaldık, anayasaya saygılı olduk, devletin bütünlüğüne ve toprak bütünlüğüne bağlı kaldık. Türkmenler memleket için çok şehit verdi, çok kan döktü, ordusuyla birlikte savaştı, memleketine sahip çıktı. Ama buna rağmen valilik görevi Türkmenlere verilmedi" ifadelerini kullandı.

Göreve geliş sürecine de değinen Ağa, farklı etnik ve siyasi gruplarla yürütülen müzakerelere dikkat çekti:
"Biz geçen yıl 14 Nisan 2025 tarihinde genel başkanlık görevine getirildikten sonra, Kürt ve Arap siyasi partilerle bir süreç başlattık. Herkesi ikna etmeye çalıştık. Dedik ki: Eğer Kürt’ü, Türk’ü, Arap’ı, Hristiyan’ı, Sünni’si, Şii’si birlikte olmazsa bu ülkeyi Ortadoğu’daki krizlerden uzak tutamayız. Bugün birlik günüdür, barış günüdür."
Yeni dönemde adalet ve eşitlik vurgusu yapan Ağa, "Bizler valiliği aldığımızda ‘adaletin tecelli etmediği bir devlet yıkılmaya mahkûmdur’ anlayışıyla hareket edeceğiz. Herkese eşit bakacağız, kardeşliği yayacağız. Bu sadece bir slogan değil, bunu uygulamada göstereceğiz" dedi.

2023 seçimlerine de değinen Ağa, "2023 yılında Irak’ta il meclis seçimleri yapıldı. Kerkük’te 16 sandalyenin sadece 2’sini Türkmenler kazandı. Seçim süreci şaibeliydi. Ayrıca Kerkük demografik değişime uğradı. 1947 ve 1957 sayımlarında Türkmenler çoğunluktaydı. Ancak yıllar içinde nüfus dengesi değişti. Seçim sonrası Bağdat’ta yapılan müzakerelerle siyasi tarafları ikna ettik. 16 üyeden 14’ü toplantıya katıldı, 12 oy alarak Kerkük Valiliği görevine getirildik” ifadelerini kullandı.
| Konu | Detay |
|---|---|
| Seçim Yılı | 2023 |
| Yapılan Seçim | Irak İl Meclis Seçimleri |
| Kerkük'te Türkmenlerin Kazandığı Sandalye Sayısı | 2 (16 sandalyeden) |
| Seçim Süreci Değerlendirmesi | Şaibeliydi |
| Kerkük'teki Demografik Durum | Demografik değişime uğradı |
| Tarihsel Türkmen Nüfus Durumu (1947 ve 1957 sayımları) | Çoğunluktaydı |
| Seçim Sonrası Müzakereler | Bağdat'ta siyasi taraflar ikna edildi |
| Valilik Görevine Getirilme Süreci | 16 üyeden 14'ü toplantıya katıldı, 12 oy alarak görevlendirildi |
Yeni dönemi “büyük bir sorumluluk” olarak tanımlayan Ağa, "Başarılı olursak Türkmenlerin önü açılır, başarısız olursak bu yol kapanabilir. Kerkük’te tüm kesimlere eşit hizmet vereceğiz. Kürt, Arap, Türkmen, Hristiyan herkes eşit olacak. Türkmenlerin siyasi, kültürel ve ekonomik hakları uzun süre ihmal edildi. Tarihi eserlerimizi, dilimizi ve eğitimimizi korumamız gerekiyor" diye konuştu.
Adil yönetim için önerdiği modeli ise şu sözlerle açıkladı: "%32 Kürt, %32 Arap, %32 Türkmen ve %4 Hristiyan paylaşım modeli öneriyoruz. Kerkük’te güvenliğin federal hükümete bağlı kalmasını destekliyoruz. Başlangıçta bazı kesimlerden tepkiler olabilir. Ancak adil hizmetle bu tepkiler azalacaktır" ifadelerini kullandı.
| Açıklama | Detay |
|---|---|
| Önerilen Yönetim Modeli | %32 Kürt, %32 Arap, %32 Türkmen ve %4 Hristiyan paylaşım modeli |
| Kerkük Güvenliği | Federal hükümete bağlı kalması destekleniyor |
| Beklenen Tepkiler ve Çözüm | Başlangıçta tepkiler olabilir, ancak adil hizmetle azalması bekleniyor |
Türkmenlere de çağrıda bulunan Ağa, "Sevinç gösterilerini kontrollü yapmaları gerektiğini söyledik. Kimseyi rahatsız etmeden, kardeşliği koruyarak hareket edilmesini istedik" dedi.
Ekonomik hedeflere ilişkin ise "Kerkük’ün petrolü var ama rafinerisi yok. Petrol gelirinin %2’sinin Kerkük’e ayrılmasıyla büyük projeler hayata geçirilebilir. Gençlere istihdam sağlanabilir. Türkmenler Türkiye ile Irak arasında köprü olabilir. Kerkük’te elektrik kesintileri uzun süredir devam ediyor. Bu konuda da projeler geliştireceğiz" açıklamasında bulundu.
Ağa, "Valilik yönetiminde bir Türkmen, bir Kürt ve bir Arap vali yardımcısı birlikte çalışıyoruz. Ortak akılla hareket edeceğiz" diyerek yönetim anlayışına ilişkin de bilgi verdi.