Karanlık Enerji Spektroskopik Enstrümanı (DESI) ekibi, evrenin şimdiye kadarki en yüksek çözünürlüklü üç boyutlu haritasını planlanan takvime uygun şekilde başarıyla tamamladıklarını duyurdu. Projede beklenenden çok daha fazla veri elde edildi.
HABERİN ÖZETİ
Okunma süresi 18 saniyeye düşürüldü.
Okunma süresi 18 saniyeye düşürüldü.
ÖZETİ PAYLAŞ
Önceki çalışmalardan edinilen verile ışığında, evrenin genişlemesini sağlayan karanlık enerjinin sabit kalmadığı, zaman içinde değişiklik gösterebileceği ihtimali ortaya çıktı. Yeni verilerin önümüzdeki birkaç yıl içinde analiz edilmesiyle, fizikte yepyeni bir sayfa açılabileceği düşünülüyor.
Berkeley Laboratuvarı’ndan DESI Direktörü Michael Levi, "beş yıllık araştırmanın olağanüstü bir başarıyla" sonuçlandığını belirtti. Levi, haritanın devasa boyutu ile verileri elde etme hızlarının muazzam seviyede olduğunu vurguladı.
Direktör Levi, "Hemen verileri inceleme işine koyulacağız, çünkü bizi ne gibi yeni sürprizlerin beklediğini hepimiz merak ediyoruz" ifadelerini kullandı. Enstrümanın tahmin edilenden çok daha iyi performans gösterdiği de gelen bilgiler arasında yer alıyor.
Bilindiği üzere Albert Einstein'ın kozmolojik sabiti (lambda), itici bir yerçekimi formunun varlığına işaret ediyordu. Kuantum fiziği ise en boş vakumun bile sürekli var olup yok olan "sanal" parçacıkların enerjisiyle kaynadığını öne sürüyor.
Ortaya çıkan devasa sanal parçacık denizi, evrene genişlemesi için ekstra bir itici güç sağlayarak karanlık enerjiyi oluşturma potansiyeli taşıyor. Ancak kuantum vakumunun barındırdığı enerjinin olması gerekenden yaklaşık 10 üzeri 120 kat daha fazla çıkması, bilim insanlarının kafasını karıştırıyor.
Teorik olarak karanlık enerji kozmolojik sabite denk olsaydı, evrenin şu ankinden çok daha hızlı genişlemesi gerekirdi. Şimdiye dek yapılan tüm gözlemler bu enerjinin sabit olduğunu gösteriyordu.
Günümüzde en çok kabul gören Lambda CDM modeli, zayıf etkileşimli soğuk karanlık madde ile karanlık enerjiyi bir araya getiriyor. Alternatif teoriler arasında ise evrenin "quintessence" adında dalgalanan bir karanlık enerji formuyla dolu olduğu fikri göze çarpıyor. Ayrıca karanlık enerjinin yoğunluğunun evrenin tarihi boyunca değiştiğini varsayan farklı modeller de mevcut.
Yeni tamamlanan veri setinin analizi, 2027-2028 yılları arasında sonuçlanacak.
Google Play
App Store
Haberi Paylaş
11:47
İLGİLİ HABERLER
YORUM YAZ