Enerjide yeni dönem başlıyor! Necmettin Batırel'den 240 milyar dolarlık tasarrufun şifreleri

Türkiye'nin yeşil dönüşüm hamlesi, yalnızca çevreyi korumaya yönelik bir adım değil, ekonominin geleceğini şekillendirecek büyük bir değişimin de habercisi. Enerjide dışa bağımlılığın azaltılmasından cari açığın düşürülmesine, sanayide milyarlarca liralık katma değer yaratılmasından yeni istihdam alanlarına kadar pek çok başlıkta kritik sonuçlar doğurması beklenen dönüşüm, Türkiye için yeni bir ekonomik fırsat kapısı aralıyor. Peki yeşil dönüşüm Türkiye'ye ne kazandıracak, vatandaşın cebine ve elektrik faturalarına nasıl yansıyacak? Ekonomist Necmettin Batırel, yeşil dönüşümün ekonomiye etkilerini ve Türkiye'nin önündeki fırsatları değerlendirdi.

YEŞİL DÖNÜŞÜM NEDİR?

Ekonomik, sosyal ve endüstriyel faaliyetlerin çevreye zarar vermeyecek şekilde, doğal kaynakları koruyan ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulması sürecine yeşil dönüşüm deniyor. Bu uygulamayla fosil yakıt kullanımı azaltılarak sera gazı emisyonları düşürülüyor ve küresel ısınmayla mücadele ediliyor.

Güneş, rüzgâr ve hidroelektrik gibi temiz enerji kaynakları yaygınlaştırılarak atık miktarı azaltılıyor, malzemeler yeniden kullanılıyor ve geri dönüşüm sistemleri güçlendiriliyor. Su, toprak ve ham madde gibi doğal kaynaklar tüketilmeden, en verimli şekilde kullanılıyor.

YEŞİL DÖNÜŞÜM HANGİ ALANLARI KAPSIYOR?

- Enerji ve Sanayi: Fabrikaların enerji verimliliğini artırması, temiz teknolojiler kullanması ve karbon ayak izini ölçmesi.
- Ulaşım: Elektrikli ve hibrit araçların yaygınlaşması, toplu taşımanın ve bisiklet gibi alternatiflerin teşvik edilmesi.
- Binalar ve Şehirler: Enerji tasarruflu "akıllı binalar" inşa edilmesi ve çevre dostu şehir planlaması yapılması.
- Tarım: Su tasarruflu sulama sistemlerinin ve doğaya zarar vermeyen tarımsal yöntemlerin kullanılması.

YEŞİL DÖNÜŞÜM FATURALARI NASIL ETKİLEYECEK?

Batırel, yeşil dönüşümün, enerji tüketim alışkanlıklarını kökten değiştirerek ve karbon maliyetlerini fiyatlara yansıtarak günlük hayatı ve hane faturalarını doğrudan etkileyeceğini belirtti. Kısa vadede yeni altyapı yatırımları ve karbon düzenlemeleri nedeniyle bazı ürün ve hizmetlerde maliyet artışı görülse de uzun vadede enerji verimliliği ve yenilenebilir kaynaklar sayesinde faturalarda kalıcı tasarruf sağlanacak.

FATURALARA ETKİSİ NASIL OLACAK?

Batırel, "Fosil yakıtlardan uzaklaşıp güneş ve rüzgâr gibi yenilenebilir kaynaklara geçişin hızlanması, uzun vadede enerji üretim maliyetlerini düşürecek. Bireysel çatı üstü güneş panelleri ve ısı pompası gibi teknolojilerin yaygınlaşması, hanelerin kendi enerjisini üretmesine imkân tanıyacak.

Akıllı şebekelerin devreye girmesiyle elektriğin yoğun kullanıldığı saatlerde fiyatlar artarken yenilenebilir üretimin zirve yaptığı saatlerde daha ucuz tarifeler uygulanacak. Çamaşır makinesi veya elektrikli araç şarjı gibi işlemleri ucuz saatlere kaydıran haneler, faturalarını ciddi oranda düşürecek.

Şehir içi ulaşımda elektrikli araçların, toplu taşımanın ve mikro mobilite çözümlerinin payı hızla artacak. Akaryakıtlı araçlara yönelik vergi ve emisyon kısıtlamaları sıkılaşırken şarj istasyonu altyapısı sokakların standart bir parçası hâline gelecek.

Yeni binalarda yüksek ısı yalıtımı ve enerji kimlik belgesi standartları zorunlu hâle gelirken mevcut binaların dönüşümü için yeşil finansman destekleri sunulacak. Evlerde yüksek enerji verimliliğine sahip beyaz eşya ve akıllı termostat kullanımı standartlaşacak.

Tek kullanımlık plastiklerin yerini yeniden doldurulabilir ve geri dönüştürülebilir ambalajlar alacak. Ürünlerin üzerinde karbon ayak izini gösteren etiketler yer alacak ve tüketiciler tamir edilebilir, uzun ömürlü ürünlere yönelecek.

Türkiye'nin güncellenen Yeşil Mutabakat Eylem Planı ve istihdam stratejileri kapsamında geleneksel sanayi kolları dönüşürken yenilenebilir enerji, enerji verimliliği ve döngüsel ekonomi alanlarında yeni iş fırsatları ortaya çıkacak." diyerek çalışmaların vatandaşı da dolaylı olarak nasıl etkileyeceğini anlattı.

YEŞİL DÖNÜŞÜM TÜRKİYE EKONOMİSİNE NE KAZANDIRACAK?

Batırel ayrıca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan 2025-2028 Ulusal Döngüsel Ekonomi Stratejisi ve Eylem Planı kapsamında, sanayide yeşil dönüşümle yıllık 210 ila 350 milyar TL arasında katma değer oluşacak ve 100 binden fazla yeni istihdam sağlanacağını hatırlattı.

Batırel, "Elektrifikasyon ve enerji verimliliği adımlarıyla 2040 yılına kadar toplam 240 milyar dolarlık tasarruf (yıllık ortalama yaklaşık 16-17 milyar dolar) sağlanacak.

Türkiye, son 10 yılda petrol ve doğal gaz ithalatına yaklaşık 600 milyar dolar (yıllık ortalama 60 milyar dolar) harcadı. 2040'a kadar güneş ve rüzgâr enerjisinde 175 gigavatlık kapasiteye ulaşarak bu ithalat faturası ve cari açık kalıcı olarak düşürülecek." ifadelerini kullandı.

İLGİLİ HABERLER

Gram altın için 2027 alarmı! İslam Memiş canlı yayında altın bozduracakları uyardı

Altın için 500 dolar şoku! Necmettin Batırel, Kasım sonu gram altın fiyatını açıkladı