Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Türkiye Cumhuriyeti Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı bir televizyon programında küresel ekonomik gelişmelere ve Türkiye’nin kriz yönetimine ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu.

Şimşek, mevcut küresel şokun büyüklüğüne dikkat çekerek, “Yaşanan şok herhalde 2. Dünya Savaşı sonrası yaşanan en büyük arz şoklarından biri” ifadelerini kullandı. Özellikle enerji ve ham madde tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmaların küresel ekonomiyi derinden etkilediğini belirten Şimşek, ateşkesin sağlanmasının olumlu olduğunu ancak etkilerin kısa sürede ortadan kalkmayacağını vurguladı. Tedarik zincirlerinin eski haline dönmesinin “en iyimser senaryoda bile aylar alacağını” söyledi.
Küresel etkiler açısından en önemli riskin enflasyon olduğuna işaret eden Şimşek, artan enerji ve ham madde fiyatlarının maliyetleri yükselttiğini, bunun da hem enflasyonu artırdığını hem de büyüme üzerinde baskı oluşturduğunu dile getirdi. Bu sürecin uzaması halinde “küresel ölçekte stagflasyon ve hatta resesyon riskinin” gündeme gelebileceğini belirtti.

Gelişmekte olan ülkelere yönelik sermaye akımlarına da değinen Şimşek, risk iştahındaki dalgalanmalara rağmen bu ülkelerin makroekonomik temellerinin genel olarak sağlam olduğunu ifade etti. Türkiye özelinde ise son gelişmelerin ülkeye özgü değil küresel kaynaklı olduğunu belirterek, “Türkiye’nin makroekonomik temellerine bakış oldukça olumlu” dedi.
Savaşın başlamasıyla birlikte hızlı ve proaktif adımlar attıklarını belirten Şimşek, ekonomi yönetiminin hemen toplanarak önlem paketleri oluşturduğunu söyledi. Bu süreçte en önemli önceliğin “piyasaların sağlıklı işlemesi” olduğunu vurguladı. Alınan önlemler sayesinde Türkiye’nin benzer ülkelere kıyasla daha dayanıklı bir performans sergilediğini ifade etti.

Enerji fiyatlarındaki artışa karşı uygulanan eşel mobil sistemine de değinen Şimşek, bu sayede vatandaş üzerindeki yükün azaltıldığını belirtti. “Eğer bu sistem uygulanmasaydı mazotun litresi 103 lira, benzinin litresi 78 lira olacaktı” diyerek, bütçe üzerinden önemli bir sübvansiyon sağlandığını söyledi.
| Konu | Detay |
|---|---|
| Eşel Mobil Sistemi | Enerji fiyatlarındaki artışa karşı uygulanıyor. |
| Vatandaş Üzerindeki Yük | Sistem sayesinde azaltıldı. |
| Potansiyel Fiyatlar (Sistem Olmasaydı) | Mazot: 103 lira/litre, Benzin: 78 lira/litre |
| Sağlanan Destek | Bütçe üzerinden önemli bir sübvansiyon sağlanıyor. |
Rezervlere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Şimşek, Türkiye’nin güçlü bir rezerv pozisyonuna sahip olduğunu ifade etti. “Yaklaşık 162 milyar dolarlık rezervimiz var. Net rezervde de artıdayız” diyen Şimşek, rezervlerin hem dış yükümlülükler hem de şoklara karşı tampon görevi gördüğünü vurguladı.
Türkiye’nin kriz yönetimi kapasitesine dikkat çeken Şimşek, “Geçen sene yaşanan çok sayıda şoka rağmen programımız rüştünü ispat etti. Türkiye şokları yönetme kabiliyetini güçlü bir şekilde ortaya koymuştur” dedi.

Şimşek, ihracat performansına ilişkin değerlendirmesinde, Döviz kuruna göre dış talep 11 kat daha güçlü olduğunu belirterek rekabet gücünün sadece kur üzerinden değil, küresel talep dinamikleri üzerinden şekillendiğini vurguladı.
Sanayicinin rekabet gücünü artırmaya yönelik politikaların sürdüğünü belirten Şimşek, enerji maliyetlerinden ulaştırma altyapısına kadar geniş bir alanda destek sağlandığını söyledi. OECD ülkeleriyle kıyaslandığında Türkiye’nin enerji fiyatlarında avantajlı konumda olduğunu dile getirdi.

Ulaşım altyapısına dikkat çeken Şimşek, organize sanayi bölgelerinin limanlara demiryolu ile bağlanmasının kritik olduğunu belirtti. Finansmana erişim konusunda ise: “İhracatçımıza piyasa maliyetinin yarısına kredi imkânı sunuyoruz. Devlet, emek yoğun sektörlere kişi başına 4.800 TL’ye yakın destek veriyor"
açıklamasında bulundu.
Küresel gelişmelerin Türkiye ekonomisini etkilediğini vurgulayan Şimşek, petrol fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkisine ilişkin "Petrol fiyatlarındaki artışın doğrudan enflasyona etkisi 1.1 puan" dedi.

Büyüme beklentilerinde zayıflama ve enflasyon beklentilerinde artış görüldüğünü belirten Şimşek, en büyük önceliğin hayat pahalılığı olduğunu açıklayarak enflasyonla mücadelede kararlılık mesajı verdi.
Piyasa beklentilerinin hedef aralığın üzerinde olduğunu kabul eden Şimşek, olası bir ateşkesin ardından beklentilerin aşağı yönlü revize edilebileceğini savundu.
Bazı sektörlerde maliyet artışlarının ötesinde zamlar yapıldığını belirten Şimşek, "5-10 katlık ilave zamlar görüyoruz, öyle bir aracılık maliyeti yok"
diyerek bu konuda denetimlerin artırıldığını ve fırsatçılığa karşı hem ticari hem mali incelemelerin sürdüğünü söyledi.

Vergi politikalarına ilişkin net mesaj veren Bakan Şimşek, "Çok kazanandan daha çok vergi almaya devam edeceğiz” dedi ve "Zora düşen şirketlerimiz bugün defterdarlıklarımıza başvururlarsa her türlü kolaylığı sağlıyoruz. 'Taksit yapar mısınız’ ise bu soru bu zaten var. Vergi affı niteliğinde bir yapılandırma arayışıysa asla olmayacak." dedi.