Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Türkiye’nin ABD yaptırımları kıskacından kurtulması ve Savunma Sanayii Başkanlığı üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması yönündeki kritik süreç ivme kazanırken, ünlü ekonomist Necmettin Batırel konuyu değerlendirdi. CAATSA yaptırımlarının sona ermesinin sadece savunma projelerini değil, Türkiye’nin genel ekonomik istikrarını da doğrudan etkileyeceğini belirten Batırel; milli muharip uçak KAAN’ın F110 motor tedarikinin güvenceye kavuşacağını, ülke risk priminin (CDS) düşmesiyle birlikte dış borçlanma maliyetlerinin gerileyeceğini ve küresel sermayenin Türkiye’ye daha güvenle akacağını vurguladı. İşte ayrıntılar.

Türkiye, savunma sanayisinin önündeki engelleri kaldırmak, F-35 programına geri dönebilmek ve milli projeleri için motor tedarikini güvenceye almak amacıyla CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasını istiyor. Eğer gerçekleşirse Türkiye, Savunma Sanayii Başkanlığı üzerindeki kredi ve lisans engellerinden kurtulacak, milyarlarca dolarlık ihracat ve finansman potansiyeli elde edilecek.
CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act), Türkçesiyle "Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası", ABD Kongresi tarafından 2017 yılında onaylanmış yasa temel olarak Rusya, İran, Kuzey Kore’nin askeri ve enerji sektörleri ile bu ülkelerle büyük çaplı işbirliği yapan ülkeleri hedef alıyor.

Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın aldığımız için CAATSA’nın 231. maddesini ihlal ettiği gerekçesiyle Aralık 2020'de yaptırım listesine girdik. Savunma Sanayii Başkanlığı listeye dahil edildi. ABD ihracat lisansları ve teknoloji transferleri kısıtlandı. Türkiye resmi olarak ortak üreticisi olduğu F-35 savaş uçağı programından çıkarıldı. Türkiye, bu yaptırımları bir NATO müttefikine karşı uygulanmış haksız bir hamle olarak gördüğü ve stratejik çıkarları için kaldırılmasını talep ediyor. Zira Savunma Sanayiinin uluslararası finans kuruluşlarından kredi alması ve ABD menşeli askeri ürünleri ithal etmesi zorlaştı. F-35 programına ödenen 1.4 milyar dolarımız bağlandı. NATO üyesi bir ülkenin ABD tarafından "hasım" muamelesi görmesi, Türkiye'nin uluslararası savunma pazarındaki ticari prestijini ve kredi notlarını olumsuz etkiledi.

ABD Başkanı Donald Trump’ın Temmuz 2026'da NATO zirvesinde CAATSA yaptırımlarının kaldırılması yönünde niyet beyan etmesiyle, yaptırımların kalkması durumunda Türkiye'nin elde edeceği kazanımlar netleşti.
Milli Muharip Uçak KAAN'da kullanılan F110 motorlarının tedariki ve 700 milyon dolarlık motor satışı süreci tamamen yasal güvenceye kavuşacak.
Türkiye'nin F-35 programına dönüşü veya geçmişte yaptığı ödemelerin F-16 tedariki/modernizasyon paketleriyle tam olarak mahsuplaşılması kolaylaşacak.
Türk savunma şirketleri, uluslararası finans kuruluşlarından ve ABD bankalarından yeniden rahatça kredi alacak yabancı ortaklı projeler yürütülecek.
Özetle CAATSA yaptırımlarının kaldırılması, Türkiye'nin savunma sanayi kapasitesini ve uluslararası sermaye akışını doğrudan rahatlatarak genel ekonomik istikrara pozitif katkı sağlar. Ülke risk priminin (CDS) düşmesiyle dış borçlanma maliyetleri azalır. Küresel sermaye Türkiye piyasalarına daha güvenle yönelir.