Ocak ayında emekli maaşlarına yapılacak zam için farklı senaryolar konuşuluyor.2023 yılında memurlara verilen zammın ardından aradaki makas iyiden iyiye açılırken, özellikle son dönemlerde emekliye seyyanen zam beklentisi daha fazla dile getirilmeye başlandı. Emekli maaşlarına refah payı ile ilgili yorumlar da sene sonu yaklaştıkça daha da artıyor. Konuya ilişkin en son açıklama ise Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz’dan geldi.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 45 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Katıldığı canlı yayında değerlendirmelerde bulunan Sosyal Güvenlik Uzmanı Emin Yılmaz, mevcut durumu ve beklentileri aktarıp nasıl bir iyileştirme olabileceğine dair de değerlendirmede bulundu.
Emeklere yılda iki defa maaş farkı verildiğini hatırlatan Yılmaz "Bunlar enflasyon TÜFE oranında veriliyor. 2026'nın Ocakla Haziran ayı yani 2026'nın ilk yarısında %17.76 oranında maaş farkları hesaplara yansımıştı. Daha sonrasında 2026'nın 2. yarısının ilk çeyrekli kısmında 5.56'lık kıstas kesinleşti. Bu cepte diyebiliriz. Ama arkada daha 3 aylık dönem var. Bununla ilgili bakıldığı zaman da Ekim, Kasım ve Aralık ayı enflasyonu kaç çıkacak? Önümüzdeki salı günü Ekim ayı enflasyonu ile ilgili açıklamalar yapılacak. Orada da benim öngörüm 2.11 ile 2.40 arasında geleceğini tahmin ediyorum" dedi.
Yıl sonu beklentisiyle ilgili ise Yılmaz "Yıl sonuyla ilgili enflasyon verisi, Merkez Bankası piyasa katılımcıları anketi doğrultusunda her ay bir hesaplama yapıyoruz biz. Orada da önden malumun ilanı şeklinde bu hesaplamaları yapıp ve yakınsak bir rakam tespit edebiliyoruz. Orada da rakam %10.08 olarak yani ocak zammı SSK Bağ-Kur emeklisi için gerekli olan kıstası hesaplayabiliyoruz. İşte o rakam 10.08 ise bu maaşlara nasıl yansıyacak? Memur ve memur emeklisi bundan nasıl etkilenecek? Onun da hesabını ayrı yapmamız lazım. Memur ve memur emeklisinde ise buradaki ortalama %10 dersek 2026'nın 2. yarısında %7 2027'nin ilk yarısında %5'lik bir toplu sözleşmeye imza atılmıştı. Toplu sözleşmede basit bir hesaplama tekniğiyle... Yani 7 ile 5 arasında puan var. Enflasyon da %10 çıkacaksa 7'den 5'e böyle düşen bir endeks olduğu için %10'dan da çıkardığın zaman %8 oranında memuru, memur emeklisine gelecek olan farkı hesaplayabiliyoruz. Peki bu %8'de cebe nasıl yansıyacak? Ona bir bakmak lazım. Orada da en düşük memur emeklisi şu anda 31.526 lira alıyor. %8'lik bir farkla 34.054 liraya. Bekar bir memur çalışan şu anda 66.187 liradan 71.495 liraya. Evli bir memur çalışan 70.257 liradan 75.891 liraya geleceğini tahmin ediyoruz" şeklinde konuştu.
Alternatifleri de değerlendiren Yılmaz "Bu hafta sosyal güvenlikte çok önemli detaylar paylaşıldı. Hemen hemen her gün hatta ve hatta Sayın Cumhurbaşkanının açıklaması doğrultusunda kabine sonrası toplantısından sonra akşamdan sabaha, sabahtan akşama çok farklı detaylar var. Bu detayları da şöyle bir özetlemek lazım. Bununla ilgili alternatifler nelerdir? Emeklimize ne kadar bir fark yansıyacak? Bir bakalım. Benim öngörüm burada 8 tane, örnek üzerinden detaylandırmak lazım. Birinci örneğimize baktığımız zaman en düşük emekli aylığını o kök aylık, taban aylık muammasından dolayı enflasyona ezdirilmemek amaçlı da hükümetin ekonomi ekibi en altta bulunan kök aylıklara hep enflasyon oranında bir maaş farkı veriliyor. %10.8'lik bir maaş farkı veriliyorsa 23.552 liralık olan en düşük emekli aylığına 2.374 TL eklendiği zaman 25.926 TL olması çok büyük bir ihtimal. İkinci alternatif ne? Orada da seyyanen zam.
Seyyanenden kasıt nedir? 2023 yılında özellikle memurlarımıza 8.077 liralık seyyanen bir fark verilmişti. Orada memur maaş katsayısıyla 6 ayda bir çarpılaraktan bugüne gelince rakam 25.000 liraları buluyor ama memur emeklisine maalesef bu fark yansımamıştı. Seyyanen fark dediğimiz kıstas sen 25.000 lira da emekli maaşı alsan 100.000 lira da alsan veya 130.000 lira da alsan rakam hep aynı. İşte 5.000 TL bir seyyanen fark verilecekse oradaki farkın bütün herkese aynı şekilde yansıması demek. Burada önemli bir detayı belirtmek istiyorum. O da seyyanen zamla ilgili iki rakam konuşuluyor. Buradaki iki rakamdan bir tanesi 10.000 TL, diğeri 15.000 TL. Eğer 10.000 liralık bir fark verilirse bunun 18 milyon emeklimizdeki bütçeye üstünlüğü 2.16 trilyon lira. Eğer 15.000 liralık bir fark verilirse orada da rakam 3.24 trilyon lirayı bulacağı hesaplanıyor, yani etki analizleri hesaplanıyor şu anda" dedi.
Refah payı konusuna da değinen Yılmaz "Refah payıyla ilgili de %10'luk enflasyon farkının yanında artı bir yüzdelik kısım. Oradaki yüzdelik kısım da %5 ile %20 arasında değişiyor. O refah payı eğer %5 + enflasyon %10 olunca toplamda %15 oluyor.
Hep en düşük emekli aylığından bahsediyoruz. Onu oranladığımız zaman 23.552 liranın %15'lik farkla 27.084 liraya, %10'luk bir refah payı verilirse toplamda %20 olacak, o zaman da 28.262 liraya, %15'lik bir fark verilirse %25'e tekabül edecek, o zaman da 29.440 liraya, %20'lik bir refah payı verilirse de toplamda %30 olacak, o zaman da 30.617 liraya geleceği mümkün.
Buradaki en güçlü senaryo ne? En güçlü senaryo da %10'la %20 arasında. Yani en düşük emekli aylığı totalde %20 olursa 28.262 lirayla, toplamda %30 olursa da 30.617 liraya. Bunun da etki analizi yapılıyor ama refah payı kıstası sen 23.000 lirada farklı oran parametre oluşuyor, 50.000 lira maaş alıyorsan farklı parametre oluşuyor. Bunun da etki analizi yapılıyor" ifadelerini kullandı.
Öte yandan Yılmaz "Diğer alternatiflere bakalım. Orada da 3600 günle 9.000 gün arasındaki maaş farkları farklı olduğundan dolayı buna bir çalışma kademeli artış yani en alttakine biraz daha yüksek yukarı doğru çıktıkça düşen oranda bir fark. Keza yine çalışan emekli çalışmayan emekli ayrımına göre hatta ve hatta 65 yaş üstü ve engelli olanlara pozitif bir ayrıştırma... Son olarak da vatandaşlık maaşıyla ilgili de özellikle en alttaki kısımlara ekstra bir rakam konuşulduğunu söyleyebiliriz" dedi.
Google Play
App Store
17:27
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ