Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Eylül ayı enflasyon verileri açıklandı. Yıllık enflasyon yüzde 29,73’e gerileyerek Kasım 2021’den bu yana ilk kez yüzde 30’un altına indi. Aylık enflasyon ise yüzde 1,84 oldu.
Enflasyon beklenen rakamların altında geldi. Şimdi gözler faiz ve piyasalardaki olası etkilere çevrildi. Ekonomist Necmettin Batırel, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a enflasyon rakamını değerlendirerek faiz, TL, Borsa İstanbul ve piyasalar açısından dikkat çeken mesajlar verdi.

Eylül ayı enflasyon rakamlarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ekonomist Necmettin Batırel: Yıllık TÜFE, Eylül ayında %29,73’le Kasım 2021’den bu yana ilk defa yüzde 30’un altına düştü. Doğrudan gıda fiyatlarındaki düşüş ve baz etkisi bu gerilemeyi beraberinde getirdi. Eylül ayında enflasyon sepetinde en yüksek ağırlığa sahip olan gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar aylık bazda %0,20 geriledi. Mevsimsel etkilerle gıda fiyatlarında yaşanan bu düşüş, ulaştırma ve konut gibi diğer kalemlerdeki artışları dengeleyerek genel endeks yükselişini frenlemiş ve yıllık oranın aşağı çekilmesinde en kritik rolü oynadı.
Ancak enflasyonun düşmesi, tam olarak fiyatların azaldığı anlamına gelmiyor; fiyat artış hızının yavaşladığını (dezenflasyon sürecini) teyit ediyor. Eylül ayı için piyasadaki genel beklenti aylık %2,18 ile %2,20 civarındaydı. Ancak aylık TÜFE’nin %1,84 ile beklentilerin altında kalması, geçen yılın aynı dönemindeki yüksek fiyat artışlarının endeksten çıkmasıyla (baz etkisi) birleşince yıllık enflasyonda belirgin bir düşüşü beraberinde getirdi. Eylül ayı itibarıyla yıllık bazda en yüksek artışlar konut (%39,99) ve ulaştırma (%35,10) kalemlerinde görülürken, gıda grubunun yıllık artışı %27,62 ile genel ortalamanın altında kalarak düşüşü destekledi.
| Kategori / Gösterge | Beklenti / Açıklama | Gerçekleşen Oran |
|---|---|---|
| Eylül Ayı Aylık TÜFE | %2,18 - %2,20 | %1,84 |
| Konut (Yıllık Artış) | En yüksek artış görülen kalemlerden | %39,99 |
| Ulaştırma (Yıllık Artış) | En yüksek artış görülen kalemlerden | %35,10 |
| Gıda Grubu (Yıllık Artış) | Genel ortalamanın altında kalan kalem | %27,62 |

Eylül enflasyonundaki gerileme, Merkez Bankası’nın faiz politikası açısından ne ifade ediyor?
Ekonomist Necmettin Batırel: Sıkı para politikasının kararlılıkla sürdürülmesi, üretici fiyat endeksini (Yİ-ÜFE) de %27,38 seviyesine çekerek maliyet yönlü baskıların azaldığını gösteriyor. Eylül enflasyonundaki gerileme, Merkez Bankası’nın faiz indirimi için zemin hazırlar. Düşen enflasyon reel faizi artırarak TL’yi korur. İndirim sinyalleri kredi faizlerinin düşmesini sağlar. Düşüş kalıcı olursa borsaya olan ilgiyi canlandırır. Enflasyonist baskının azalması döviz kurunu dengeler.

Enflasyon verisinin ardından Borsa İstanbul’daki hareketi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Ekonomist Necmettin Batırel: Borsa İstanbul’da bankacılık endeksi yeni haftaya enflasyonun tahminlerin gerisinde kalmasıyla %2,78 artarak güçlü bir tepki alımı dalgası yakaladı. ABD’de açıklanan Eylül ayı tarım dışı istihdam verisinin (29 bin kişi artışla) beklentilerin oldukça altında kalması, küresel piyasalarda ABD Merkez Bankası’nın (Fed) bu ay yeni bir faiz artışına gitmeyeceği beklentisini %77’ye çıkarmıştır. Bu durum, küresel tahvil faizleri ve petrol fiyatlarında gerilemeye yol açarak gelişmekte olan piyasalara ve özellikle bankacılık hisselerine olan küresel risk iştahını artırmıştır.

İç piyasada bir süredir baskı meydana getiren fon krizine karşı Fon Koordinasyon Kurulu ve Sermaye Piyasası Kurulu tarafından atılan yasal düzenleme adımları ile ara ödeme takvimi kararları, piyasadaki belirsizliği azaltarak yatırımcı güvenini desteklemiştir. Geçtiğimiz haftalarda yaşanan dalgalanmaların ardından bankaların dip seviyelerden güçlü bir tepki alımıyla karşılaşması ve BDDK’nın bankaların hisse geri alımlarını sermaye rasyoları açısından kolaylaştıran esneklikleri piyasada alıcıları iştahlandırmıştır. Haftanın ilk seansında Yapı Kredi, Garanti ve Akbank gibi majör banka hisseleri endeksi yukarı taşıyan lokomotifler olmuştur.