Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Tutulmanın ilk aşaması Türkiye saatiyle sabaha karşı başlayacak. Yarı gölgeli evre 04.23’te, Ay’ın Dünya’nın tam gölgesine girmeye başladığı parçalı evre ise 05.33’te yaşanacak. Ancak Türkiye’de tutulmanın tamamını izlemek mümkün olmayacak. Özellikle batı bölgelerinde, Ay henüz ufkun üzerinde olduğu sürece tutulmanın bir bölümü görülebilecek. Peki Kanlı Ay tutulması ne zaman? Kanlı Ay tutulması saat kaçta? Kanlı Ay tutulması Türkiye’den görülecek mi?
Ay tutulması, Güneş, Dünya ve Ay’ın uygun bir hizaya gelmesiyle meydana geliyor. Dünya’nın Güneş ile Ay arasına girmesi sonucunda Dünya’nın gölgesi Ay’ın üzerine düşüyor. Parçalı tutulmada ise Ay’ın tamamı Dünya’nın gölgesinde kalmıyor.

28 Ağustos’taki tutulmada Ay’ın yaklaşık yüzde 93-96’sının Dünya’nın karanlık gölgesine girmesi bekleniyor. NASA, bu tutulmayı “deep partial lunar eclipse” yani derin parçalı Ay tutulması olarak tanımlıyor. Tutulmanın en büyük aşamasında Ay diskinin yaklaşık yüzde 96,3’lük bölümü Dünya’nın tam gölgesinde bulunacak.
Ay’ın gölgede kalan bölümünün kızıl veya bakır renkte görünmesinin nedeni ise Dünya atmosferinden geçen güneş ışığının Ay’a ulaşması. Kırmızı ve turuncu dalga boyları atmosferden daha kolay geçebildiği için tutulma sırasında Ay’ın gölgede kalan bölümü bu renklerde görülebiliyor.

28 Ağustos sabahı gerçekleşecek tutulmanın Türkiye için önemli saatleri şöyle:
| Saat | Olay |
|---|---|
| 04.23 | Yarı gölgeli evre başlayacak. |
| 05.33 | Parçalı Ay tutulması başlayacak. |
| 06.26 civarı | İstanbul’da tutulmanın görülebilen bölümü açısından dikkat çeken zamanlardan biri olacak. |
| 07.01 civarı | NASA verilerine göre tutulmanın yarı gölgeli evresi sona erecek. |

NASA’nın küresel verilerine göre tutulmanın en büyük aşaması yaklaşık 04.13 UTC’de gerçekleşecek. Türkiye’nin UTC+3 saat diliminde bulunması nedeniyle bu zaman Türkiye’de yaklaşık 07.13’e denk geliyor. Ancak bu sırada Türkiye’de Ay’ın ufka çok yaklaşması ve bazı bölgelerde batmış olması nedeniyle tutulmanın en belirgin aşamasını izlemek mümkün olmayabilir
Evet, tutulmanın bir bölümü Türkiye’den görülebilecek. NASA, 28 Ağustos 2026’daki parçalı Ay tutulmasının Avrupa, Afrika ve Batı Asya’nın bazı bölgelerinden izlenebileceğini belirtiyor. Türkiye de bu görünürlük alanının içinde yer alıyor.
Ancak önemli bir ayrıntı bulunuyor. Tutulma Türkiye’de sabaha karşı yaşanacağı için Ay gökyüzünde alçalmış olacak. Bu nedenle özellikle batı illerinde, açık bir ufuk ve uygun hava koşulları varsa tutulmanın parçalı evresinin bir bölümünü görmek daha mümkün olacak.

İstanbul gibi batıdaki şehirlerde de gözlem yapmak isteyenlerin yüksek ve açık bir görüş alanı tercih etmesi önem taşıyor. Binalar, ağaçlar ve tepeler Ay’ın ufka yakın olduğu saatlerde görüşü engelleyebilir. İstanbul için tutulmanın görülebilen bölümünün en belirgin zamanının yaklaşık 06.26 civarında olması bekleniyor.
28 Ağustos’taki olayın Türkiye açısından en önemli özelliği, tutulmanın tamamının görülemeyecek olması. Ay’ın ufka yakın olması nedeniyle tutulmanın ilerleyen aşamalarında gözlem koşulları giderek zorlaşacak. Bu nedenle tutulmayı izlemek isteyenlerin sabah saatlerini beklemeden hazırlık yapması gerekiyor. Özellikle 05.33’ten sonra Ay’ın Dünya’nın tam gölgesine giren kısmı daha belirgin hale gelecek. Hava açık olduğu takdirde Ay’ın bir bölümündeki kararma ve kızıl-bakır renkler fark edilebilecek.

“Kanlı Ay” bilimsel bir tutulma türünün adı değil. Halk arasında, özellikle Ay tutulması sırasında Ay’ın kırmızı veya turuncu tonlara bürünmesi için kullanılan bir ifade. 28 Ağustos’taki tutulma ise bilimsel olarak parçalı Ay tutulması olarak sınıflandırılıyor. NASA’nın tutulma takviminde de olay “Partial Lunar Eclipse” olarak yer alıyor. Dolayısıyla 28 Ağustos’ta gerçekleşecek olayın teknik adı parçalı Ay tutulmasıdır.

Tutulmayı Türkiye’den izlemek isteyenlerin en önemli avantajı, özel bir gözlük veya filtreye ihtiyaç duyulmaması. Ay tutulması, Güneş tutulmasından farklı olarak çıplak gözle güvenli şekilde izlenebilen bir gökyüzü olayıdır. Ancak Ay’ın ufka çok yakın olması nedeniyle gözlem yapılacak yerin görüş açısı büyük önem taşıyor. Açık bir hava, şehir ışıklarının daha az olduğu bir bölge ve doğu-batı ufkunun mümkün olduğunca açık olması gözlemi kolaylaştırabilir.