İstanbul Bahçelievler'de bir inşaatın temel kazısı sırasında meydana gelen toprak kayması sonucu göçük oluştu. 5 Kasım 2026 tarihinde gerçekleşen olayda, kuyu temel kazısı yürütülürken kayan toprak ve balçık kütlesi alanda çalışan iki kardeş işçinin üzerine yığıldı. Acı olayda bir kişi hayatını kaybetti.
İnşaat kazılarında yaşanan toprak kaymaları, istinat duvarı çökmeleri ve bitişik binalarda oluşan çatlaklar, yapı güvenliğini yeniden gündeme taşıdı. Özellikle derin temel kazılarında yapılan mühendislik ve uygulama hatalarının ciddi riskler doğurabildiğine dikkat çeken Şehircilik ve Kentsel Dönüşüm Uzmanı Dr. Mimar Nihat Şen, kazı öncesinde hazırlanması gereken projelerden iksa sistemlerine kadar hayati uyarılarda bulundu. Tgrthaber.com Özel Haber Şefi Bengü Sarıkuş'a konuşan Şen, “Teknik verilerle çalışılmaması ve detaylı kazı projelerinin hazırlanmaması” nedeniyle çevredeki yapıların tehlikeye girebildiğini vurguladı.
Son dönemde temel kazıları sırasında toprak kaymaları, istinat duvarı çökmeleri ve bitişik binalarda oturma veya çatlaklar gündeme geliyor. Bu olayların temelinde hangi mühendislik ve uygulama hataları bulunuyor?
Dr. Mimar Nihat Şen: Öncelikli olarak temel kazısı yapılmadan önce kazı projesinin hazırlanması gerekiyor. Kazı yapılacak alanın zemin yapısı, sondaj yapılmak suretiyle belirlenir. Kazı derinliğine göre geoteknik rapor hazırlanır ve bu rapor sonucuna göre kazı projesi oluşturulur. Çevreye zarar vermeyecek şekilde, zemin yapısı ve çevredeki yapılaşma dikkate alınarak iksa projeleri hazırlanır, ilgili belediyeye onaya sunulur ve kazı ruhsatı alınır.
İş sağlığı ve iş güvenliği kurallarına uygun olarak kazı yapacak firma, ilgili belediyeden kendisinden istenen belgeleri sunarak ruhsat alır. Kazı yapacak firma; işin ehli ve mesleki yeterlilik belgesi olan operatörlerle, kontrol ve bakımları yapılmış ekipmanlarla ve şantiye şefi nezaretinde kazı yapar.
Genelde bunlar yapılmadığı ve ilgili idareler de bu konuda gerekli hassasiyeti göstermeyerek ruhsat işlemlerini gerektiği gibi yürütmediği için kazı işlemi çok basit olarak görülür ve kazı ruhsatı verilir. Bu nedenle de bu tip tehlikeli durumlarla karşılaşılır. Hâlbuki yukarıda belirtilen tüm çalışmalar yapıldıktan sonra kazı ruhsatı ve çalışma esasları belirlenir.
Bir temel kazısının güvenli olup olmadığını vatandaş kendi imkânlarıyla anlayabilir mi?
Dr. Mimar Nihat Şen: Bakarak anlayamaz. Lakin kazı ruhsatının olup olmadığını sorabilir veya konusunda ehil bir mühendisten görüş alabilir.
Bir binanın temel kazısı yapılırken yanındaki binanın zemininde kayma veya çökme meydana gelmesinin teknik nedeni nedir?
Dr. Mimar Nihat Şen: Tamamen teknik verilerle çalışılmamasından ve detaylı kazı projelerinin hazırlanmamasından kaynaklıdır.
Bir inşaatın temel kazısı sırasında çevredeki binaları korumak için hangi teknik önlemler alınmalı?
Dr. Mimar Nihat Şen: Kazı yapılacak alanın çevresinde, kazı derinliğine göre yapılacak iksa çalışmaları tamamlandıktan sonra kazıya başlanmalı. Bu yapılırsa kaymalar engellenebilir. Çalışmalar başlamadan önce de çevre güvenliği sağlanarak kazı alanının çevresi kapatılır, ilgili idarenin belirlediği çalışma saatlerinde çalışılır ve belirlenen alana döküm gerçekleştirilir.
Derin temel kazılarında kazı işleminin aşamalı yapılması neden önemli? Hızlı ve kontrolsüz kazı yapılması ne tür sonuçlara yol açabilir?
Dr. Mimar Nihat Şen: Derin kazı yapılırken kademe kademe kazı gerçekleştirilerek hazırlanmış iksa projesi ve detaylarına göre çalışmalar yapılır. Çevredeki kaymaların engellenmesi için iksa, fore kazık, yatay sondaj ve ankrajlar, betonarme perdeler, yatay kuşaklar, palplanşlar vb. gibi çalışmalar yapılır. Kazı derinliğine göre de belirli kademelerde uygulamalar gerçekleştirilir.
İLGİLİ HABERLER
Google Play
App Store
11:06
Haberi Paylaş
YORUM YAZ