Yunanistan’da İsrail’den yaklaşık 3 milyar Euro’ya satın alınan “Aşil’in Kalkanı” hava savunma sisteminin kontrolünün kimde olacağı tartışması ülkeyi ayağa kaldırdı. İsrail Füze Savunma Örgütü Başkanı Moşe Patel’in Kathimerini gazetesine verdiği röportajda, sistemin kontrolüne ilişkin kaynak kodunun Yunanistan’a verilmeyeceğini açıklaması ülkede siyasi fırtına kopardı. Siyasi partilerden peş peşe açıklamalar yağdı.
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Barış Adıbelli, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a yaptığı açıklamada anlaşmanın Yunanistan’ın savunma kapasitesini artırırken İsrail’e stratejik bağımlılığını ve Türkiye’ye yönelik istihbarat boyutunu gündeme taşıdığına dikkat çekti.
Yunanistan’ın satın aldığı sistemin kaynak koduna erişememesi, “kendi savunma sisteminin kontrolü başka bir ülkenin elinde” anlamına mı geliyor?
Yrd. Doç. Dr. Barış Adıbelli: Hem Türkiye'nin hem İsrail'in hem de Yunanistan'ın gündemini işgal eden önemli bir konu başlığı var. O da İsrail'in Yunanistan’a sattığı çok katmanlı hava savunma sistemi olan Aşil Kalkanı. İsrail kaynak kodlarını vermeyeceğini söyledi. Bu ne demek? Yani sistemin kontrolü İsrail'de olacak çünkü İsrail bu hava savunma sisteminin radarlarından Türkiye'nin Doğu Akdeniz’de ve Ege'deki faaliyetlerini takip edecek.
İsrail'in amacı Yunanistan’ı korumak değil. İsrail'in amacı Yunanistan üzerinden Türkiye hakkında istihbarat toplamak. Bir bakıma Yunanistan'ı casus olarak kullanmak.
Yunanistan’ın muhalefeti bu anlaşmayı “ulusal tuzak” olarak eleştiriyor. Sizce Atina, güvenliğini artırırken stratejik bağımlılığını da mı artırıyor?
Yrd. Doç. Dr. Barış Adıbelli: Büyük bir ekonomik kriz yaşayan Yunanistan'ın milyarlarca Euro'yu böyle bir sisteme yatırması Yunanistan kamuoyunda ve Avrupa Birliği'nde büyük tepki çekmiştir.
Kaldı ki Avrupa'da ABD'ye karşı bugüne kadar en yoğun tepki her zaman Yunan halkından gelmiştir. Bugün de bu hava savunma sistemi anlaşmasına karşı büyük bir tepki doğmuştur. Halk hükümeti, Yunanistan'ı İsrail'e peşkeş çekmekle suçlamaktadır.
İsrail’in hava savunma sistemlerinin performansı dikkate alındığında Aşil Kalkanı ne kadar güvenilir?
Yrd. Doç. Dr. Barış Adıbelli: İsrail'in İran ile yaptığı iki savaşta da Demir Kubbe adını verdiği, efsanelere konu olan sözde hava savunma sisteminin hiçbir işe yaramadığını birinci elden tüm dünya gördü.
Özellikle son savaşta İsrail şehirlerine büyük zarar veren İran füzelerini durduramadı. Sadece İran füzeleri mi? Hayır. Aynı zamanda Husilerden, Hizbullah'tan ve Hamas'tan gelen füze ve roketleri de durduramadı.
Dahası, Demir Kubbe sistemindeki roketlerin bitmesi sonucu İsrail ABD'den Patriot almak zorunda kaldı. Kendi stoklarını bile dolduramayan ve başka sistemlerle idare etmeye çalışan İsrail nasıl olup da Yunanistan'a bu tedariği sağlayacak, merak konusu.
Aşil Kalkanı bir zamanlar bizim bazı müteahhitlerin yaptığı proje üzerinden, maket üzerinde apartman dairesi satması gibi İsrail'in de kağıt üzerinden bir hava savunma sistemi satmış durumda. Hani derler ya, “kelin merhemi olsa kendi başına sürer” diye. Bu da böyle bir durum. Bu kadar güçlü bir savunma sistemi olsa İsrail kendisi için kullanır zaten.
NATO üyesi Yunanistan’ın NATO dışından böyle bir hava savunma sistemi alması nasıl değerlendirilmeli?
Yrd. Doç. Dr. Barış Adıbelli: Halihazırda NATO'nun koruması altında olan Yunanistan nasıl olup da NATO dışından bir hava savunma sistemi alabiliyor, bu da ilginç bir durum. Madem öyle, Türkiye'nin S-400 alımına neden karşı çıkıldı?
Aşil Kalkanı, Ege’de askeri dengeleri değiştirir mi?
Yrd. Doç. Dr. Barış Adıbelli: Türkiye’nin füzelerini ve SİHA'larını Aşil Kalkanı'nın engelleyemeyeceğini Yunan medyası da söylemektedir. Dolayısıyla bu sistemin Ege'deki askeri dengeleri ne ölçüde değiştireceği tartışmalıdır.
Burada asıl dikkat edilmesi gereken nokta, sistemin kaynak kodlarının Yunanistan'a verilmeyecek olmasıdır. Bu durum, yalnızca bir savunma sistemi satın alınmasından ibaret değildir. İsrail'in sistem üzerinden Türkiye'nin Doğu Akdeniz ve Ege'deki faaliyetlerini takip etme imkanı elde edeceği yönünde ciddi bir tartışma ortaya çıkmaktadır.
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
12:29
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ