Maltepe’de 7 katlı bir binanın çökmesi, İstanbul’un yapı güvenliği sorununu bir kez daha gözler önüne serdi. Deprem riski gündemdeki yerini korurken, uzmanlar için kritik başlıklardan biri ise depremi beklemeden riskli binaların tespit edilmesi ve kentsel dönüşümün hızlandırılması.
Özellikle eski yönetmeliklere göre inşa edilen yapılar, kaçak katlar, sonradan yapılan ruhsata aykırı müdahaleler ve taşıyıcı sistemde meydana gelen bozulmalar bina güvenliği açısından ciddi risk oluşturabiliyor.
Peki bir binanın riskli olduğu nasıl anlaşılır? Kaçak katlar yapı güvenliğini nasıl etkiliyor? Yarısı Bizden kampanyasından kimler yararlanabiliyor? Riskli olduğu tespit edilen binalarda tahliye, yıkım ve yeniden yapım süreci nasıl işliyor?
Kentsel Dönüşüm Uzmanı Dr. Nihat Şen, Maltepe’deki bina çökmesini, İstanbul’daki yapı güvenliğini ve kentsel dönüşüm sürecini Tgrthaber.com Özel Haber Editörü Zeynep Gizem Er’e değerlendirdi.
Maltepe’de 7 katlı bir binanın çökmesi, depremi beklemeden bina güvenliğinin ele alınması gerektiğini bir kez daha gösterdi. İstanbul’da milyonlarca vatandaş için kentsel dönüşüm artık bir tercih olmaktan çıkıp zorunluluk haline mi geliyor?
Şen, mevcut yapı stokuna ve vatandaşların yaşadığı finansman sorununa dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
''Mevcut bina, toplam sekiz katlı ve 2000 yıl öncesi yapılan bir bina. Maalesef bunun gibi İstanbul başta olmak üzere başka illerimizde de binalar var, bu yüzden çok keyfe bırakılabilecek bir konu değil. Ancak vatandaş da ekonomik çözümsüzlükler nedeniyle bu sürece dahil olamayabiliyor. Bu işin ekonomisi bir ve binasını mutlaka çözmemiz lazım. Tüm paydaşların ortak paydada bir araya gelmesi durumunda bu iş çözülebilir. Afetin çeşitleri de çoğaldı. Türkiye'de mutlaka ve mutlaka Afet ve Şehircilik Bakanlığı kurulmalı ve Kentsel Dönüşüm Finansman Bankası'nın hayata geçirilmeli.''
Maltepe’de çöken binanın ilk katlarında meydana gelen yıkımın ardından gözler yapının taşıyıcı sistemine ve üst katlardaki kaçak yapılaşma iddialarına çevrildi. Peki kaçak katlar ve binaya sonradan yapılan ruhsata aykırı müdahaleler yapı güvenliğini ne ölçüde etkiliyor?
Dr. Nihat Şen, özellikle eski binalarda beton ve demirin taşıma kapasitesindeki kaybın ciddi risk oluşturabileceğini belirtti:
''Maltepe'de çöken 8 katlı binanın dört katının alttaki dört katı çöktü. Son iki katının da kaçak olduğu belediye başkanı tarafından ifade edilmiş durumda. Bina artık hem eski yönetmeliğe göre yapıldığı için hem de beton ve demir taşıma kapasitesini yitirdiğini görüyoruz. Demirler adeta açığa çıkmış maalesef. Demirler binanın yükünü taşıyamaz hale geldiği için bu tip eklentiler ve ilave katlar binanın risklerini artıran unsurlardır.''
İstanbul’da riskli yapıların yenilenmesi için uygulanan Yarısı Bizden kampanyası, kentsel dönüşümde vatandaşların en çok merak ettiği desteklerin başında geliyor. Peki kampanyadan hangi binalar ve hangi hak sahipleri yararlanabiliyor?
Şen, başvuru öncesinde ilk yapılması gerekenin binanın risk durumunun tespit edilmesi olduğunu vurguladı:
''Yarısı bizden destek kampanyası bir yıl daha uzatıldı. Sadece İstanbul'daki binalar için geçerlidir. Yarısı Bizden destek kampanyasından faydalanmak isteyen vatandaşlar öncelikli olarak binalarının güvenli olup olmadığı tespitini yaptırmak zorunda. Eğer bina riskli bina olarak kesinleştikten sonra malikler bir araya gelerek Yarısı Bizden destek kampanyasına başvurabilirler.''
Bir yapının riskli olduğu nasıl anlaşılır? Eski binalarda vatandaşların günlük gözlemle fark edebileceği hangi belirtiler dikkate alınmalı?
Dr. Nihat Şen, özellikle bodrum kat, rutubet, kolon ve kirişlerdeki çatlaklar, su alma, tadilat ve kaçak kat gibi unsurların incelenmesi gerektiğini söyledi:
''Vatandaşlarımız öncelikli olarak binaların güvenli olup olmadığını teknik bir kişi tarafından incelenerek tespit ettirmeli. Ancak öncesinde vatandaşlarımız da ufak gözlemlerle binanın risk taşıyıp taşımadığını bazı ufak noktalara dikkat ederek tespit edebilirler. Örneğin bodrum katları önemlidir. Bodrum katında herhangi bir koku, rutubetlenme var mı bunlara bakılmalı. Kiriş ve kolonlarda çatlaklar var mı, çevreden su alıyor mu, binada herhangi bir tadilat yapılmış mı, binanın kaç yılında yapıldığını, ilave katı olup olmadığını belediyesinden de öğrenerek bir ön bilgi sahibi olabilirler. Teknik bir kişi ve firmalar tarafından tespitleri ve incelemelerin yapılmasından sonra kesin sonuca varılır.''
Bir yapının riskli olduğunun kesinleşmesinin ardından vatandaşların atması gereken adımlar da büyük önem taşıyor. Tahliye, aboneliklerin sonlandırılması, yıkım ve yeniden yapım sürecinde hak sahiplerinin nasıl hareket etmesi gerektiği merak ediliyor.
Şen, yalnızca risk raporu almanın yeterli olmadığını, dönüşümün finansmanından yeniden yapılacak binanın planlamasına kadar sürecin uzmanlarla yürütülmesi gerektiğini belirtti:
''Binanın riskli olduğu kesinleştikten sonra 90 gün içinde vatandaşlarımız bu binaları tahliye etmek ve abonelikleri sonlandırmak durumundalar. Kesinleştikten sonra ilgili idare ile bu süreç takip edilmelidir. Vatandaşlarımız mevcut yönetmelikler dahilinde yerine nasıl bir bina yapıldığını bu işin finansmanını, fizibilitesini mutlaka öncesinde yapmalarında fayda var. Bu konuda uzman kişi veya şirketlerden danışman firmalardan destek alınabilir. Sadece binanın risk raporu yaptırmak yeterli olmaz. Ondan sonraki sürecinde sağlıklı ve sorunsuz bir şekilde yürütülmesi çok önemli. Bu nedenle bu işin bir uzman kişi veya fenni mesullerle yürütmesinde fayda var.''
Google Play
App Store
11:03
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ