Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Doğalgaz faturalarında yeni dönem başladı, artık kademeli fatura ödenecek. Yeni başlayan il bazlı kademeli fiyat uygulamasında, belirlenen sınırı sadece 1 metreküp bile aşsanız faturanızın tamamı yüzde 69 zamlı tarifeden hesaplanabilir. Peki tüketiciler yüksek fatura ödememek için ne yapmak gerekiyor?
TÜKONFED Tüketici Konfederasyonu Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'un sorularını cevapladı.

Doğalgazda konut tüketicileri için il bazlı kademeli fiyat uygulaması nedir?
Av. İbrahim Güllü: Doğalgazda konut tüketicileri için il bazlı kademeli fiyat uygulamasına esas aylık tüketim limitleri yayımlandı. Dün itibarıyla hayata geçirilen yeni düzenleme ile doğalgaz desteklerinin daha adil dağıtılması hedeflenirken, her ilin iklim koşullarına göre özel tüketim sınırları getirildi. Bu uygulama ile tüketim kademelerine göre kademelendirme yapılmakta, her il için ayrı ayrı belirlenen tüketim limitine kadar olan kullanımlarda daha yüksek oranda destek sağlanmaktadır. Limitlerin aşılması halinde ise aşan kısım için sağlanan destek oranı düşürülmekte ve maliyet esaslı fiyatlandırma devreye girmektedir.

Yeni sistem kapsamında fiyatlandırma nasıl uygulanmaktadır?
Av. İbrahim Güllü: Limit altında kalan tüketim Kademe-1 fiyatından (10,625 TL/Sm³, yüksek destekli) faturalandırılmaktadır. Limitin aşılması halinde ise tüm aylık tüketim Kademe-2 fiyatından (18 TL/Sm³, yaklaşık yüzde 69 daha pahalı, düşük destekli) hesaplanmaktadır. “Tüm tüketim” kuralı nedeniyle 1 Sm³ bile aşım yapılması durumunda bütün faturanın daha yüksek tarifeden hesaplanması söz konusu olmaktadır.

Sistemin avantajları nelerdir?
Av. İbrahim Güllü: Daha adil destek dağılımı sağlanmaktadır. İllerin iklim koşullarına göre belirlenen limitler sayesinde tüketimi fazla olanlar yerine ihtiyacı olanlara daha fazla destek verilmesi mümkün olmaktadır.
Tasarruf teşvik edilmektedir. Limitlerin aşılmaması için tüketiciler enerji verimliliğine yönelmekte, bu da israfın azalmasına katkı sağlamaktadır. Tasarruf yapan tüketici daha az fatura ödeyecektir.
İklim adaleti gözetilmektedir. Soğuk illerde daha yüksek, sıcak illerde daha düşük limit uygulanarak bölgesel farklılıklar dikkate alınmaktadır.

Sistemin dezavantajları nelerdir?
Av. İbrahim Güllü: “Tüm tüketim” kuralı nedeniyle limitin çok küçük bir miktarla aşılması dahi faturanın tamamını yüksek tarifeye taşımaktadır. Bu durum tüketici açısından ciddi maliyet farkı yaratabilmektedir. Ayrıca merkezi ısıtma sistemine sahip binalarda bireysel tasarrufun kontrol edilmesi zor olduğundan limitlerin aşılma riski daha yüksektir. Bu tür yapılarda tüketimin anlık olarak izlenmesi ihtiyacı daha da artmaktadır.

Tüketiciler bütçelerini nasıl daha planlı yönetebilir?
Av. İbrahim Güllü: Tüketiciler, yayımlanan il bazlı tüketim limitlerini düzenli olarak takip ederek aylık tüketimlerini kontrol altında tutmalıdır. Aylık tüketim miktarını aşmamak için sayaç takibi yapılmalı, özellikle ay sonuna yaklaşırken kullanım daha dikkatli planlanmalıdır. Çünkü sistem her ay için ayrı değerlendirildiğinden, bir ay limit aşılmış olsa bile sonraki ay yeniden düşük kademeden yararlanma imkânı bulunmaktadır.

Bu sistem tasarruf yapan vatandaşı ödüllendiriyor mu?
Av. İbrahim Güllü: Evet, sistem tasarruf yapan tüketiciyi koruyan bir yapıya sahiptir. Limit altında kalan herkes tam devlet desteğinden yararlanırken, aşırı tüketim yapanlar daha yüksek fatura ödemektedir. Bu yönüyle sistem, tasarruf yapan çoğunluğu korurken yüksek tüketim yapan yaklaşık yüzde 12’lik kesimin daha fazla ödeme yapmasını öngörmektedir.

Vatandaşlar limitler içinde kalabilmek için neler yapabilir?
Av. İbrahim Güllü: Vatandaşların tüketimi azaltabilmesi için bazı pratik önlemler şunlardır:
Konutlarda ısı yalıtımı yapılması
Kombi kullanımında verimli sıcaklık ayarlarının tercih edilmesi
Programlanabilir oda termostatı kullanılması
Peteklerin önünün kapatılmaması ve düzenli bakım yapılması
Gereksiz ısıtmanın önlenmesi ve yaşam alanlarının dengeli ısıtılması
Bu önlemler hem tüketimi düşürür hem de limitin aşılmasını engeller.
Limit altında kalan tüketiciler mevcut destekten tam olarak yararlanmaya devam edecektir. Dolayısıyla tasarruf yapan ve limitler içinde kalan haneler açısından fiili destek miktarında bir iyileşme hissedilebilir. Ancak limit aşımı durumunda destek oranı düştüğü için bu haneler daha yüksek fatura ile karşılaşacaktır. Bu nedenle sistem, destekten maksimum faydayı sağlamak için tüketim kontrolünü zorunlu hale getirmektedir.

Sisteme yönelik genel değerlendirmeniz nedir?
Av. İbrahim Güllü: Tasarrufu teşvik eden ve enerji verimliliğini artırmayı amaçlayan bu kademeli uygulama genel olarak yerinde görünmektedir. Ancak tüketimin hane halkı sayısına göre de değerlendirilmesi, yatay adaletin sağlanması açısından daha uygun olacaktır. Hane içinde yaşayan kişi sayısının dikkate alınması durumunda sistem daha tüketici lehine olacak ve sosyal adaleti daha güçlü şekilde destekleyecektir.