Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul

Sitelerde yaşanan fahiş aidat sorununa yönelik düzenlemenin de yer aldığı kanun teklifinin ilk beş maddesi Meclis'ten geçti. Meclis’te kabul edilen kanun teklifinin ilk maddeleri, özellikle sitelerdeki yüksek aidat tartışmalarına çözüm getirmeyi hedefleyen önemli düzenlemeler içeriyor. Yeni düzenlemeyle birlikte site yönetimlerinde bütçe ve harcama süreçleri köklü şekilde değiştiriliyor.
Buna göre, site yönetimlerinin hazırladığı yıllık bütçeler artık doğrudan yürürlüğe giremeyecek. Hazırlanan planların geçerli olabilmesi için kat maliklerinin üçte ikisinin onayı gerekecek. Böylece geçmişte sıkça eleştirilen yüksek ve denetimsiz bütçelerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Gayrimenkul Uzmanı Şenay Araç, yeni düzenlemenin detaylarını Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a anlattı.

Yeni düzenleme gayrimenkulle ilgili neleri kapsıyor?
Şenay Araç: Site yönetimlerinde her yıl tahmini bütçelerle yönetim planı hazırlanıyor ve buna göre aidatlar belirleniyordu. Bu da çoğu zaman yüksek bütçeler ortaya çıkarıyordu. Gelir-gider tablolarında, siteyle ilgisi olmayan bazı ödemeler “diğer giderler” altında yer alıyordu. Hiçbir malik bunun ne olduğunu bilmiyor, çoğu zaman da soramıyordu. Artık site yönetimi hazırladığı planı kat maliklerine sunmak zorunda. 3’te 2 onay alınmadan bu plan yürürlüğe giremeyecek.
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun, yöneticinin görevlerini düzenleyen hükmündeki değişikliğe göre, yöneticiler, ana gayrimenkulün genel yönetim işleriyle korunma, onarım, temizlik gibi bakım işleri ve asansör ve kalorifer, sıcak ve soğuk hava işletmesi ve sigorta için yönetim planında gösterilen zamanda, eğer böyle bir zaman gösterilmemişse, her takvim yılının ilk ayı içinde, kat maliklerinden işletme projesi onaylanıncaya kadar avansın toplanmasından sorumlu olacak.

Yeni düzenleme ile aidat artışları nasıl belirlenecek?
Şenay Araç: Bugün site yönetimlerinde dönen paralar birçok şirket bütçesinden bile büyük. Bu da geçmişte rüşvet, hırsızlık ve haksızlık gibi durumları beraberinde getirdi. Yeni düzenlemeyle birlikte:
• Tüm harcamalar kat maliklerinin bilgisi dahilinde yapılacak.
• Temizlik malzemeleri, personel maaşları, site içi tadilatlar, asansör bakımları gibi giderler malik onayıyla belirlenecek.
• Birkaç firmadan fiyat alınacak, karşılaştırma yapılacak ve en uygun olan seçilecek. Böylelikle artık her şey daha şeffaf olacak.

Yeni düzenleme ile aidat artışları için 3'te 2 çoğunluk şartı getiriliyor. Bu durum, katılımın zaten düşük olduğu site genel kurullarında bir kilitlenmeye veya yönetim krizine yol açar mı?
Şenay Araç: Kat malikleri artık aidatlar konusunda çok daha hassas. Çünkü bazı sitelerde aidatlar 15 bin TL ile 30 bin TL arasında değişiyor. Bu da yılda ciddi bir maliyet demek. Eskisi gibi “banane” diyen malik kalmadı. Büyük sitelerde her blokta 3 veya 5 temsilci bulunuyor. Katılamayan malik vekalet veriyor ve toplantı çoğunluğu sağlanıyor. Eskiden bütçe toplantılarında ciddi tartışmalar yaşanıyordu. Artık yetki maliklerde olduğu için daha fazla katılım ve daha şeffaf yönetim olacak.
Kanun'un, "yönetim planı ve değiştirilmesi" başlıklı maddesinde yapılan değişikliğe göre, yönetim planının değiştirilebilmesi için toplu yapı temsilciler kurulu üyelerinin temsil ettikleri bağımsız bölümlerin tamsayısının 3'te 2'sinin oyu şart olacak.

Site yönetim şirketlerine sertifika zorunluluğu ve yaptırımlar neler?
Şenay Araç: Site yönetim şirketleri artık:
• Sertifikalı olmak zorunda
• Profesyonel ekiplerle çalışmak zorunda
• Eğitim almış olmak zorunda
• İş güvenliği belgelerine sahip olmak zorunda
Bu şirketler denetlenebilecek. Usulsüzlük durumunda para cezaları ve hatta hapis cezaları gündeme gelecek. Ayrıca ilerleyen süreçte tüm site yönetimlerinin dijital platformlara geçmesi planlanıyor. Bu sistemle birlikte, harcanan her para görülebilecek, toplanan aidatın nereye gittiği şeffaf olacak, gelir-gider dengesi herkes tarafından izlenebilecek.

Vatandaşlar fahiş aidatlara karşı ne yapabilir?
Şenay Araç: Kat maliklerinin hakları güçleniyor. Vatandaşın artık:
• Aidatlara itiraz etme hakkı var
• Bütçeyi inceleme hakkı var
• Denetim isteme hakkı var
• Şikayet etme hakkı var

Profesyonel site yönetim şirketlerinin sayısı hızla artıyor. Bu şirketlerin hukuki sorumlulukları nelerdir?
Şenay Araç: Yönetimler artık tamamen sorumlu. Site yönetimleri:
• Toplanan paralardan sorumlu olacak
• Tüm harcamaları belgelemek zorunda olacak
• Kat maliklerine hesap vermek zorunda olacak
Hata, usulsüzlük veya kötü yönetim varsa, hukuki sorumluluk doğar. Bu da tazminat ve cezai süreçleri beraberinde getirir.