Bakırı tahtından edebilir: Üç kat daha güçlü yeni bir metal keşfedildi

Isıl iletkenlikte yüzyıllık standartlar yıkıldı. UCLA mühendislerinin keşfettiği teta-fazlı tantal nitrür, bakırı geride bırakarak dünyanın en hızlı ısı ileten metali ünvanını aldı.

Bakırı tahtından edebilir: Üç kat daha güçlü yeni bir metal keşfedildi
KAYNAK:
Murat Makas
|
GİRİŞ:
25.01.2026
saat ikonu 12:08
|
GÜNCELLEME:
25.01.2026
saat ikonu 12:13

Yüzyılı aşkın bir süredir, bakır ve gümüş metallerin ısı iletkenliği konusunda standartları belirliyordu. UCLA Samueli Mühendislik Bölümü bünyesinde çalışmalarını yürüten araştırmacılar yeni bir metalik bileşik tanımladı. Yongjie Hu liderliğindeki ekip tarafından keşfedilen "teta-fazlı tantal nitrür" (TaN₍θ₎), ısıl iletim fiziğinde şimdiye kadar kaydedilen en yüksek değerlere ulaştı.

Bakırı tahtından edebilir: Üç kat daha güçlü yeni bir metal keşfedildi

BAKIRDAN KATBEKAT DAHA FAZLA ISI İLETİMİ SAĞLIYOR

Yüksek performanslı işlemciler, grafik hızlandırıcılar ve özellikle çiplerinin en büyük sorunlarından bir tanesi: aşırı ısınma. Günümüzde genellikle bakır soğutucular kullanılıyor. Bakır yaklaşık 400 W/mK iletkenlik değerine sahipken, yeni keşfedilen teta-fazlı tantal nitrürde bu rakam 1.100 W/mK seviyesine çıkabiliyor.

Araştırma grubu, teta-fazlı varyantın atomik ölçekte sıradan metallerden çok daha farklı bir davranış sergilediğini saptadı. Tantal ve azot atomlarının altıgen bir kafes yapısında dizilmesi sayesinde elektronlar ve kafes titreşimleri (fononlar) arasındaki etkileşimlerin minimuma indiği gözlemlendi.

Elektron-fonon ve fonon-fonon çarpışmaları genellikle bir metalin ısı iletme kabiliyetini sınırladığından, teta fazı TaN₍θ₎'daki azalmış etkileşimler, termal enerjinin minimum dirençle hareket etmesini sağlar. Gelişmiş senkrotron tabanlı X-ışını saçılımı ve ultra hızlı optik spektroskopi kullanılarak elde edilen deneysel veriler, bu bileşiğin ısıyı benzeri görülmemiş bir verimlilikle ilettiğini doğruladı.

Bakırı tahtından edebilir: Üç kat daha güçlü yeni bir metal keşfedildi

BAKIRA "ÜSTÜN BİR ALTERNATİF" DOĞUYOR

On yıla yakın süredir termal materyaller üzerine uzmanlaşan Yongjie Hu'nun laboratuvarı, teta-fazlı TaN₍θ₎ bileşiğini geleceğin mimarileri için "temel ve üstün bir alternatif" olarak nitelendiriyor.

ETİKETLER
#yapay zeka
#Bakır Madeni
#ısı Iletkenliği
#Tantal Nitrür
#Termal Materyaller
#Özellikle Işlemciler
#Teknoloji
YorumYORUM YAZ
Uyarı
Küfür, hakaret, bir grup, ırk ya da kişiyi aşağılayan imalar içeren, inançlara saldıran yorumlar onaylanmamaktır. Türkçe imla kurallarına dikkat edilmeyen, büyük harflerle yazılan metinler dikkate alınmamaktadır.