1 Kasım'da yürürlüğe girecek sosyal medya düzenlemesiyle 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulamayacak. Uzmanlar, düzenlemenin etkili olabilmesi için yaş doğrulamanın yanı sıra platformların denetlenmesi, kişisel verilerin korunması ve ailelerle okulların dijital okuryazarlığının güçlendirilmesi gerektiğini söylüyor.
Sosyal medyada yaş sınırlamasını içeren "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik", 1 Kasım'da yürürlüğe girecek.
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığınca hazırlanan yönetmeliğe göre, sosyal ağ sağlayıcısı 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak.
CyberArts CEO’su Erdem Eriş, 15 yaş altına yönelik sosyal medya düzenlemesinin çocukların dijital güvenliği açısından önemli bir koruma adımı olduğunu belirterek, yaş doğrulama süreçlerinde kişisel verilerin korunması ve platformların sorumluluklarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Eriş, çocukların dijital ortamda yalnızca uygunsuz içeriklerle değil, sahte arkadaşlık hesapları, kişisel veri hırsızlığı, dolandırıcılık, siber zorbalık ve şantaj gibi tehditlerle de karşı karşıya kaldığını da dikkati çekti.
Yapay zekanın söz konusu tehditleri daha inandırıcı hale getirdiğinin dile getiren Eriş, "Bir çocuğun sıradan fotoğrafı bile sahte ve mahrem bir görüntüye dönüştürülerek şantaj amacıyla kullanılabiliyor. Bu nedenle çocukların fotoğraflarının, okul bilgilerinin ve konumlarının kimler tarafından görülebildiği, ekran başında geçirdikleri süre kadar önemli." diye konuştu:
Eriş, düzenlemenin uygulanmasında yaş doğrulama süreçlerinin kritik öneme sahip olduğuna işaret ederek şöyle devam etti:
"Çocukları korumak için kurulan sistemler, gereksiz kimlik ve kişisel veri toplanmasına yol açmamalı, platformlarla yalnızca yaş sınırının karşılanıp karşılanmadığını gösteren asgari bilgi paylaşılmalı. Ayrıca geçiş döneminde 'hesabınız kapanacak, yaşınızı doğrulayın' mesajlarını taklit eden dolandırıcılık girişimleriyle karşılaşılabileceğini öngörüyoruz. Kullanıcılar mesajla gelen bağlantılara e-Devlet şifrelerini veya kimlik bilgilerini girmemeli, işlemleri resmi kanallardan başlatmalı."
Yaş sınırının etkili olabilmesi için platformların sorumluluğu, ailelerin bilinçli yaklaşımı ve okullardaki dijital güvenlik eğitiminin birlikte ilerlemesi gerektiğini belirten Eriş, çocukların benzer tehditlerle çevrim içi oyunlarda ve mesajlaşma uygulamalarında da karşılaşabildiğine dikkati çekti.
Eriş, platformların güvenli varsayılan ayarlar ve hızlı şikayet mekanizmaları sunması gerektiğine vurgu yaparak şunları kaydetti:
"Aileler de çocuklarına tanımadıkları kişilerle bilgi paylaşmamayı ve şüpheli taleplerde yardım istemeyi öğretmeli. En güçlü koruma unsurlarından biri, çocuğun bir sorun yaşadığında cezalandırılmaktan korkmadan ailesine anlatabilmesidir. Dijital güvenlik, yaş sınırına ulaşıldığında sona ermeyen bir eğitim ve güven ilişkisidir."
Sosyal Medya Uzmanı ve İletişim Danışmanı Ümit Sanlav da düzenlemenin dijital platformların sorumluluk üstlenmesi açısından önemli bir adım olduğunu ifade ederek, yaş doğrulamasının yanı sıra içerik önerileri, kullanıcılarla iletişim ve kişisel verilerin korunmasına yönelik denetimlerin de önem taşıdığını belirtti.
Sanlav, çocukların dikkatinden, kişisel verilerinden ve ekran başında geçirdikleri zamandan kazanç sağlayan şirketlerin, bundan böyle çocukların güvenliği konusunda da sorumluluk üstlenmesi gerektiğini kaydetti.
Düzenlemenin etkili olabilmesi için denetimlerin uygulamada karşılık bulması gerektiğine dikkati çeken Sanlav, şunları söyledi:
"Yaş doğrulamasının yanında, çocuklara hangi içeriklerin önerildiği, kimlerin onlara ulaşabildiği ve onları sürekli ekranda tutan tasarımlar da denetlenmeli. Çocukların güvenliğini sağlarken, her yaş grubu ve kesimden sosyal medya kullanıcısının da kişisel verilerinin ve mahremiyetlerinin korunması aynı titizlikle ele alınmalı."
Yasal düzenlemelerin tek başına yeterli olmayacağını ifade eden Sanlav, ailelere ve eğitim kurumlarına da görev düştüğünü belirterek, şunları kaydetti:
"Ailelerin dijital okuryazarlığını güçlendirmek, okullarda güvenli internet bilincini geliştirmek ve çocuklarla açık iletişim kurmak bu sürecin ayrılmaz parçaları. Özetle, çocuklarımızın teknolojiyi bilinçli kullanmasını, öğrenmesini ve üretmesini sağlayacak güvenli ortamı birlikte oluşturmalıyız. Hiçbir platformun ticari menfaati, bir çocuğun güvenliğinden daha değerli değil."
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Şaziye Senem Başgül, sosyal medya düzenlemesini doğru ve gerekli bir adım olarak gördüğünü dile getirdi.
Başgül, yoğun sosyal medya kullanımının çocuklarda dikkat sorunlarına yol açabildiğine, yüz yüze akran ilişkilerini zayıflatabildiğine ve bağımlılık riskini artırabildiğine dikkati çekerek, Yeşilay'ın uygulamayı güçlü biçimde desteklediğini ifade etti.
Çocuklar açısından sosyal medya kullanımındaki risklerin çeşitliliğine dikkati çeken Başgül, "Çocuklar için asıl risk yalnızca ekran süresi değildir. Sonsuz kaydırma, otomatik oynatma, sürekli bildirimler ve kişiselleştirilmiş öneri sistemleri daha büyük risktir. Hedef, onlar için güvenli bir dijital ortam kurmak." değerlendirmesinde bulundu.
Düzenlemenin etkili olabilmesi için yaş sınırının tek başına yeterli olmayacağını vurgulayan Başgül, denetim mekanizmasının yanı sıra ailelere, öğretmenlere ve platformlara düşen sorumluluklara ilişkin şunları kaydetti:
"Avustralya’daki benzer yasaktan üç ay sonra çocukların büyük çoğunluğunun sahte hesaplarla erişmeye devam ettiği gözlenmiş. Yasanın etkili olabilmesi için platformların bağımsız denetimi, platformların düzenli şeffaflık raporları yayımlaması, ailelerin ve okulların dijital okuryazarlık konusunda desteklenmesi gerekiyor. Ailelerin çocuklarının dijital hayatını yakından izlemesi gerekir. Ancak bu takip güvene dayalı bir ilişkinin üzerine kurulmalıdır. Ebeveynlerin kendi teknoloji kullanımları da belirleyicidir. Okulların görevi teknolojiyi yasaklamak değil, bilinçli kullanımı öğretmektir. Öğretmenler problemli kullanımın erken işaretlerini tanıyabilmelidir. Platformların sorumluluğu, sorunu kaynağında çözmektir. Çocuk hesaplarında güvenli ayarlar varsayılan olmalı. Çocuklara davranışlarına göre hedeflenmiş reklam ve içerik önerisi sunulmamalı. Zararlı içeriklere hızla müdahale edilmeli. Yaş doğrulama da çocukların kişisel verileri korunarak yapılmalıdır."
Google Play
App Store
13:58
Haberi Paylaş
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ