ABD ile Rusya arasında gündeme gelen dizel yakıt anlaşmasının küresel enerji piyasalarında arzı artırarak petrol ve akaryakıt fiyatları üzerinde düşüş baskısı oluşturabileceği değerlendiriliyor. Ekonomist Necmettin Batırel’e göre petrol fiyatlarındaki gerileme, Türkiye’nin enerji ithalatı faturasından cari açığa, döviz piyasasından enflasyona kadar birçok alanda rahatlama sağlayabilir.
ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Rusya’nın ABD ve küresel piyasalara dizel yakıt tedarik edeceğini açıklaması, enerji piyasalarındaki arz tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Küresel piyasalara ilave motorin arzının sağlanması, özellikle Orta Doğu’daki gerilimler ve Ukrayna’nın saldırıları nedeniyle daralan dizel arzının rahatlamasına katkıda bulunabilir.
Ekonomist Necmettin Batırel’in değerlendirmelerine göre, Rus dizelinin kademeli olarak küresel piyasalara sunulması, petrol ve akaryakıt fiyatlarında aşağı yönlü hareketi destekleyebilir. Böyle bir gelişmenin Türkiye gibi enerji ithalatına bağımlı ülkeler açısından ekonomik sonuçları da olabilir.
Batırel, "ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Rusya'nın ABD ve küresel piyasalara milyonlarca ton dizel yakıt tedarik edeceğini açıkladı. Rusya, ABD ve küresel piyasalara derhal 300 bin tonun üzerinde dizel yakıt sağlayacak. ABD ve Rusya arasındaki dizel yakıt anlaşması, küresel piyasalara büyük miktarda yeni arz sunarak petrol ve akaryakıt fiyatlarını aşağı yönlü etkileyecek.
Küresel piyasalarda Orta Doğu'daki gerilimler ve Ukrayna'nın saldırıları nedeniyle daralan dizel arzı, bu anlaşmayla rahatlayacaktır. İlk etapta 300 bin ton (yaklaşık 2,2 milyon varil) dizel piyasaya sürülecek, bunu kasımda 500 bin ton ve ardından 1 milyon tonluk ilave sevkiyatlar takip edecektir. Toplam hacmin 13,5 milyon varile (rafineri durumlarına göre ekstra 3 milyon tona) ulaşması bekleniyor. Dizel, ham petrolün en önemli rafine ürünlerinden biridir. Dizel arzındaki bu devasa artış, rafinerilerin ham petrol işleme marjlarını dengeleyecek ve ham petrole olan dolaylı baskıyı azaltarak Brent ve hafif petrol fiyatlarında gevşemeye yol açacak" dedi.
ABD Hazine Bakanlığı (OFAC), Rus motorininin küresel piyasaya arzını kolaylaştırmak için geçici genel lisans yayımlayarak yasal engellerini kaldırdığından bahseden Batırel, "Özetle, anlaşma küresel enerji krizinin yoğunlaştığı ve nakliye ile tarım sektörünün baskı altında olduğu bir dönemde, petrol ve dizel fiyatlarında hızlı bir rahatlama dalgası sağlayacak. Petroldeki düşüş, küresel enflasyondaki yükseliş beklentilerini kıracak, yüksek faiz ortamı etkisini kaybedecek.
Yaptırımların esnetilmesiyle Rus dizelinin kademeli olarak küresel piyasalara sunulacak olması, bizim gibi enerjide dışa bağımlı ülkelerin ekonomik dengelerinde önemli rahatlama sağlayacak. Türkiye’nin en büyük yapısal ekonomik sorunlarından biri, enerji ithalatından kaynaklanan cari açıktır. Petrol ve türevlerinin fiyatlarındaki düşüş, ülkenin toplam enerji faturasını milyarlarca dolar azaltacaktır" şeklinde konuştu.
Bu gelişmelerin Türkiye'ye olası etkisinden bahseden Batırel şöyle konuştu:
"Merkez Bankası'nın enerji ithalatı için piyasadan çekmek zorunda kaldığı döviz miktarı düşecek, bu da Dolar/TL üzerindeki baskıyı hafifleterek Türk lirasının istikrar kazanmasına destek olacak. Petrol fiyatlarındaki küresel geri çekilme, doğrudan yurt içi akaryakıt fiyatlarına (benzin ve motorin) indirim olarak yansıyacak. Akaryakıt, Türkiye'de iğneden ipliğe her ürünün lojistik maliyetini belirler. Motorin fiyatlarındaki düşüş, gıdadan tekstile tüm ürünlerin nakliye maliyetini düşürür. Sanayide üretim maliyetlerinin azalmasıyla birlikte, enflasyon oranlarında düşüş (dezenflasyon) eğilimi ivme kazanacak."
Google Play
App Store
14:44
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ