Karadeniz’de ticari gemilere yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırılarının Bulgaristan ve Romanya sularına doğru yayılması, deniz taşımacılığında maliyetleri hızla artırdı. Son üç ayda gemi sigorta maliyetleri 4 katına çıkarken navlun ücretleri 3 kattan fazla arttı. Bazı denizcilik şirketleri ise artan zararları telafi edebilmek için Türk ve Avrupalı denizciler yerine daha düşük ücretlerle çalışabilecek Hintli ve Bangladeşli personeli tercih etmeye başladı.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 31 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 31 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Türkiye Today’e konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir denizcilik sektörü kaynağı, “Sigorta maliyetleri son üç ayda yüzde 1,5’ten yüzde 6’ya yükselirken navlun ücretleri ton başına 30 dolardan 100 dolara çıktı” dedi.
Dünya tahıl, petrol ve petrol ürünleri ticaretinin önemli bir bölümünün gerçekleştirildiği Karadeniz’de saldırıların artması, ticaret yapan şirketlerin maliyetlerini yükseltiyor. Türk sahipliğindeki bazı gemilerin de hedef alınması, armatörleri daha uzun kıyı rotalarına yönelmeye zorlarken yakıt ve tahıl fiyatları üzerinde de baskı oluşturuyor.
| Kategori | Önceki Durum / Veri | Güncel Durum / Veri | Açıklama / Değişim |
|---|---|---|---|
| Gemi Sigorta Maliyetleri | %1,5 | %6 | Son 3 ayda 4 kat artış gösterdi. |
| Navlun Ücretleri | 30 $/ton | 100 $/ton | Son 3 ayda 3 kattan fazla artış yaşandı. |
| Personel Tercihleri | Türk ve Avrupalı denizciler | Hintli ve Bangladeşli denizciler | Maliyetleri düşürmek amacıyla daha düşük ücretli personele yönelindi. |
| Seyir Rotaları | Standart deniz rotaları | Daha uzun kıyı rotaları | Saldırılardan korunmak için tercih ediliyor; yakıt maliyetlerini artırıyor. |
| Güvenlik Durumu | Bölgesel risk | Bulgaristan ve Romanya sularına yayılma | Karadeniz'deki ticari gemilere İHA saldırıları arttı, Türk sahipli gemiler de hedef alındı. |
| Küresel Etkiler | - | Fiyat baskısı | Tahıl, petrol ve yakıt fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluştu. |
Sektör kaynağı, artan maliyetler ve saldırılar nedeniyle zararlarını azaltmaya çalışan bazı işletmecilerin Türk ve Avrupalı denizciler yerine Hindistan ve Bangladeş’ten mürettebat istihdam etmeye başladığını belirtti.
Rusya-Ukrayna savaşının yeni ve daha kanlı bir aşamaya girmesiyle Karadeniz’de faaliyet gösteren denizcilik şirketleri son aylarda ciddi kayıplarla karşı karşıya kaldı.
6 Ekim’de Bulgaristan açıklarında insansız hava araçlarının hedef aldığı Palau bayraklı Able adlı gemideki 11 Türk ve 7 Hintli denizci kurtarıldı. İstanbul merkezli Ocean Eagle tarafından işletilen gemiye yönelik saldırının ardından mürettebat güvenli şekilde tahliye edildi.
Mersin merkezli Baraka Shipping tarafından işletilen Alfa Watan adlı geminin ise batmasının ardından mürettebatına ulaşılamadı. Gemide bulunan 9 Suriyeli ve 1 Mısırlı denizcinin hayatını kaybettiği değerlendiriliyor.
Sigorta brokerleri ve emtia ticareti yapan şirketler, Karadeniz geçişlerinde savaş riski primlerinin hızla ve dalgalı bir seyirle yükseldiğini bildiriyor. Ancak oranlar geminin özelliklerine, taşınan yüke ve kullanılan rotaya göre değişiklik gösteriyor.
BPG Shipping Direktörü Gennadiy Ivanov, Karadeniz geçişlerine yönelik savaş riski sigortalarında prim oranlarının, geçen hafta yüzde 0,2 ila yüzde 0,5 seviyesindeyken gemi değerinin yüzde 0,6 ila yüzde 1’ine kadar yükseldiğini belirtti.
Ivanov’un açıklamasına göre, hasarsızlık indiriminin yüzde 50 olduğu durumlarda fiilen ödenen prim oranı yüzde 0,3 ila yüzde 0,5 arasında değişiyor. Bu oran, bir hafta önce yüzde 0,1 ila yüzde 0,25 seviyesindeydi.
Marelis Navigation’ın kurucusu navlun brokeri Konstantin Sobol da savaş riski sigortası primlerinin iki haftada beş kat artarak yüzde 0,1’den yüzde 0,5’e yükseldiğini söyledi. Sigortacıların 6 Ekim itibarıyla bu oranı doğruladığını belirten Sobol, piyasanın en az yüzde 1 seviyesindeki primleri beklediğini ifade etti.
Sobol, Ukrayna merkezli Latifundist’e yaptığı açıklamada maliyet artışını örnekle anlattı:
“Değeri 1,5 milyon dolar olan, 5 bin ton kapasiteli bir gemiyi ele alalım. Sigorta priminin yüzde 0,5 olması durumunda ödenecek tutar 7 bin 500 dolar olur. Geminin 5 bin ton yük taşıdığı düşünüldüğünde, kulübün tavsiyelerine uyan ve bu primi ödeyenler için navlun maliyetine ton başına 1,5 dolar eklenir.” Sigorta priminin yüzde 1’e yükselmesi halinde ise ek maliyet ton başına 3 dolara ulaşacak.
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Gemi Değeri | 1.500.000 $ |
| Gemi Kapasitesi / Yük Miktarı | 5.000 ton |
| Sigorta Primi Oranı (Mevcut Örnek) | %0,5 |
| Toplam Ödenecek Sigorta Primi (%0,5 Oranında) | 7.500 $ |
| Ton Başına Ek Navlun Maliyeti (%0,5 Oranında) | 1,5 $ / ton |
| Sigorta Primi Oranı (Beklenen / Yüksek Senaryo) | %1,0 |
| Ton Başına Ek Navlun Maliyeti (%1 Oranında) | 3,0 $ / ton |
| Geçen Hafta Prim Oranı (Genel) | %0,2 - %0,5 |
| Güncel Prim Oranı (Genel) | %0,6 - %1,0 |
| Fiilen Ödenen Prim Oranı (%50 Hasarsızlık İndirimi ile) | %0,3 - %0,5 |
Karadeniz’deki saldırılar, petrol taşımacılığını da doğrudan etkiliyor. Bulgaristan’da Lukoil şirketlerinin ticari işlerinden sorumlu yöneticisi Evgeni Simeonov, kamu yayıncısı BNT’ye yaptığı açıklamada, Karadeniz’de faaliyet gösteren petrol tankerlerinin sigorta maliyetlerinin son aylarda yaklaşık 200 bin dolardan 2,5 milyon dolara yükseldiğini söyledi.
Tanker sigortalarındaki bu sert artışın Bulgaristan’da akaryakıt fiyatları üzerinde de baskı oluşturduğu belirtiliyor.
Karadeniz’de güvenlik risklerinin büyümesiyle birlikte deniz taşımacılığında sigorta ve navlun maliyetlerinin daha da yükselmesi, bölgedeki tahıl ve enerji ticaretinin yanı sıra küresel emtia fiyatları açısından da yakından takip ediliyor.
Google Play
App Store
13:18
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ