Milyonlarca küçük esnaf, çiftçi ve serbest meslek çalışanı merakla Bağ-Kur ve SSK prim eşitlemesi yasasını bekliyor. Mevcut sistemde SSK’lılar 7200 günle emekli olabilirken, Bağ-Kur’luların 9000 gün prim ödemek zorunda kalması, mağduriyete neden oluyor. Özellikle 9/9/99 öncesi ve sonrası işe giriş tarihine göre değişen şartlar, binlerce EYT’li Bağ-Kur’lunun prim gününü tamamlayamadığı için emeklilik hakkını elde edememesine neden oluyor. 7200 gün düzenlemesi kimleri kapsayacak ve ne zaman yasalaşacak? Sosyal Güvenlik Müşaviri Murat Bal, Tgrthaber.com Ekonomi Editörü Bengü Sarıkuş'a Bağkurluların beklediği yasa hakkında çok kritik açıklamalarda bulundu.
Bağkur ve SSK prim gün eşitlenmesi nedir?
Murat Bal: Bu soruya 9/9/99 öncesi ve 9/9/99 sonrası şeklinde açıklama yapmak gerekiyor.
9/9/99 öncesi hukuki durum SSK (4A): Kadın- Erkek Yaş şartı yok, kadın 20, erkek 25 yıl sigortalılık ve giriş tarihine göre 5000/5975 gün arası kademeli emeklilik.
9/9/99 öncesi hukuki durum Bağ-Kur (4B): Kadın- erkek yaş şartı yok. Kadın 20, erkek 25 yıl sigortalılık ve kadınlarda 7200, erkeklerde 9000 gün prim şartı aranıyor.
9/9/99 sonrası hukuki durum SSK (4A): Kadın 58, erkek 60 yaş şartı var ve en az 7200 gün sigortalılık gün sayısı şartı var.
9/9/99 sonrası hukuki durum Bağ-Kur (4B): Kadın 58, erkek 60 yaş şartı var kadın 7200 gün erkek 9000 gün sigortalılık gün sayısı aranıyor.
Prim eşitlemesi 9/9/99 öncesi için isteniyor. Yani eskiden olduğu gibi Bağ-Kur ve SSK mensupları aynı şartlarda ve gün sayısında emekli olsun (5000-5975 gün) isteniyor.
9/9/99 sonrası erkeklerde 9000 gün olan prim gününün 7200 güne düşürülmesi de prim eşitlemesi olarak geçiyor. Zaten bu da hükümetin gündeminde ve 2026 yılında ben bu sorunun çözüleceğini düşünüyorum.
9000 günden 7200 güne düşüş düzenlemesi kimleri kapsayacak?
Murat Bal: Prim eşitlemesi dendiğinde 9/9/99 öncesinde eşitlenecek olan seviye 5000-5975 gündür. 9/9/99 sonrası ise 7200 gündür. Yani çıkacak olan düzenleme sadece 9/9/99 tarihinden sonra girişi yapılanlarda olmamalıdır.
Eğer böyle bir şey gerçekleşirse Bağ-Kur’lular mağdur olur. Gelecek olan düzenleme bütün tarihleri içine alacak şekilde olmalıdır. Dolayısıyla herkesi kapsamalıdır.
Prim eşitleme neyi sağlayacak?
Murat Bal: •Bağ-Kur’lu ile SSK’lı arasındaki prim günü adaletsizliğini gidermeyi
•Küçük esnaf, çiftçi ve serbest meslek erbabının daha erken emekli olabilmesi
•Sosyal güvenlik sisteminde norm ve standart birliği amaçlanıyor.
Bu düzenleme ile SSK ve Bağ-Kur arasındaki prim uçurumu kapanır mı?
Murat Bal: Evet, kapanır. Ancak dediğim gibi tüm zamanları kapsayacak şekilde çıkması gerekiyor. Yani EYT’yi ilgilendiren döneme dair çıkmazsa maalesef hem tepki alır hem de prim uçurumunu kapatmaz.
Bugün tablo net:
SSK: 7.200 gün ve Bağ-Kur: 9.000 gün
yani arada 1.800 gün (5 yıl) fark var.
Bağ-Kur prim eşitleme yasalaşırsa:
İlk kez yaş + prim bakımından tam eşitlik sağlanır.
Sosyal güvenlikte yıllardır konuşulan norm ve standart birliği fiilen gerçekleşir. Bağ-Kur’lunun “fazla prim–geç emeklilik” mağduriyeti sona erer.
EYT yasası çıktığında prim günü eksik kaldığı için emekli olamayan binlerce Bağ-Kur'lu var. Bu yasa onları kapsayacak mı?
Murat Bal: Teknik olarak eşitleme kelimesi kullanıldığı için hangi dönemde hangi şartlar geçerliye bakmak gerekli. 9/9/99 sonrası 7200 gün var, öncesinde yok. Dolayısıyla eğer öncesini kapsamaz ise vahim bir hata yapmış oluruz. EYT yasası yaş şartını kaldırdı, Prim şartını aynen korudu. Bu nedenle 9.000 günü tamamlayamayan on binlerce Bağ-Kur’lu EYT’li olmasına rağmen emekli olamadı.
Prim eşitleme yasası çıkarsa ve kapsam her dönem kapsarsa Bağ-Kur’lu EYT’liler doğrudan kapsama girer ve 7.200 günü olan Bağ-Kur’lu yaş sınırı zaten EYT ile kalktığı için emekliliğe hak kazanır.
Yani bu düzenleme, fiilen “Bağ-Kur EYT tamamlayıcısı” olur.
Şu an için eşitleme düzenlemesinin içinde otomatik ihya yok. Ancak pratikte şu ihtimal güçlü; Primde değişiklik yada eşitleme yasaları genelde borç yapılandırması ihya (dondurulan günlerin o dönemdeki rakam üzerinden canlandırılması) ile birlikte çıkardı.
Hem şu anki piyasada esnafın yapılandırma beklentisi, hem de Bağ-kur'daki düzenlemenin birlikte değerlendirilmesi muhtemel senaryo olarak karşımıza çıkar.
Geçmişte prim borcu nedeniyle günleri dondurulan esnaflar için bir gelişme var mı?
Murat Bal: Buradaki kritik nokta, borcun geçmiş dönemki prim rakamı üzerinden borçlanma hakkının getirilmesidir. Özellikle 1990’lar–2000’ler esnafı için bu başlık paketin tamamlayıcı unsuru olur. Esnafın talebi de bu yönde. En kısa sürede hem yapılandırma hem de geçmiş rakam üzerinden ihya hakkı esnafın beklentisidir.
Kadın Bağ-Kur'lular için zaten 7200 gün şartı vardı. Bu yeni düzenleme onlara ne fayda sağlayacak?
Murat Bal: Bu düzenleme ile kadınların haklarında bir değişiklik olmayacak. Tabii kadınlarımızın başka beklentileri var. Özellikle doğum borçlanmasındaki işe giriş şartı nedeniyle birçok kadın mağduriyet yaşıyor.
Düzenlemenin ne zaman hayata geçmesini öngörüyorsunuz?
Murat Bal: Resmî tarih yok, ama takvim okumak mümkün. Konu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıkça dile getirildi, Orta Vadeli Program’da yer aldı. Seçim öncesi verilen sözler arasında ve ayrıca yakın dönemde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan bir kere daha “en kısa sürede” vurgusu yaptı.
Benim şahsi düşüncem 2026 yılının ilk yarısı bitmeden bu konu meclise gelir ve yasalaşır.
Son olarak bir konuya daha değinmek isterim. Özellikle vergi yada oda kaydı olan Bağ-Kurlular, geçmişe dönük tescil talebinde bulunuyor. Bu konu Bağ-kur'lunun, esnafın büyük yarası. Tescil hakkının uzun zamandır bekleniyor ve bir an önce gelmesi gerekiyor.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
12:43
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ