Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Güneş kaynaklı güçlü bir radyasyon fırtınası Dünya'ya ulaştı. 2003 yılından beri görülen en şiddetli olay olarak kayıtlara geçen jeomanyetik hareketlilik, günlük hayatta kullandığımız teknolojik cihazları da tehdit ediyor.
CNN International'ın haberine göre, Güneş yüzeyinde meydana gelen yoğun aktiviteler, Dünya rotasına giren yüklü parçacıklarla gezegenimizi etkisi altına almaya başladı. Uzmanlar uydu tabanlı iletişim sistemlerinde ve GPS doğruluğunda aksamalar yaşanabileceği konusunda uyardı.

Ulusal Hava Durumu Servisi'ne bağlı Uzay Hava Tahmin Merkezi (SWPC), şiddet ölçeğinde beş üzerinden dört seviyesinde derecelendirilen bir güneş radyasyon fırtınasının takip edildiğini duyurdu. Kurum X platformu üzerinden yaptığı açıklamada, şu anda S4 seviyesinde şiddetli bir radyasyon fırtınasının devam ettiğini ve bu durumun son 20 yılın en büyük olayı olduğunu belirtti.
SWPC yetkilileri, S4 seviyesinin en son Ekim 2003'te gözlemlendiğini hatırlatarak potansiyel etkilerin büyük ölçüde uzay fırlatmaları, havacılık ve uydu operasyonlarıyla sınırlı kalacağını ifade etti. Hatırlanacağı üzere Ekim 2003'te yaşanan ve uzay hava fırtınaları olarak bilinen olaylar, İsveç'te elektrik kesintilerine ve Güney Afrika'daki güç transformatörlerinde hasara yol açmıştı.

Güneş radyasyon fırtınaları Dünya'ya ulaştığında, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki astronotlar ve kutup rotalarını kullanan uçuşlardaki yolcular için radyasyon maruziyet riskini artırabiliyor. Astronotlar, Mayıs 2024'te gerçekleşen aşırı jeomanyetik fırtına gibi riskli olaylarda olduğu gibi istasyonun daha iyi korunan bölümlerine geçiş yapabiliyor.
SWPC; havayolları, NASA, Federal Havacılık İdaresi, Federal Acil Durum Yönetim Kurumu ve diğer operatörleri fırtınaya karşı hazırlıklı olmaları konusunda bilgilendirdi. Konuyla ilgili konuşan Shawn Dahl, kritik teknolojik altyapı operatörlerini gelişmelerden haberdar etmek için yoğun bir telefon trafiği yürüttüklerini söyledi.

Artan radyasyon seviyeleri, iletişim ve navigasyon için güvenilen uydular üzerinde de risk oluşturuyor. Mayıs 2024'teki jeomanyetik fırtına sırasında, traktör üreticisi John Deere, hassas tarım işlemleri için GPS kullanan bazı müşterilerin kesintiler yaşadığını rapor etmişti.
Ancak bu dönemde güç şebekesi ve uydu operatörleri, sistemleri büyük ölçüde düzenli tutmayı ve şebekelerdeki yoğun akımları yönetmeyi başarmıştı. Colorado Boulder Üniversitesi Atmosfer ve Uzay Fiziği Laboratuvarı'ndan güneş fizikçisi Ryan French, uydu operatörlerinin önlem alması gerekebileceğini ancak genel halk için yaygın bir teknolojik etkinin beklenmediğini dile getirdi.