Veba, Yersinia pestis adlı bakterinin neden olduğu ciddi bir enfeksiyon hastalığı olarak karşımıza çıkıyor. Bu bakteri özellikle de küçük memeli hayvanlarda ve onların üzerinde yaşayan pirelerde görülüyor.
Tarih boyunca büyük salgınlara yol açan veba 14. yüzyıl da Kara Ölüm olarak hafızalara kazınırken geçmişte hiçbir tedavisi bulunmamasıyla da dikkatleri üzerine çekiyordu. Ancak günümüze gelindiğinde erken teşhis sayesinde antibiyotiklerle tedavi edilebiliyor. Bu bağlamda veba hakkında şunları söyleyebiliriz;
Veba ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Veba bakterisi doğada küçük memeli hayvanlarda bulunur.
Veba, bulaşma şekline göre de değişkenlik gösterir.
Enfekte olmuş pirelerin insanları ısırması sonucu ya da temas etmesiyle bulaşma olasılığı ortaya çıkabilir.
İnsanların enfekte olmasıyla da solunum yoluyla diğer insanlara geçiş işlemi hızlanabilir.
Veba, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu şiddetli bir bulaşıcı hastalıktır.
Bakteriyi taşıyan pirelerin insanları ve hayvanları ısırması sonucu bulaşır.
Enfekte olmuş bir insanın tedavi altına alınmaması durum da kıs süre içerisinde ölümlere yol açabilir.
Vebanın üç çeşidi vardır: Hıyarcıklı veba, Pnömonik veba, Septisemik Veba.
En yaygın görüleni de hıyarcıklı vebadır. Hastaların aniden lenf düğümlenmesi yaşamasıyla meydana gelir.
En az yaygın olanı ise pnömonik vedadır. Hatanın akciğerlerini etkiler ve insandan insana buluşabilir.
Veba bulaşma şekline göre değişkenlik gösterebilir. Özellikle de enfekte pirelerin insanı ısırması sonucu ortaya çıkan bulaşma durumu ya da enfekte solunum parçacıklarının solunması sonucunda hastalığa yakalanılabiliyor.
Akciğer vebası olarak bilinen ve en tehlikeli olan durumda ise insandan insana solunum yoluyla bulaşabilmesi nedeniyle büyük önem taşıyor. Şüpheli vakalarda temasların önemi bir kez daha hatırlatılıyor.
Vebanın 3 ana türü vardır. Bunlar;
Hıyarcıklı yani Bubonik Vebası: En sık görülen türü. Genellikle enfekte pire ısırmasıyla bulaşır. Boyun, koltuk altı veya kasık bölgesindeki lenf bezlerinde ağrılı ve belirgin şişliklerin oluşmasına neden olur.
Akciğer Vebası: Solunum yoluyla enfekte bakterinin akciğerleri etkilemesiyle ortaya çıkar. İnsandan insana solunum parçacıklarıyla geçebilir ve tedavi edilmediğinde çok hızlı ilerleyebilir.
Septisemik Vebası: Bakterinin kan dolaşımında hızla çoğalması sonucu gelişir. Organ yetmezliği, doku hasarı ve ciddi kanamalara kadar ilerleyebilen son derece ağır bir tablo oluşturabilir.
Vebanın belirtileri genellikle 1 ya da 7 gün içerisinde ortaya çıkar.
Aniden başlayan ateş, titreme, baş ağrısı, ciddi halsizlik, kas ve vücut ağrıları, bulantı ve kusma gibi belirtiler ortaya çıkabilir.
Erken tanı vebada oldukça önemlidir. Özellikle de akciğer vebası tedavi edilmediğinde çok hızlı ilerleyebiliyor. Dünya Sağlık Örgütü, tedavi edilmeyen akciğer vebasının hastalık başladıktan sonra 18–24 saat içinde ölümcül hale gelebileceğini belirtiyor. Buna karşılık uygun antibiyotik tedavisine zamanında başlanması iyileşme şansını önemli ölçüde artırıyor.
Günümüzde sağlık sistemlerinin hasta tanımlama, temaslıları takip etme, hastaları izole etme ve antibiyotiklerle tedavi etme imkânları geçmişle kıyaslanamayacak kadar gelişmiş durumda. Bu nedenle de salgından söz etmek doğru olmaz.
Ancak Sibirya’da meydana gelen durum sonrası endişe edilse de karantinaya alınan kişilerin yapılan testlerinde negatiflik söz konusu. Nadir görülse de zaman zaman karşımıza çıkan akciğer vebası halen daha varlığını sürdürüyor.
Sibirya’da meydana gelen veba olaylarından sonra gündemde sıklıkla yer alan veba hakkında Atlas Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Fatma Bozkurt, erken teşhisin hayat kurtardığını ifade ediyor. Diğer bir yandan da enfekte olduğunu düşünen bir kişinin 1 ya da 7 gün içinde anlayabileceğini söylüyor.
Diğer bir yandan da vebanın bir diğer türü olan akciğer vebasına çok dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Atlas Üniversitesi Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Fatma Bozkurt, 18 ya da 24 saatin kritik zamanlar olduğunu da sözlerine ekliyor.
Derinlemesine Analiz, Teyitli Haber! Tıkla ve favori kaynağın yap.
Google Play
App Store
12:05
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ