Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Hürmüz düğümü çözüldü, altın ve döviz yükseliyor, petrol çakılıyor. Bu yükseliş nereye kadar sürecek? Önümüzdeki ihtimaller, rakamlar neler? Ekonomist Dr. Sefer Humar, Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş’a sıcak gelişmeyi değerlendirdi.

Hürmüz Boğazı’nın açılacağına yönelik gelişmeler piyasalarda nasıl bir etki oluşturdu?
Dr. Sefer Humar: Bugün itibarıyla küresel piyasalarda dengeleri yeniden kuran kritik bir gelişme yaşandı. Hürmüz Boğazı’nın ateşkes kapsamında açılması, enerji arzına ilişkin endişeleri geçici olarak azaltırken; piyasalarda iki yönlü bir fiyatlama davranışı ortaya çıktı. Petrol 90 doların altına gerileyerek 89 dolar seviyelerine çekilirken, altının gram fiyatı 7000 TL’ye yükseldi. Bu ayrışma, risk algısının tamamen ortadan kalkmadığını açık biçimde gösteriyor.
| Gelişme | Etki | Piyasa Davranışı | Varlık Fiyatları | Genel Algı |
|---|---|---|---|---|
| Hürmüz Boğazı'nın ateşkes kapsamında açılması | Enerji arzı endişelerini geçici olarak azalttı. | İki yönlü fiyatlama davranışı |
| Risk algısı tamamen ortadan kalkmadı. |

Bu iki yönlü fiyatlama davranışını biraz daha açar mısınız? Petrol düşerken altın neden yükseliyor?
Dr. Sefer Humar: Ekonomide sık kullanılan bir ifade vardır: “Belirsizlik azaldığında fiyatlar düşer, güvensizlik arttığında değerli varlıklar yükselir.” Bugün tam olarak bu ikili dinamiğin çalıştığı bir süreçten geçiliyor. Hürmüz Boğazı’nın açılması arz yönlü paniği azaltarak petrolü aşağı çekerken, ateşkesin kırılgan doğası altını yukarı taşıyor.

Petrol fiyatlarındaki geri çekilme kalıcı olabilir mi?
Dr. Sefer Humar: Petrol tarafında yaşanan geri çekilme teknik olarak anlaşılabilir. Küresel arzın önemli bir kısmını taşıyan bu geçidin açık kalacağı beklentisi, piyasada “kesinti riski” primini düşürdü. Ancak burada kritik eşik, bu durumun geçici mi yoksa kalıcı mı olacağı. Enerji piyasalarında temel kural nettir: “Arz güvencesi fiyatı düşürür, arz riski fiyatı sıçratır” Bu nedenle mevcut geri çekilmenin kalıcılığı doğrudan jeopolitik istikrara bağlı.

Altındaki yükselişi nasıl değerlendiriyorsunuz?
Dr. Sefer Humar: Altın tarafında daha derin bir hikâye var. Yalnızca jeopolitik riskler değil, aynı zamanda küresel enflasyon beklentileri, merkez bankalarının duruşu ve yatırımcı psikolojisi bu yükselişi besliyor. Altın için piyasada bilinen güçlü bir yaklaşım vardır: “Altın krizden değil, belirsizlikten beslenir.” Bugün yaşanan yükseliş tam olarak bu çerçevede okunmalı.

Gram altın için kısa vadede hangi seviyeler öne çıkıyor?
Dr. Sefer Humar: Mevcut 7000 TL seviyesi, gram altın için bir zirve değil; daha çok yeni bir denge arayışının başlangıcı gibi duruyor. Kısa vadede risk algısının korunması halinde 7200 – 7500 TL bandı teknik olarak ulaşılabilir bir alan. Eğer ateşkes sürecinde bozulma yaşanırsa, bu durumda piyasa refleksi sertleşir ve 8000 TL üzeri seviyeler gündeme gelebilir. Bu tarz dönemlerde fiyatlar çoğu zaman matematikle değil, psikolojiyle hareket eder.

Peki olumlu bir senaryoda neler beklenebilir?
Dr. Sefer Humar: Ateşkesin kalıcı hale gelmesi ve özellikle ABD tarafında daha yumuşak bir politika dilinin benimsenmesi durumunda piyasalarda normalleşme eğilimi güçlenebilir. Böyle bir senaryoda petrol fiyatlarının 80–85 dolar bandına doğru geri çekilmesi mümkün görünürken, altın tarafında da sınırlı bir düzeltme yaşanabilir. Ancak Türkiye’de kur seviyelerinin (USD/TL 44.50, Euro/TL 53.50) yüksek seyretmesi, gram altında düşüşleri doğal olarak sınırlandıracaktır. Bu çerçevede olası geri çekilmeler 6500 – 6800 TL bandında karşılık bulabilir.
| Durum | Piyasa Etkisi | Petrol Fiyatları | Altın Fiyatları (Küresel) | Gram Altın (Türkiye) |
|---|---|---|---|---|
| Ateşkesin kalıcılaşması ve ABD'de yumuşak politika dili | Piyasalarda normalleşme eğilimi güçlenir | 80-85 dolar bandına geri çekilme | Sınırlı bir düzeltme yaşanabilir | Yüksek kur seviyeleri (USD/TL 44.50, Euro/TL 53.50) düşüşleri sınırlar, 6500-6800 TL bandında karşılık bulabilir |

Türkiye açısından altın fiyatlarını etkileyen temel faktör nedir?
Dr. Sefer Humar: Türkiye perspektifinden bakıldığında altın fiyatlarının yalnızca küresel gelişmelerle değil, kur dinamikleriyle de şekillendiği unutulmamalı. Bu nedenle ons altında yaşanan her hareket birebir yansımıyor. Ekonomide bu durum şu şekilde özetlenir: “Kur yüksekse, altın düşmez; sadece soluklanır.”
Petrol fiyatlarındaki düşüşün ekonomiye etkisi ne olur?
Dr. Sefer Humar: Enerji fiyatlarındaki gerilemenin bir diğer önemli etkisi ise üretim maliyetleri üzerinden hissedilecektir. Petrolün düşmesi, lojistik ve enerji giderlerini azaltarak küresel ölçekte gıda ve tarım fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabilir. Ancak bu etkinin zamana yayılacağı açık. Ekonomik gerçeklik şunu söyler: “Maliyet düşer hızlı, fiyat düşer yavaş.” Bu nedenle tüketici tarafında rahatlama gecikmeli hissedilecektir.

Genel tabloyu nasıl özetlersiniz?
Dr. Sefer Humar: Genel çerçevede piyasa, şu an iki temel senaryoyu fiyatlıyor: kırılgan barış ve potansiyel risk. Bu ikili yapı sürdükçe altın güçlü kalmaya, petrol ise dalgalı ama baskı altında hareket etmeye devam edecektir. Jeopolitik risklerin kalıcı şekilde azalması ise yalnızca fiyatları değil, küresel ekonomik dengeleri de yeniden tanımlayacak en kritik unsur olarak öne çıkıyor.
“Ve unutulmaması gereken basit bir gerçek var:
Piyasalar bazen rakamlarla değil, korkularla yükselir; ama sakinleştiğinde her şey yeniden hesap kitap işine döner.”