Kategoriler
UYGULAMALAR
İstanbul
Apple'ın iPhone modellerinde yer alan iOS işletim sisteminin, kullanıcıların mesajlaşırken veya e-posta yazarken kullandığı otomatik tamamlama ile kaydırarak yazma özelliklerinde on binlerce kelimeyi kısıtladığı ortaya çıktı. Bağımsız araştırmacı Derik Kauffman tarafından keşfedilen yasaklı ifadeler listesinde küfür, şiddet ve cinsellik içeren sözlerin yanı sıra siyasi terimler de yer alıyor.
Klavye kısıtlaması tam bir yasaklama anlamına gelmiyor. iPhone kullanıcıları istedikleri metni yazmaya devam edebiliyor. Ancak telefon, kısıtlanan bir kelimeyi otomatik tamamlama önerilerinde göstermiyor ve kaydırarak yazma hareketlerini algılamıyor.
Derik Kauffman, eylül ayında kaydırarak yazma özelliğini kullanırken klavyenin "bad boy" (kötü çocuk) veya "white man" (beyaz adam) gibi kalıplarda takıldığını, buna karşın "bad girl" (kötü kız) ya da "black man" (siyah adam) yazarken sorunsuz çalıştığını fark etti. Araştırmacı, Codex ve Claude Code yapay zeka araçlarını kullanarak kısıtlanmış ifadelerin olduğu listeye ulaştı.
Çince karakterler hariç tutulduğunda bile yaklaşık 100 bin kelimeden oluştuğu tahmin edilen gri listeyi siber güvenlik şirketi Tolmo'nun mühendislerinden Matt Suiche doğruladı. Apple'ın dahili verileriyle yapılan çapraz kontrolde listenin neredeyse birebir eşleştiğini belirten Suiche, listenin işletim sistemi içinde yıllardır gizli kaldığını vurguladı.
Gri listede ağırlıklı olarak kaba, müstehcen, uyuşturucu ve şiddet içerikli ifadeler yer alsa da bazı siyasi nitelemelerin de kısıtlandığı görülüyor. Listede İngilizce olarak "dictator Trump" (diktatör Trump), "sleepy Joe" (uykucu Joe), "right wing conspiracy" (sağ kanat komplosu), "Tibetan independence" (Tibet’in bağımsızlığı) ve "United Ireland" (Birleşik İrlanda) gibi kalıplar bulunuyor.
Filtreler farklı dillerde de uygulanıyor. Hintçe klavyede Hindistan Başbakanı Narendra Modi’yi hedef alan "Modi braggart" ile muhalefet lideri Rahul Gandhi’ye yönelik "Rahul is Pappu" ifadeleri engellenirken, Fransızcada "aşırı göç", İbranicede ise "işgal altındaki topraklar" kalıbı kaydırarak yazma özelliğinde engelleniyor.
Reuters'in haberine göre Apple, listenin büyüklüğü, içeriği veya siyasi terimlerin neden filtrelendiği konusunda ayrıntılı bir açıklama yapmadı. Şirket, iPhone kullanıcılarının istedikleri kelimeleri serbestçe yazabildiklerini ve otomatik tamamlama önerilerini her an devre dışı bırakabileceklerini belirtti. Ayrıca klavyenin, uygunsuz veya saldırgan içeriklerin önüne geçecek şekilde yapılandırıldığını bildirdi.
Dijital haklar örgütü Electronic Frontier Foundation (EFF) kıdemli danışmanı David Greene, şirketin hakaret veya kışkırtıcı önerileri engelleme çabasını anlaşılabilir bulduğunu ancak kullanıcıların bu filtreler hakkında açıkça bilgilendirilmesi gerektiğini belirtti.