Çin’in borsada işlem gören iki büyük teknoloji şirketi Alibaba Group Holding Ltd. ile Tencent Holdings Ltd., bu kez yapay zekâ heyecanıyla değil, belirsizlikle gündemde. Yatırımcıların asıl sorusu net: Bu dev yatırımlar ne zaman ve nasıl paraya dönüşecek?
Piyasanın verdiği yanıt ise sert oldu. İki şirket, yaklaşık 24 saat içinde toplam 66 milyar dolarlık piyasa değeri kaybetti. Özellikle yapay zekâ tarafında güçlü büyüme beklentisiyle pozisyon alan yatırımcıların, bekledikleri net gelir modelini göremeyince frene bastığı görülüyor.
Alibaba’nın ABD’de işlem gören hisseleri, Tencent’in perşembe günü yaşadığı ve son bir yılın en sert düşüşlerinden biri olarak kayda geçen kaybın ardından, ekim ayından bu yana en büyük gerilemeyi yaşadı. Geçen hafta yapay zekâ sektörüne dönük iyimserliğin artmasıyla birlikte hisselerde yukarı yönlü bir hava oluşmuştu. Özellikle OpenClaw benzeri ajan teknolojilerinin sektöre yeni bir soluk getireceği düşüncesi, kısa süreli de olsa güçlü bir beklenti yaratmıştı. Ama doğrusu, bu beklenti uzun sürmedi. Şirketlerin yapay zekâyı somut ve ölçülebilir bir gelir kalemine nasıl dönüştüreceğine dair güçlü bir çerçeve sunamaması, yatırımcıları hızla geri çekti.
Piyasalardaki bu tepki sadece hisse fiyatlarına dönük kısa vadeli bir refleks değil. Aynı zamanda veri merkezleri, model geliştirme ve nitelikli iş gücü için yapılan yüksek harcamalara ilişkin büyüyen kaygının da yansıması. Çünkü mesele sadece ne kadar para harcandığı değil; o paranın ne zaman geri döneceği. Çinli teknoloji şirketlerinin yapay zekâ için kesenin ağzını açtığı görülüyor, ancak ortada henüz yatırımcının içini rahatlatacak kadar net bir gelir planı yok. Bu harcamalar, Meta Platforms Inc. ve Amazon.com Inc. gibi ABD’li devlerin bu yıl ayırdığı yaklaşık 650 milyar dolarlık bütçeyle kıyaslandığında daha sınırlı kalıyor. Yine de Çin’de zayıflayan tüketici talebiyle aynı döneme denk gelmesi, marjlar üzerindeki baskıyı artırıyor. Nitekim Alibaba’nın son çeyrekte net kârında yüzde 67’lik düşüş açıklaması da bu baskının ne kadar ciddi olduğunu ortaya koydu.
Bloomberg Intelligence analisti Catherine Lim’e göre, yatırımcıların temel kaygısı harcamaların büyüklüğünden çok kısa vadede gelir üretimine ilişkin belirsizlik. Lim, piyasaların artık yapay zekâ yatırımlarının bulut, reklam ya da işlem hacmi üzerinden ölçülebilir bir katkı üretip üretmediğini görmek istediğine işaret ediyor. Bir başka ifadeyle, heyecan tek başına yetmiyor. Şirketlerin, yapay zekânın bilançoya nasıl yansıyacağını göstermesi gerekiyor. Tencent, perşembe günü 43 milyar dolarlık piyasa değeri kaybı yaşadıktan sonra daha dengeli bir seyir izledi. Alibaba’nın ABD hisseleri ise bir gecede 23 milyar dolar geriledi. Hong Kong’da işlem gören hisseleri de cuma günü yüzde 7,3’e kadar düştü.
Bu sert geri çekilme, ay boyunca teknoloji hisselerinde etkili olan yapay zekâ iyimserliğinin ardından geldi. Ay Yeni Yılı tatilinden dönen Çinli kullanıcıların, e-posta yönetiminden seyahat planlamasına kadar birçok görevi üstlenebilen OpenClaw platformuna yoğun ilgi göstermesi, sektörde kısa süreli bir ralli yaratmıştı. MiniMax Group Inc.’den Baidu Inc.’ye kadar birçok şirket, bu ilgiyi fırsata çevirmek için yeni ürün ve hizmetlerini peş peşe duyurdu. Tencent hisseleri de ayın başında yüzde 10’un üzerinde prim yapmıştı.
Aslında Tencent’in yapay zekâ tarafında güçlü bir konumda olduğu düşünülüyor. Geniş kullanıcı verisi havuzu ve WeChat üzerinden kurduğu dev ekosistem, şirkete önemli bir avantaj sağlıyor. Ancak yatırımcıların görmek istediği şey teknik avantaj değil sadece; bunun nasıl kalıcı gelire dönüşeceği. Şirket yöneticileri ise bu sorulara net yanıt vermekten kaçındı.
Morgan Stanley de bu tabloya kayıtsız kalmadı. Kurum, Tencent için hedef fiyatını yüzde 11 düşürerek 650 Hong Kong dolarına indirdi. Analistlere göre, erken aşamadaki yapay zekâ yatırımları kısa vadede kâr marjlarını baskılayabilir. Dahası, 2026’da kâr artışının gelir artışının gerisinde kalması da olası görülüyor. Bu da yatırımcı açısından şu anlama geliyor: Büyüme var gibi görünebilir, ama o büyümenin kâra dönüşmesi zaman alabilir.
Alibaba tarafında ise baskı daha katmanlı. Şirket bir yandan e-ticaret faaliyetlerindeki zayıflamayla uğraşıyor, diğer yandan yapay zekâ yatırımlarını agresif biçimde büyütüyor. Bu ikili baskı, doğal olarak piyasada daha fazla soru işareti yaratıyor. Alibaba, önümüzdeki yıllarda 53 milyar dolardan fazla yapay zekâ yatırımı yapmayı planladığını açıkladı. Şirket ayrıca beş yıl içinde bulut ve yapay zekâ gelirlerini 100 milyar dolara çıkarma hedefini duyurdu. Bu hedef kulağa iddialı geliyor, ama piyasalar şimdilik daha çok bunun gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine odaklanmış durumda. Şirket bu doğrultuda, kurumsal müşterilere yönelik “Wukong” adlı yeni yapay zekâ hizmetini devreye aldı. Bunun yanında bulut ve depolama hizmetlerinde fiyatları yüzde 34’e varan oranlarda artırdı. Ancak Barclays Capital Inc. analistleri, söz konusu hedeflerin hayata geçirilmesine ilişkin görünümün hâlâ belirsiz olduğunu belirtiyor. Piyasanın temkinli tavrı da biraz buradan kaynaklanıyor.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
15:07
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ