Sağlıkta 'önleyici' model: Sigara cezalarıyla fon kurulacak

Sağlık sisteminde tedavi odaklı sistemden 'önleyici' modele geçiliyor. Sağlık Bakanlığı bu kapsamda 'Sağlıklı Hayata Katkı Fonu' kuracak. Fonun gelir kaynağını zararlı tüketime uygulanan yaptırımlar oluşturacak. Elde edilecek gelirler kronik hastalıkların azaltılmasına ilişkin projelerde kullanılacak.

Haberi Paylaş

+Aa-

Sağlıkta 'önleyici' model: Sigara cezalarıyla fon kurulacak

KAYNAK:

Türkiye Gazetesi

GİRİŞ:

21.04.2026

07:36

GÜNCELLEME:

21.04.2026

07:55

Sağlık politikalarında yeni bir sisteme geçiliyor. Sağlık Bakanlığı, son dönemde önemi artan 'önleyici sağlık' konusunda yeni bir projeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor. Hazırlanan 9 maddelik kanun teklifi taslağıyla, 'Sağlıklı Hayata Katkı Fonu' isimli yeni bir finansman mekanizması oluşturulacak. Söz konusu fonun temel amacı ise toplum sağlığını korumaya yönelik projelere kaynak sağlamak.

HABERİN ÖZETİ

Sağlıkta 'önleyici' model: Sigara cezalarıyla fon kurulacak

Sağlık Bakanlığı, tedavi odaklı sistemden önleyici sağlık modeline geçişi desteklemek amacıyla yeni bir finansman mekanizması kuruyor.

Sağlık Bakanlığı, önleyici sağlık yaklaşımını güçlendirmek için “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” adıyla yeni bir finansman mekanizması kuracak.

Fonun temel amacı, toplum sağlığını korumaya yönelik projelere sürdürülebilir kaynak sağlamak olacak.

Düzenlemenin arkasındaki temel gerekçeler arasında kronik hastalıkların artışı ve sağlık harcamalarının yükselmesi gösteriliyor.

Fonun gelirleri; tütün ürünleri başta olmak üzere sağlığa zararlı tüketim kalemlerinden elde edilecek paylar, çeşitli katkı payları ve idari yaptırımlardan sağlanacak.

Fon kaynakları öncelikli olarak halk sağlığı kampanyaları, erken teşhis ve tarama programları, sağlıklı hayat merkezleri, eğitim ve farkındalık projeleri için kullanılacak.

Fonun yönetimi kamu otoritesi tarafından yürütülecek ve harcamalar belirli kriterler çerçevesinde denetlenecek.

TEDAVİ ODAKLI SİSTEMDEN ÖNLEYİCİ MODELE

Türkiye Gazetesi'nden Esma Altın'ın haberine göre; taslak düzenleme, sağlık sisteminde önemli bir paradigma değişimine işaret ediyor. Mevcut yapıda ağırlıklı olarak hastalık oluştuktan sonra devreye giren tedavi hizmetleri öne çıkarken, yeni modelde riskleri azaltmaya yönelik politikalar önceliklendiriliyor.

Bu kapsamda, özellikle kronik hastalıkların artışı ve sağlık harcamalarının yükselmesi, düzenlemenin arkasındaki temel gerekçeler arasında gösteriliyor. Obezite, diyabet ve kalp-damar hastalıkları gibi büyük ölçüde önlenebilir sağlık sorunlarının, sistem üzerindeki yükü artırdığına dikkat çekiliyor.

GELİR KAYNAĞI: ZARARLI TÜKETİM YAPTIRIMLARI

Yeni modelin en dikkat çekici yönlerinden biri, finansman yapısı. Taslağa göre fonun gelirleri; tütün ürünleri başta olmak üzere sağlığa zararlı tüketim kalemlerinden elde edilecek paylar, çeşitli katkı payları ve idari yaptırımlardan sağlanacak.

Bu şekilde, “zararlı tüketimden elde edilen gelirin, toplum sağlığına aktarılması” modeli kurulacak. Böylece hem risk oluşturan alışkanlıkların azaltılması hem de bu alışkanlıklardan kaynaklı sağlık maliyetlerinin dengelenmesi hedefleniyor.

FONUN ÖNCELİKLİ HARCAMA ALANLARI BELLİ OLDU

Fon kaynaklarının kullanımında öncelik, tedavi edici değil önleyici sağlık politikalarına verilecek. Buna göre: halk sağlığı kampanyaları, erken teşhis ve tarama programları, sağlıklı hayat merkezleri, eğitim ve farkındalık projeleri desteklenecek.

MERKEZİ YÖNETİM VE DENETİM

Fonun yönetiminin kamu otoritesi tarafından yürütülmesi, harcamaların ise belirli kriterler çerçevesinde denetlenmesi öngörülüyor. Böylece kaynakların doğrudan toplum sağlığına katkı sağlayacak alanlara yönlendirilmesi amaçlanıyor.